پشتوانه تتر از چه ساخته شده و چه کسی آن را می شمارد

پرتکرارترین سوالی که پشت میز پشتیبانی می شنویم درباره تتر، قیمتش نیست. این است: «اگر شرکت تتر فردا تعطیل شود، پول من کجاست؟» سوال درستی هم هست. کسی که چند هزار دلار از دارایی اش را به USDT تبدیل کرده، عملا به یک شرکت خصوصی اعتماد کرده که وعده داده به ازای هر توکن، یک دلار دارایی کنار گذاشته است.

پس بیایید دقیق نگاه کنیم که آن دارایی ها چیستند، چه کسی آنها را می شمارد و کجای این ماجرا هنوز به شما ربطی ندارد.

پشتوانه تتر یعنی چه؟

اول یک نکته که معمولا جا می افتد و مهم ترین نکته این صفحه است.

وقتی شما USDT می خرید، دلاری به نام شما در هیچ بانکی کنار گذاشته نمی شود. چیزی که دارید یک توکن است روی یک شبکه بلاک چینی، و یک ادعا روی شرکتی به نام Tether Limited. آن شرکت دارایی هایی نگه می دارد و می گوید ارزش این دارایی ها از مجموع توکن های در گردش بیشتر است. پشتوانه تتر یعنی همان سبد دارایی، نه یک حساب بانکی به اسم شما.

تفاوت ظریف به نظر می رسد اما در عمل تعیین کننده است: ارزش تتر به توانایی آن شرکت در فروش دارایی هایش و پرداخت پول شما بستگی دارد، نه به قانون گذار، نه به بیمه سپرده و نه به هیچ دولتی. اگر دنبال پاسخ همین بخش هستید، تتر پشتوانه دولتی ندارد و این یعنی چه را جداگانه نوشته ایم.

ذخایر تتر از چه چیزی تشکیل شده است؟

شرکت تتر هر سه ماه یک بار ترکیب ذخایرش را منتشر می کند و ترکیب امروزش با آنچه سال ها در فارسی نوشته شده فرق دارد. سبد فعلی روی چند دسته اصلی سوار است: اوراق خزانه کوتاه مدت آمریکا، قراردادهای بازخرید یا ریپو، طلا، بیت کوین، وام های تضمین شده و ابزارهای نقدشوندگی کوتاه مدت.

سنگینی سبد روی اوراق خزانه آمریکاست. این خبر خوبی است، چون اوراق خزانه کوتاه مدت نقدشونده ترین دارایی دنیاست و در یک روز بد می شود فروختش. دسته هایی که دردسر می سازند جای دیگرند: وام های تضمین شده و بیت کوین در فشار فروش هم زمان با بقیه بازار افت می کنند، یعنی دقیقا وقتی که به پولش نیاز هست ارزشش کمتر است. برای ترکیب دقیق تر و اینکه هر دسته چه رفتاری دارد، ذخایر تتر و ساختار واقعی شان را ببینید.

اوراق تجاری؛ چیزی که دیگر در ذخایر نیست

اینجا جایی است که تقریبا هر مقاله فارسی درباره پشتوانه تتر اشتباه می کند، از جمله نسخه قبلی همین صفحه.

سال ها ایراد اصلی به تتر این بود که بخش بزرگی از ذخایرش را در اوراق تجاری یا Commercial Paper نگه می دارد؛ بدهی کوتاه مدت شرکت هایی که نامشان اعلام نمی شد. ایراد واردی هم بود. اما تتر این دسته را از سبدش حذف کرد و امروز اوراق تجاری در ذخایرش وجود ندارد.

بی تعارف: اگر جایی خواندید که پشتوانه تتر «عمدتا اوراق تجاری ناشناس» است، آن متن قدیمی است. ایرادهای امروز تتر واقعی اند، ولی این یکی از فهرست خارج شده و تکرارش فقط نشان می دهد نویسنده گزارش های چند سال اخیر را نخوانده است.

چه کسی این ذخایر را می شمارد؟

سوال درست همین است، نه اینکه تتر چه ادعایی می کند.

