تایید شبکه یعنی چه و چرا باید چند دقیقه صبر کرد؟
برای ثبت سفارش به حساب نیاز دارید. ثبت نام رایگان است.
یک پیام هست که همیشه یک شکل دارد و معمولا هم آخر شب می رسد: «زدم، از کیف پولم کم شد، ولی طرف مقابل می گوید نیامده.» زیرش هم یک رشته بلند حرف و عدد چسبانده شده؛ همان چیزی که به آن هش تراکنش می گویند.
در بیشتر این پیام ها چیزی گم نشده.
پول همان جایی است که باید باشد و تراکنش هم ثبت شده. چیزی که هنوز نرسیده اسمش تایید است، و همین یک کلمه تمام ماجرای «چند دقیقه صبر کنید» را می سازد. بگذارید ساده بگویم این چند دقیقه صرف چه می شود، و کجا باید واقعا نگران شد.
وقتی دکمه ارسال را می زنید، در شبکه هیچ اتفاق آنی ای نمی افتد. کیف پول شما یک برگه امضا شده می سازد و آن را به گره های شبکه تحویل می دهد. همین. از این لحظه تراکنش شما وجود دارد، ولی هنوز هیچ جا ثبت نشده؛ فقط بین گره ها دست به دست می شود.
شبکه هر چند وقت یک بار تعدادی از این برگه ها را جمع می کند و در یک بسته می گذارد. اسم آن بسته بلاک است. لحظه ای که تراکنش شما داخل یک بلاک بنشیند، اولین تایید خودش را گرفته.
حالا اصل ماجرا. بلاک ها روی هم ساخته می شوند و هر بلاک تازه به بلاک قبلی قفل است؛ به همین دلیل به این ساختار می گویند زنجیره بلوک ها. هر بلاکی که بعد از بلاک شما ساخته شود، یک تایید دیگر به تراکنش شما اضافه می کند، بدون اینکه شما یا کس دیگری کاری بکند.
پس تایید مهری نیست که کسی پایش بزند. شمارش بلاک هایی است که پشت سر تراکنش شما ساخته شده اند.
تایید چطور ساخته می شود
تراکنش با یک امضا شروع می شود و با هر بلاک تازه ای که رویش سوار شود محکم تر می شود.
-
۱
امضا در کیف پول
تراکنش ساخته می شود
-
۲
پخش بین گره ها
هنوز در انتظار است
-
۳
نشستن در بلاک
اولین تایید
-
۴
بلاک های بعدی
هر بلاک یک تایید تازه
سوال درستی که کمتر پرسیده می شود این است: اگر تراکنش داخل بلاک نشسته، چرا باید منتظر بلاک های بعدی هم ماند؟
جواب به تنها حمله ای برمی گردد که این سیستم اساسا برای دفعش ساخته شده است: خرج کردن یک پول برای دو نفر. تا وقتی تراکنش شما فقط در تازه ترین بلاک نشسته باشد، از نظر تئوری هنوز جای بازنویسی دارد. هر بلاکی که رویش سوار شود، برگرداندن آن را سخت تر و پرهزینه تر می کند، تا جایی که عملا از دسترس خارج می شود. اگر می خواهید بدانید این حمله دقیقا چطور کار می کند، ماجرای خرج مضاعف جداگانه توضیح داده شده.
و همین جا یک سوءتفاهم رایج ساخته می شود. تعداد تاییدی که لازم است قانون شبکه نیست؛ سیاست مقصد است. صرافی، کیف پول یا سرویسی که پول را تحویل می گیرد خودش تصمیم می گیرد با چند بلاک موجودی را برای شما باز کند. یکی به همان بلاک اول قانع است، یکی چند برابرش می خواهد، و هیچ کدام هم اشتباه نمی کنند؛ فقط ریسک را یک جور نمی سنجند.
نتیجه اش این است که مسابقه «کدام شبکه سریع تر است» آن قدرها که تبلیغ می شود به درد کاربر نمی خورد. ترون تقریبا هر ۳ ثانیه یک بلاک می سازد و بیت کوین و ریتم کند بلاک هایش حدود هر ده دقیقه یکی. اما اگر مقصد شما روی ترون هم چند تایید بخواهد و بعدش پردازش داخلی خودش را داشته باشد، آن ۳ ثانیه چیزی را برای شما زودتر نمی کند.
«چند دقیقه صبر کنید» جمله ای است که همه می گویند و کسی خردش نمی کند. اگر خردش کنیم، چهار تکه بیرون می آید و فقط یکی از آن ها واقعا دست شبکه است.
