کد یو ووچر را می شود به کس دیگری داد؟
برای ثبت سفارش به حساب نیاز دارید. ثبت نام رایگان است.
یک پیام هست که هر ماه چند بار به پشتیبانی می رسد و لحنش تقریبا همیشه یکی است: «کد را برای دوستم فرستادم، می گوید نرسیده. می شود از سمت شما بررسی کنید؟»
جواب دادن به این پیام سخت است. نه به این خاطر که چیزی پنهان مانده؛ به این خاطر که چیزی برای بررسی کردن نمانده. آن رشته از لحظه ای که از داشبورد شما بیرون رفت، در هیچ دفتری دیگر به اسم شما ثبت نیست.
و چیزی که پشت میز خیلی زود دستتان می آید این است: این سوال تقریبا هیچ وقت پیش از فرستادن کد پرسیده نمی شود. بعدش پرسیده می شود.
می شود. کد ووچر هیچ قفلی روی خودش ندارد که بگوید فقط خریدارش حق خرج کردنش را دارد. رشته را به کسی بدهید، او همان رشته را در کیف پول خودش وارد کند، تمام.
پس چرا همین جواب کوتاه به درد نمی خورد؟ چون سوال واقعی «می شود یا نه» نیست. سوال واقعی این است که در آن ثانیه دقیقا چه چیزی از دست شما خارج می شود، و چه چیزی می ماند.
راحت ترین راه فهمیدنش این است: کد ووچر بیشتر شبیه اسکناسی است که در جیب دارید تا شبیه حساب بانکی. حساب بانکی به شما گره خورده؛ اسم دارد، صاحب دارد، و اگر پولی اشتباه جابه جا شود دست کم یک طرف قابل شناسایی است. اسکناس این طور نیست. اسکناس مال کسی است که در دستش است.
کد هم همین است. مالکیت اینجا یعنی در اختیار داشتن، نه ثبت شدن. برای همین وقتی رشته را می فرستید، همه چیز با هم می رود: خود کد، تمام ارزش دلاری اش، حق خرج کردنش و ریسکش. و در جهت مخالف هیچ چیز حرکت نمی کند. نه رسیدی، نه ضمانتی، نه راه برگشتی.
این ایراد ووچر نیست. دقیقا همان چیزی است که ووچر را به کار می اندازد: طرف مقابل لازم نیست حساب باز کند، احراز هویت شود یا اصلا بداند شما کی هستید. همان خاصیتی که پرداخت را ممکن می کند، پیگیری را غیرممکن می کند. یک سکه است با دو رو، و شما هر دو رویش را با هم برمی دارید.
اگر کنجکاوید که کدام تکه آن رشته چه معنایی دارد، جای مفصلش کد ووچر از چه تکه هایی ساخته شده است. اینجا حرف سر خود لحظه دست به دست شدن است.
پلی که فقط یک طرفه است
وقتی کد را می دهید، این چهار چیز با هم عبور می کنند و هیچ کدام برنمی گردند.
دارنده فعلی
کد در داشبورد شماست
دارنده بعدی
هرکس رشته را دارد
وقتی پیام ها را کنار هم می گذاریم، تقریبا همیشه یکی از این سه حالت است.
اول، هدیه. کسی می خواهد برای تولد یا برای تشکر از یک نفر، اعتبار دلاری بدهد. دوم، خرید به نیابت: پدری برای پسر دانشجویش، یا کسی که کارت و دسترسی دارد برای همکاری که ندارد. سوم، رد کردن کد به یک نفر دیگر در ازای پول؛ یعنی همان معامله، فقط بدون پلتفرم.
حالت سوم است که تقریبا تمام ماجراهای بد از آن بیرون می آید. دو حالت اول معمولا بین آدم هایی می گذرد که همدیگر را واقعا می شناسند. حالت سوم بین دو غریبه اتفاق می افتد که هیچ کدام دلیلی برای اعتماد به دیگری ندارند.
برای دو حالت اول کار ساده است، به شرطی که ترتیبش را به هم نزنید. خرید را به نام خودتان انجام بدهید، تسویه را قبل از تحویل تمام کنید، رشته را در جایی بفرستید که فقط دو نفر می بینندش، و کاری کنید که همان جلسه خرج شود.
