خرید از صرافی آنلاین یا معامله دستی تلگرامی؟

قبل از هر مقایسه ای باید روشن باشد راجع به چه چیزی حرف می زنیم، چون اسم ها را زیاد جابه جا به کار می برند.

خرید از یک صرافی آنلاین یعنی ثبت سفارش روی یک بستر. نرخ روی تابلو نوشته شده و برای همه یکی است، سفارش شماره می خورد، فاکتور می ماند و طرف حساب شما یک شرکت است، نه یک آدم. اگر می خواهید عددها را با هم بسنجید، مبنای ثابتش همان چیزی است که همه می بینند: نرخ تتر روی تابلو در همین لحظه.

معامله دستی یعنی یک قرار شخصی میان دو نفر که همدیگر را نمی شناسند. در تلگرام، در واتساپ، در گروه های خرید و فروش. نرخ توافقی است، هیچ سندی جز همان چت باقی نمی ماند و اجرای کامل معامله فقط به خوش قولی طرف مقابل بند است.

یک نکته اسمی هم اینجا لازم است، چون منشا بدفهمی زیادی شده. «پی تو پی» در صرافی های بزرگ جهانی یعنی بستری که پول یا دارایی را تا لحظه تحویل نزد خودش امانت نگه می دارد و اگر دعوا شد داوری می کند. آن سازوکار با یک چت خصوصی زمین تا آسمان فرق دارد. بیشتر چیزی که در ایران با اسم پی تو پی رد و بدل می شود از نوع دوم است: بدون امانت، بدون داور.

حالا برسیم به دو حالتی که پشت میز پشتیبانی حکم امضای معامله دستی را دارند.

اولی کد سوخته است. کد ووچر یک رشته نویسه است و کپی کردنش برای فروشنده هیچ هزینه ای ندارد. همان یک کد می تواند همزمان به دو نفر فروخته شود، یا فروشنده ده دقیقه بعد از گرفتن پول خودش خرجش کند. هر کدام از خریدارها که دیرتر کد را وارد کند پیام «نامعتبر» می گیرد و کاری هم از دستش برنمی آید. روی یک بستر، استعلام اعتبار کد بخشی از خود سفارش است و قبل از تحویل انجام می شود؛ در چت خصوصی چنین چیزی وجود ندارد. اگر هنوز مطمئن نیستید کدام کد به کار کدام سرویس می آید، از جدول ووچرهای قابل استعلام شروع کنید.

یک نشانه ساده هم برای شناختن فروشنده ای که اصلا بازار را نمی شناسد بگویم، چون هنوز زیاد دیده می شود: هر جا کسی «کد جدید پرفکت مانی» تبلیغ کرد، همان جا بحث تمام است. پرفکت مانی صدور کد جدید ندارد. تنها کاری که با کدهای قدیمی می شود کرد تعیین تکلیف همان کدهای قدیمی پرفکت مانی است و بس. فروشنده ای که این را نمی داند، یا می داند و باز هم می فروشد، هیچ کدام حالتش به نفع شما نیست.

خرابی دوم گران تر است و شکل عجیبی دارد: دیر می رسد.

الگویی که از تیکت های پشتیبانی دیجی دلار می شود دید این است که آدم هایی که بعد از یک معامله دستی بد سراغ ما می آیند، تقریبا هیچ وقت فردای معامله نمی آیند. دو سه هفته بعد می آیند، وقتی حساب بانکی شان مسدود شده و خودشان هم نمی دانند چرا. آن روز معامله از نظر خودشان خوب پیش رفته بود؛ پول رسیده بود، دارایی هم رسیده بود، و همه چیز تمام شده به نظر می رسید.

ماجرا این است که وقتی تتر می فروشید و پول را کارت به کارت از یک غریبه می گیرید، فقط پول نگرفته اید؛ منشا آن پول را هم قبول کرده اید. اگر همان مبلغ چند حلقه قبل تر بخشی از یک کلاهبرداری بوده باشد و شاکی اش شکایت کند، مسیر پول را عقب می آیند و به حساب شما هم می رسند. اینکه شما در جریان نبوده اید، جلوی مسدود شدن حساب را نمی گیرد؛ فقط بعدا در توضیح دادنش به کار می آید.

و تصحیح مهم همین جاست، چون باور غلط بسیار رایجی است: «پول به کارتم نشست، پس معامله تمام شد» درست نیست. نشستن پول پایان ماجرا نیست، شروع مهلتی است که در آن ممکن است سراغ حساب شما بیایند. قفل شدن خود تتر هم داستان جدا ولی هم خانواده ای دارد؛ مسدود شدن یک آدرس تتر و راه پیشگیری از آن را جای دیگری باز کرده ایم.