تکه اول فاصله تا اولین بلاک است. تراکنش شما باید بماند تا بلاک بعدی ساخته شود، و اگر شبکه شلوغ باشد ممکن است در همان بلاک اول جا نشود و یکی دو بلاک بعدتر سوار شود. این تکه معمولا کوتاه ترین است.
تکه دوم جمع شدن تاییدهاست؛ همان چیزی که بالاتر گفتیم و کاملا خودکار جلو می رود.
تکه سوم که تقریبا همیشه طولانی ترین است هیچ ربطی به بلاک چین ندارد: پردازش داخلی مقصد. صرافی بعد از دیدن تاییدهای لازم باید در دفتر خودش پول را به حساب شما بنشاند، و این کار صف و زمان بندی خودش را دارد. کسی که ساعت شلوغ بازار واریز می کند، همین صف را بیشتر حس می کند.
تکه چهارم مال ماست و در هیچ راهنمای خارجی پیدایش نمی کنید: اینترنت. وقتی ارتباط قطع و وصل می شود، چیزی که خراب می شود دیدن ماست نه تراکنش. تراکنشی که یک بار پخش شده باشد کار خودش را می کند، حتی اگر اپلیکیشن شما ساعت ها هیچ چیزی نشان ندهد. این تفاوت را نگه دارید؛ نصف نگرانی های بی مورد با همین یک جمله حل می شود.
بر اساس تیکت هایی که در پشتیبانی دیجی دلار ثبت می شود، بیشتر پیام های «نرسید» در همان دو سه دقیقه اول ارسال می رسند. یعنی پیش از آنکه اصلا فرصتی برای رسیدن بوده باشد.
انتظار چهار تکه دارد
فقط یک تکه از این انتظار دست شبکه است؛ طولانی ترینش تقریبا همیشه مال مقصد است.
-
۱
تا اولین بلاک
شبکه بلاک بعدی را می سازد
-
۲
جمع شدن تاییدها
خودکار، بدون دخالت شما
-
۳
پردازش داخلی مقصد
صرافی در دفتر خودش واریز می کند
-
۴
دیدن شما
اختلال اینترنت تراکنش را متوقف نمی کند
خیلی ها فکر می کنند وقتی موجودی کیف پول کم شده و پول هم نرسیده، یعنی پول جایی گم شده و باید کسی برش گرداند. این طور نیست و اصلا این طور کار نمی کند. پول داخل تراکنشی است که در شبکه ثبت شده و مقصدش هم همان جا نوشته شده؛ کم شدن موجودی شما و باز شدن موجودی مقصد دو لحظه متفاوت اند، نه دو حساب متفاوت.
یک الگوی ساده هم هست که پشت میز پشتیبانی خیلی زود یاد می گیرید و تقریبا همیشه درست از آب درمی آید. اگر هش تراکنش دارید، تراکنش وجود دارد و مساله فقط زمان است. اگر هش ندارید، تراکنش اصلا از کیف پول بیرون نرفته و مشکل جای دیگری است.
آن «جای دیگر» معمولا یکی از دو چیز است: آدرس یا شبکه اشتباه، یا کیف پولی که کارمزد ندارد. حالت دوم بیشتر از تصور شما تکرار می شود. کسی که تتر برای پولی که فقط در حال عبور است می خرد معمولا حواسش نیست که خود تتر کارمزد خودش را نمی پردازد؛ کیف پولی که فقط تتر دارد از نگاه شبکه دست خالی است و تراکنشش اصلا پخش نمی شود. یک بار ترون لازم برای اینکه تراکنش وارد صف تایید شود را تهیه کنید و این دسته از «نرسید» ها کلا تمام می شود.
و یک هشدار که بی تعارف مهم ترین جمله این متن است: تراکنش را دوباره نفرستید. شبکه دو تراکنش امضا شده را دو دستور جدا می بیند و اگر هر دو تایید شوند، دو بار پول رفته و هیچ کس هم نمی تواند دومی را برگرداند. صبر کردن هیچ وقت به اندازه فرستادن دوباره گران تمام نشده است.
ترتیبش مهم است، چون هر قدم قدم بعدی را یا ضروری می کند یا بی مورد.
اول هش تراکنش را از کیف پول یا پنل بردارید. اگر پیدا نشد، ماجرا اصلا ماجرای تایید نیست و باید سراغ آدرس، شبکه و موجودی کارمزد بروید.
