ذخایر تتر واقعا از چه ساخته شده است
برای ثبت سفارش به حساب نیاز دارید. ثبت نام رایگان است.
«پشت هر تتر یک دلار توی بانک هست.» این جمله را همه شنیده ایم و سال هاست که دقیق نیست.
پشت تتر یک سبد دارایی هست، نه یک حساب بانکی پر از اسکناس. اینکه در آن سبد چه چیزهایی هست و هر کدام چقدر قابل اتکا هستند، تفاوت بین «تتر امن است» و «تتر تا حد مشخصی امن است» را می سازد.
بیایید سبد را باز کنیم.
ناشر تتر هر سه ماه گزارشی از ترکیب دارایی هایش منتشر می کند. در گزارش دوره منتهی به ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶ این دسته ها نام برده شده اند:
- اوراق خزانه آمریکا
- قراردادهای بازخرید یا همان ریپو
- طلای فیزیکی
- بیت کوین
- وام دهی با وثیقه
- تسهیلات نقدشوندگی کوتاه مدت
بخش عمده سبد همان مورد اول است. اوراق خزانه کوتاه مدت آمریکا در عمل نقدشونده ترین دارایی دنیا هستند و اگر قرار باشد چیزی پشت یک استیبل کوین بنشیند، این گزینه بدی نیست. تا اینجا خبر خوبی است.
طلا هم در همان گزارش بیش از ۱۴۶ تن اعلام شده، که در سه ماهه دوم ۲۰۲۶ حدود ۱۴ تن به آن اضافه شده است. متن اطلاعیه روی وبگاه تتر هست و خودتان می توانید بخوانید.
اگر قرار باشد در کل این سبد به دو قلم گیر بدهیم، این دو تا هستند.
وام دهی با وثیقه. یعنی بخشی از ذخایر، پول نقد یا اوراق نیست؛ وامی است که به کسی داده شده و قرار است برگردد. وثیقه دارد، اما وثیقه در روزی که همه همزمان پول می خواهند به سرعت اوراق خزانه نقد نمی شود. این قلم سال هاست محل انتقاد است و انتقاد بی راهی هم نیست.
بیت کوین. یک دارایی پرنوسان که پشت دارایی ای نشسته که کل ادعایش نداشتن نوسان است. تا وقتی سهمش کوچک باشد مشکلی پیش نمی آید. اگر بازار بریزد و همزمان موج بازخرید بیاید، این قلم دقیقا در بدترین لحظه کوچک می شود.
هیچ کدام از این دو به معنای «تتر کلاهبرداری است» نیست. به این معناست که سبد ذخایر تتر، سبد یک صندوق بازار پول محافظه کار نیست و نباید هم با آن اشتباه گرفته شود.
در همان گزارش، مازاد دارایی ها بر بدهی ها حدود ۴.۱۱ میلیارد دلار اعلام شده است. به این می گویند سپر ذخایر: مقداری که اگر ارزش دارایی ها افت کند، قبل از اینکه پشتوانه از صد درصد کمتر شود، جا برای جذب ضرر هست.
حالا این عدد را در مقیاس ببینید. کل USDT در گردش در همان بازه در محدوده ۱۹۰ میلیارد دلار بوده. یعنی سپر چیزی حدود دو درصد است.
دو درصد کم است یا زیاد؟ بستگی دارد به اینکه با چه مقایسه اش کنید. برای یک بانک، سرمایه دو درصدی فاجعه است. برای سبدی که عمده اش اوراق خزانه کوتاه مدت است، دو درصد نسبتا معقول است، چون آن اوراق تقریبا نوسان نمی کنند.
نکته اینجاست که آن دو قلمی که بالا گفتم، وام و بیت کوین، دقیقا همان هایی هستند که می توانند بیشتر از دو درصد افت کنند. عدد را بدانید و خودتان قضاوت کنید.
یک بخش از این ماجرا که تقریبا هیچ جا به فارسی نوشته نمی شود، این است: USDT روی یک شبکه واحد وجود ندارد. روی ده ها بلاکچین صادر شده و ناشر آمار زنده اش را منتشر می کند.