سال ها پاسخ ناراحت کننده بود. تتر گزارش سه ماهه منتشر می کرد که به آن attestation یا گواهی می گویند: یک موسسه بیرونی در یک تاریخ مشخص نگاه می کرد و تایید می کرد که در آن لحظه این دارایی ها وجود دارند. گواهی با حسابرسی کامل یکی نیست. حسابرسی سراغ کیفیت دارایی ها، کنترل های داخلی و کل سال مالی می رود؛ گواهی فقط یک عکس فوری از یک روز است.

این وضعیت تغییر کرده است. تتر اولین حسابرسی کامل مالی اش را انجام داده و نتیجه اش منتشر شده است. اینکه آن حسابرسی دقیقا چه چیزی را ثابت می کند و چه چیزی را نمی کند، بحث خودش را دارد و در حسابرسی تتر و آنچه واقعا اثبات می کند باز شده است.

یک نکته تاریخی که هنوز به کار می آید: در سال ۲۰۱۹ دادستانی کل نیویورک تحقیقی درباره پوشاندن زیان مشتریان آغاز کرد و ماجرا در فوریه ۲۰۲۱ با پرداخت جریمه و تعهد به انتشار دوره ای ترکیب ذخایر فیصله یافت. بخش زیادی از شفافیت امروز تتر محصول همان پرونده است، نه یک تصمیم داوطلبانه.

این پشتوانه برای کاربر ایرانی چه معنایی دارد؟

اینجا بخشی است که در متن های ترجمه شده هیچ وقت نمی آید.

فرض کنید ذخایر تتر کامل، نقدشونده و حسابرسی شده باشند. یعنی هر دارنده USDT می تواند برود و توکنش را از خود شرکت به دلار تبدیل کند؟ نه. بازخرید مستقیم از تتر حداقل مبلغ دارد، به احراز هویت شرکتی نیاز دارد و برای کاربر ایرانی اساسا در دسترس نیست. شرایط خود شرکت ایران را جزو حوزه های ممنوع می شمارد.

پس پشتوانه تتر برای شما یک لایه دورتر عمل می کند: کیفیت ذخایر باعث می شود قیمت USDT در بازار جهانی نزدیک یک دلار بماند، و شما از همان بازار قیمت می گیرید. هیچ وقت شما نیستید که در صف بازخرید می ایستید. این نه ایراد تتر است و نه دلیلی برای نخریدنش؛ فقط باید بدانید طرف حساب واقعی شما کیست. آن بحث در شرکت تتر و جایگاه شما در این رابطه باز شده است.

نکته عملی تر: چیزی که برای کاربر ایرانی بیشتر از ترکیب ذخایر اهمیت دارد، منشا خود توکنی است که می خرد. تتر با ذخایر عالی هم اگر با سابقه آلوده به دست شما برسد، در صرافی مقصد قابل بلوکه شدن است. برای همین ما ترجیح می دهیم مسیر تهیه شفاف باشد؛ می توانید نرخ لحظه ای تتر و مسیر تسویه اش را اینجا ببینید.

پس بالاخره پشتوانه تتر قابل اتکاست یا نه؟

موضع ما روشن است: امروز ترکیب ذخایر تتر به مراتب بهتر از پنج سال پیش است و بحث «تتر پشتوانه ندارد» دیگر بحث جدی نیست. اوراق تجاری رفته اند، سهم اوراق خزانه بالا رفته و برای اولین بار یک حسابرسی کامل پشت آن ایستاده است.

اما ریسک صفر نشده و جایش عوض شده است. ریسک امروز تتر ریسک ترکیب دارایی نیست، ریسک طرف مقابل و ریسک قانون گذاری است؛ یعنی یک شرکت خصوصی و مقرراتی که هنوز در حال نوشته شدن است. برای نگه داشتن ارزش دارایی در بازه چند هفته تا چند ماه ابزار معقولی است. به عنوان جایی که کل سرمایه تان سال ها بماند، نه. اگر می خواهید احتمال جدا شدن قیمت از یک دلار را جدی بررسی کنید، ریسک فاصله گرفتن تتر از یک دلار برای همین نوشته شده و اگر سوالتان کلی تر است، آیا تتر قابل اعتماد است را ببینید.

سوال های پرتکرار