آن قدم آخر را جدی بگیرید. کدی که فرستاده شده ولی هنوز خرج نشده، در یک حالت معلق است: از دست شما خارج شده و هنوز به هیچ کیف پولی ننشسته. هر اسکرین شاتی که در این فاصله گرفته شود، هر پیامی که فوروارد شود، یک نسخه دیگر از همان پول است.
و آن ترفند معروف نصفه فرستادن، بی تعارف، هیچ کاری نمی کند. هشت رقم اول را می فرستید که «اطمینان» بدهید، بعد بقیه را. ولی طرف مقابل هیچ راهی ندارد بفهمد آن هشت رقم واقعی است، و شما هم آخرش باید بقیه اش را بفرستید بدون اینکه پولی دیده باشید. یک مسئله اعتماد را تبدیل کردید به دو تا. کسی همچنان باید اول حرکت کند.
ترتیبی که ضرر را کم می کند
هیچ کدام از این قدم ها فنی نیست؛ ترتیبشان مهم تر از خودشان است.
-
۱
خرید به نام خودتان
فاکتور به اسم پرداخت کننده می ماند
-
۲
تسویه پیش از تحویل
اول پول، بعد کد
-
۳
تحویل در کانال خصوصی
فقط دو نفر آن را ببینند
-
۴
خرج شدن همان جلسه
کد نخورده هنوز بی صاحب است
این سوال شکل دومی هم دارد که کمتر می رسد ولی جدی تر است: کسی پرداخت را انجام داده و می خواهد فاکتور به اسم شخص دیگری صادر شود. جواب ما همیشه نه بوده و دلیلش هم ساده است. فاکتور، سند پرداخت است و پرداخت را شما انجام داده اید. سندی که اسم آدم دیگری رویش باشد، سند نیست.
راستش را بخواهید، اگر آن شخص خودش می تواند حساب باز کند، بهتر است خودش بخرد. نه به خاطر قانون؛ به خاطر اینکه در این حالت زنجیره کوتاه می شود و اگر جایی از سفارش گیر کرد، کسی که پیگیر است همان کسی است که کد را می خواهد. مسیر اولین خرید آن قدرها هم که از بیرون به نظر می رسد پیچیده نیست.
ولی گاهی واقعا نمی شود. کسی که خارج از ایران است و کارت ایرانی ندارد، یا کسی که سنش برای احراز هویت کافی نیست. در این حالت خودتان یو ووچر بخرید و کد را به دستش برسانید، با همان چهار قدم بالا. فقط یادتان باشد که از نظر هر سامانه ای، خریدار شمایید و کد هم مال کسی است که آخر سر رشته را دارد.
خیلی ها با این تصور به این ماجرا وارد می شوند: «من با احراز هویت خریدم، پس اگر مشکلی پیش بیاید قابل پیگیری است.»
این حرف نصفه درست است، و نصفه درست بودنش دقیقا همان چیزی است که ضرر می زند. احراز هویت شما را در لحظه خرید می شناسد. همان لحظه و نه یک ثانیه بیشتر. بعد از آن، شناسنامه ای به کد نمی چسبد که هر جا رفت با خودش ببرد. سابقه ای که در پلتفرم می ماند این را می گوید: فلان کد در فلان ساعت به داشبورد فلان کاربر تحویل شد. بعدش سکوت است.
پس اگر کد را دادید و طرف پول نداد، هیچ کس نمی تواند کد را «باطل» کند یا برگرداند. اگر خرج شده باشد، آن دلار دیگر جای دیگری است. اگر هم خرج نشده باشد، باز هم کسی نمی تواند آن را از دست او بیرون بکشد، چون نگه داشتن رشته یعنی داشتنش.
هدیه دادن ووچر منطقی است؛ مخصوصا برای کسی که هزینه ارزی دارد و هر بار سر پرداختش می ماند. ولی یک عادت هست که از دل هدیه دادن بیرون می آید و خطرناک است: خریدن کد چند هفته زودتر و نگه داشتنش تا روز موعود.