تصویری که این آمار می دهد جالب است. تقریبا نیمی از کل USDT روی شبکه ترون است و تقریبا نیم دیگر روی اتریوم. باقی شبکه ها، از سولانا و تون گرفته تا آوالانچ، روی هم سهم کوچکی دارند.
چرا ترون این قدر بزرگ شده؟ کارمزد. انتقال USDT روی ترون سنت هایی هزینه دارد و روی اتریوم در ساعات شلوغ می تواند چند دلار شود. کاربر عادی، به خصوص در ایران که مبالغ جابه جا شده معمولا بزرگ نیست، طبیعتا ارزان تر را انتخاب می کند.
این آمار را می توانید مستقیم از صفحه شفافیت ناشر بگیرید. عمدا اینجا درصد دقیق ننوشتیم چون این نسبت ها هفته به هفته جابه جا می شوند. اگر می خواهید بدانید تفاوت این شبکه ها در عمل چیست، تتر روی شبکه های ERC-20 و TRC-20 و BEP-20 را جداگانه نوشته ایم.
و یک هشدار عملی که به ذخایر ربطی ندارد ولی به جیب شما دارد: اگر تتر را روی شبکه اشتباه بفرستید، پولتان معمولا برنمی گردد. قبل از هر برداشت، شبکه مبدا و مقصد را دو بار چک کنید.
گزارش ذخایر می گوید در یک تاریخ مشخص چه دارایی هایی وجود داشته. سه چیز را نمی گوید.
نمی گوید اگر همه همزمان بازخرید بخواهند چه می شود. نمی گوید فردا ترکیب سبد چه شکلی است. و مهم تر از همه برای ما، نمی گوید صرافی ای که تتر شما در آن نشسته چقدر قابل اعتماد است.
آن سومی معمولا ریسک واقعی کاربر ایرانی است، نه ترکیب ذخایر. کیفیت پشتوانه را جداگانه در نقد پشتوانه تتر بررسی کرده ایم، و اینکه بالاخره حسابرسی رسمی تتر در اوت ۲۰۲۶ انجام شد، فصل تازه ای در همین بحث است.
ذخایر تتر دقیقا چقدر است؟
هر سه ماه تغییر می کند، پس هر عددی که در یک مقاله بخوانید احتمالا کهنه است. رقم به روز را از بخش شفافیت وبگاه خود ناشر بگیرید. آنچه ثابت می ماند ترکیب سبد است: عمدتا اوراق خزانه آمریکا، به علاوه ریپو، طلا، بیت کوین و وام با وثیقه.
پشتوانه ارز دیجیتال چیست؟
برای بیشتر ارزهای دیجیتال، هیچ پشتوانه ای به معنای دارایی وجود ندارد و قیمت را فقط عرضه و تقاضا می سازد. استیبل کوین ها استثنا هستند: ناشر دارایی نگه می دارد و وعده می دهد هر توکن را به یک دلار بازخرید کند. پشتوانه یعنی همان سبد دارایی، نه یک تضمین دولتی.
آیا بیت کوین بودن بخشی از ذخایر خطرناک است؟
تا وقتی سهمش کوچک باشد، نه. مسئله زمانی جدی می شود که ریزش بازار و موج بازخرید همزمان اتفاق بیفتند، چون ارزش این قلم دقیقا در همان لحظه کم می شود. به همین دلیل سپر ذخایر و اینکه چقدر از سبد پرنوسان است، دو عددی هستند که با هم معنا پیدا می کنند.
چرا تتر من روی شبکه ترون است؟
چون کارمزدش به مراتب کمتر از اتریوم است و بیشتر صرافی های ایرانی هم پیش فرض را روی همین گذاشته اند. تتر روی ترون و تتر روی اتریوم از نظر ارزش تفاوتی ندارند؛ فقط روی دو شبکه متفاوت نشسته اند و بین شان مستقیم قابل انتقال نیستند.
برای دیدن نرخ روز و خرید یا فروش، صفحه تتر دیجی دلار همیشه به داده زنده وصل است.