بعد همان هش را در اکسپلورر شبکه باز کنید و ببینید تراکنش در بلاک نشسته یا هنوز در انتظار است. برای ترون و تتر روی آن، ترون اسکن و وضعیت تراکنش شما قدم به قدم توضیح داده شده و همان کاری را می کند که پشتیبانی هم می کند. اگر شبکه بیت کوین است و تراکنش مدت هاست در انتظار مانده، حالت های ممکن در تراکنش تایید نشده بیت کوین باز شده.
اگر تراکنش در بلاک نشسته و در مقصد هنوز باز نشده، سوال شما دیگر از شبکه نیست؛ از مقصد است. بپرسید برای این شبکه چند تایید لازم دارند و بعد از آن چقدر طول می کشد. این سوال جواب دقیق دارد و معمولا هم زود جواب می گیرد.
تازه بعد از این سه قدم است که تیکت زدن معنی پیدا می کند؛ آن هم با هش، نه با جمله «نرسید».
نرسید؟ به همین ترتیب
هر قدم، قدم بعدی را یا ضروری می کند یا بی مورد.
-
۱
هش را بردارید
نبودنش یعنی مساله تایید نیست
-
۲
در اکسپلورر ببینید
در بلاک نشسته یا در انتظار
-
۳
سیاست مقصد را بپرسید
چند تایید و بعدش چقدر
-
۴
بعد تیکت بزنید
با هش، نه با جمله نرسید
تایید شبکه چیز پیچیده ای نیست؛ فقط چیزی است که در پرداخت های معمولی عادت نداریم ببینیمش. در کارت بانکی هم صف و تسویه وجود دارد، منتها پشت پرده می ماند و کسی نشانتان نمی دهد. بلاک چین همان صف را جلوی چشم می گذارد و اسم هر مرحله اش را هم می گوید.
موضع ما روشن است و سعی نمی کنیم دو طرف را راضی نگه داریم: اگر برای شما هر دقیقه مهم است، وقتتان را سر انتخاب شبکه هدر ندهید. تفاوت واقعی زمان تحویل را مقصد می سازد، نه شبکه. ضمن اینکه شبکه را معمولا طرف مقابل تعیین کرده و شما فقط اجرایش می کنید.
و اگر اصلا نمی خواهید وارد این ماجرا شوید، راهی هست که تایید شبکه ندارد. کدی که اصلا تراکنش شبکه ای ندارد همان لحظه تحویل داده می شود و تمام؛ البته فقط جایی به کار می آید که طرف مقابل کد قبول کند. هر ابزاری جای خودش را دارد.
پول از کیف پولم کم شد ولی نرسیده؛ گم شده؟
تقریبا هیچ وقت. اگر هش تراکنش دارید یعنی تراکنش در شبکه ثبت شده و آدرس مقصد هم داخل خودش نوشته شده؛ چیزی که هنوز نیامده تایید است، نه پول. اگر هش ندارید ماجرا فرق می کند: احتمالا تراکنش اصلا از کیف پول بیرون نرفته و باید آدرس، شبکه و موجودی کارمزد را چک کنید.
چند تایید لازم است تا خیالم راحت شود؟
عدد ثابتی وجود ندارد، چون این تصمیم شبکه نیست و مقصد می گیردش. برای مبلغ های کوچک روزمره همان چند تایید اول کافی است و بیشتر مقصدها هم بیشتر از این نمی خواهند. برای مبلغ بزرگ منطقی است خودتان هم صبر کنید تا چند بلاک روی تراکنش سوار شود؛ هزینه این صبر صفر است و ریسک را واقعا پایین می آورد.
روی شبکه ای که سریع است هم گاهی طول می کشد، چرا؟
چون بخش بزرگی از انتظار اصلا مال بلاک چین نیست. بعد از رسیدن تاییدها، مقصد باید در سیستم داخلی خودش پول را به حساب شما بنشاند و این کار صف و زمان بندی خودش را دارد؛ ساعت های شلوغ بازار هم طولانی ترش می کنند. سرعت بلاک فقط یکی از چهار تکه انتظار است.
تراکنش تایید نشده را می شود لغو کرد؟
در عمل نه. تراکنشی که پخش شده باشد دکمه لغو ندارد. یا در نهایت تایید می شود، یا اگر کارمزدش برای شبکه جذاب نباشد از حافظه گره ها می افتد و پول دست نخورده در کیف پول فرستنده می ماند. کاری که هیچ وقت نباید کرد فرستادن دوباره همان مبلغ است.