در تمام آن مدت، شما یک اسکناس دلاری را در تلگرام یا نوت گوشی نگه داشته اید. هر چه این فاصله کوتاه تر باشد بهتر است، و اگر قرار است کد را در یک جمع یا در یک تماس تحویل بدهید، همان موقع بخریدش. برای همین حالت است که کدهای با تحویل فوری وجود دارند. اگر هم چاره ای جز نگه داشتن نبود، جای درست نگهداری کد را جدی بگیرید.
این منطق مخصوص یوتوپیا نیست. تمام ووچرهای ارزی و تفاوت هایشان در همین یک چیز مشترک اند: دارنده رشته، صاحب پول است.
یک استثنای عملی هم هست که باید بدانید. پرفکت مانی سال هاست صدور کد جدید را متوقف کرده، پس کد نو پرفکت مانی اصلا وجود ندارد که بشود هدیه اش داد. اگر کد قدیمی دارید، تنها کار ممکن سپردن کد قدیمی پرفکت مانی برای بازخرید است، با شماره ووچر ۱۶ رقمی و کد فعال سازی ۱۰ رقمی. دادن چنین کدی به یک نفر دیگر عملا یعنی واگذار کردن یک کار اداری به او، نه دادن یک هدیه قابل استفاده.
سه سوال، و هر سه را خودتان باید جواب بدهید. طرف را بیرون از اینترنت می شناسید؟ اگر خرج شد پیگیری ممکن است؟ و مهم تر از هر دو: همین مبلغ را نقد، همین حالا، به همین آدم می دادید؟
اگر جواب سوم نه است، جواب کل ماجرا هم نه است. کد ووچر دقیقا همان مبلغ نقد است، فقط سبک تر و بی سر و صداتر.
سه سنجه پیش از دادن کد
اینها ابزار امنیتی نیستند، قضاوت خودتان اند؛ و تنها چیزی اند که در این لحظه کار می کند.
-
او را بیرون از اینترنت می شناسید؟
آشنای آنلاین، آشنا نیست
-
اگر خرج شد، پیگیری هست؟
جواب صادقانه: نه
-
همین مبلغ را نقد می دادید؟
معیار درست همین است
کد را برای کسی بفرستم، باز هم به اسم من می ماند؟
نه. اسم شما فقط روی سفارش و فاکتور می ماند، نه روی کد. رشته کد هیچ فیلدی برای مالک ندارد و هر کیف پولی که آن را بگیرد، خرجش می کند. همین که فاکتور به اسم شماست، هیچ ادعایی روی کدی که فرستاده اید ایجاد نمی کند.
اگر کد را دادم و پولش را نگرفتم، می شود باطلش کرد؟
نه. نه پلتفرم فروش و نه شبکه، هیچ کدام کدی را که به دست شما رسیده پس نمی گیرند و باطل نمی کنند. تنها حالتی که کد از کار می افتد این است که کسی خرجش کرده باشد. برای همین ترتیب «اول تسویه، بعد تحویل» شوخی بردار نیست.
می توانم برای یک نفر دیگر خرید کنم و فاکتور به اسم او باشد؟
خرید بله، فاکتور نه. فاکتور به نام کسی صادر می شود که پرداخت را انجام داده. اگر آن شخص می تواند خودش حساب باز کند، بهتر است خودش سفارش بدهد؛ اگر نمی تواند، شما بخرید و کد را تحویلش بدهید، ولی سند خرید مال شما می ماند.
کد پرفکت مانی را هم می شود همین طور هدیه داد؟
کد نو پرفکت مانی وجود ندارد، چون صدور کد جدید سال هاست متوقف شده. کدهای قدیمی از نظر فنی همان طور دست به دست می شوند، ولی کاری که گیرنده می تواند با آن بکند فقط بازخرید است. یعنی چیزی که به او داده اید یک کار اداری است، نه اعتباری که خرج کند.
کد یو ووچر را می شود به هر کسی داد. مسئله این است که دادنش دقیقا مثل دادن پول نقد است، فقط بدون آن مکث کوچکی که موقع بیرون آوردن پول از جیب اتفاق می افتد. همان مکث است که آدم را نجات می دهد.
پس قبل از فرستادن رشته، همان مکث را دستی بسازید. اگر حاضر نبودید همین مبلغ را نقد کف دست همان آدم بگذارید، کد را هم نفرستید.