تتر بزرگ ترین استیبل کوین بازار است و فاصله اش با نفر دوم زیاد است. این را همه می دانند.
چیزی که کمتر گفته می شود این است که همین جایگاه، چند نقطه فشار مشخص هم ساخته. نه از آن دست «چالش ها» که در مقاله ها ردیف می شوند و هیچ کدام واقعا اتفاق نمی افتند. سه تایشان قابل اندازه گیری اند و یکیشان همین امسال تا حد زیادی حل شد.
چالشی که حل شد و ارزش دارد اول گفته شود
سال ها مهم ترین ایراد به تتر این بود که حسابرسی کامل ندارد. گزارش های دوره ای منتشر می کرد، ولی گزارش تاییدیه با حسابرسی یکی نیست و منتقدان درست می گفتند.
این دیگر برقرار نیست. تتر نخستین حسابرسی کامل مالی اش را با یکی از چهار موسسه بزرگ حسابرسی انجام داد و نتیجه اش اظهارنظر مقبول بود. جزئیاتش را در حسابرسی تتر و نتیجه اش باز کرده ایم.
دلیل اینکه این را اول آوردم ساده است: بخش زیادی از محتوای فارسی درباره تتر هنوز این ایراد را به عنوان یک مشکل باز مطرح می کند. اگر جایی خواندید که تتر هرگز حسابرسی نشده، آن متن قدیمی است.
چالش اول: همه تخم مرغ ها در دو سبد
تتر روی ده ها بلاکچین منتشر شده، ولی این تنوع بیشتر روی کاغذ است.
طبق داده زنده خود تتر، دو شبکه ترون و اتریوم روی هم بیش از ۹۰ درصد کل عرضه را در خود دارند و تقریبا به طور مساوی بینشان تقسیم شده. بقیه شبکه ها، از سولانا و آوالانچ گرفته تا تون، در مجموع رقم گرد کننده اند.
این یعنی سلامت تتر عملا به سلامت دو شبکه گره خورده. اگر یکی از آن دو دچار اختلال جدی یا فشار قانونی شود، نصف عرضه تتر در آن سمت گیر می کند. برای کاربر ایرانی که غالبا روی ترون کار می کند، این ریسک انتزاعی نیست.
راه حل شخصی اش هم پیچیده نیست: کل دارایی را روی یک شبکه نگه ندارید، به خصوص اگر مبلغ برایتان بزرگ است.
چالش دوم: قدرتی که در قرارداد نوشته شده
این مورد کمتر به عنوان «چالش تتر» مطرح می شود، چون معمولا از زاویه کاربر دیده نمی شود.
در شرایط استفاده رسمی تتر صراحتا آمده که این شرکت می تواند توکن های در اختیار یک کاربر را فریز کند و آدرسی را که تتر نگه داشته در فهرست سیاه بگذارد، و این کار «به تشخیص خودش» انجام می شود. همان متن ایران را جزو حوزه های ممنوع فهرست کرده است.
برای یک استیبل کوین که کل ارزش پیشنهادی اش «پول دیجیتال قابل انتقال» است، وجود یک کلید خاموش کن مرکزی یک تناقض ساختاری است. برای رقبا هم دقیقا همین است، پس مزیت کسی نیست؛ ولی هست و باید دانست که هست.
چالش سوم: رقیبی که با قانون بازی می کند
رقابت در بازار استیبل کوین دیگر بر سر فناوری نیست. بر سر این است که کدام ناشر زودتر با چارچوب های قانونی کشورهای بزرگ هماهنگ می شود.
این زمینی است که تتر در آن راحت نیست. مدل کارش از ابتدا برون مرزی و کم تعامل با رگولاتور بوده، و رقبایی که از روز اول ساختار منطبق با قانون آمریکا و اروپا را انتخاب کردند، در بازارهای نهادی و در صرافی های تحت نظارت جای بازتری دارند.
موضع من اینجا صریح است: این چالش، تتر را در بازارهای غربی محدود می کند و در بازارهایی مثل ایران عملا بی اثر است. کاربر ایرانی از هیچ صرافی تحت نظارت اروپا خرید نمی کند، پس آنچه برای یک معامله گر آلمانی تعیین کننده است برای او حاشیه است. مقایسه دقیق تر گزینه ها در بهترین استیبل کوین برای کاربر ایرانی و در ترو یو اس دی در برابر تتر آمده است.
پس در عمل نگران چه باشیم
اگر بخواهم این سه را از نظر «چقدر احتمال دارد به شما بخورد» مرتب کنم، ترتیبش برعکس چیزی است که معمولا نوشته می شود.
فشار قانونی در غرب مهم ترین چالش تتر به عنوان یک شرکت است و کم اثرترین برای شما. تمرکز روی دو شبکه وسط قرار می گیرد. و آنچه واقعا ممکن است به کاربر ایرانی بخورد، مسدود شدن یک آدرس مشخص است، که ربطی به سلامت تتر ندارد و به مسیر پول ربط دارد.
بحث قدیمی پشتوانه هم سر جایش هست و در بحث پشتوانه تتر جداگانه بررسی شده. اگر ترجیح می دهید اصلا وارد این مجموعه ریسک ها نشوید، برای پرداخت های خارجی ووچرهای ارزی به عنوان مسیر جایگزین وجود دارند و برای معامله روزمره هم خرید و فروش تتر با نرخ لحظه ای بازار کار را ساده نگه می دارد.
سوال های پرتکرار درباره چالش های تتر
آیا تتر ممکن است از بین برود؟
احتمالش کم است ولی صفر نیست. تتر یک شرکت خصوصی است و شرکت ها شکست می خورند. چیزی که این احتمال را پایین نگه می دارد اندازه، سودآوری و حالا یک حسابرسی کامل است. چیزی که هرگز صفرش نمی کند، همان خصوصی بودن است.
بزرگ ترین ریسک تتر برای کاربر ایرانی چیست؟
نه پشتوانه و نه رگولاتوری اروپا. مسدود شدن آدرس یا از دست رفتن پول نزد یک واسطه داخلی. هر دو ریسک هایی هستند که با انتخاب مسیر و نگه نداشتن مبلغ بزرگ نزد واسطه مدیریت می شوند.
آیا رقبای تتر امن تر هستند؟
از نظر انطباق با قانون در غرب، بعضی شان شفاف تر عمل می کنند. اما همه استیبل کوین های متمرکز همان قابلیت فریز را دارند. تفاوت واقعی برای شما نقدشوندگی در بازار داخلی است و آنجا تتر رقیب جدی ندارد.
تتر روی کدام شبکه امن تر است؟
هیچ کدام ذاتا امن تر نیستند و قابلیت فریز روی همه شان یکسان است. تفاوت در هزینه و در پذیرش مقصد است. توزیع دارایی بین دو شبکه بزرگ، اگر مبلغ قابل توجهی دارید، از انتخاب یک شبکه «امن» معنادارتر است.
