بیشتر متن هایی که درباره تتر نوشته می شود، شفافیت را جزو مزایای آن می آورند. نسخه قبلی همین صفحه هم نوشته بود تتر «به طور منظم تحت ممیزی های مستقل قرار می گیرد».
این جمله درست نیست، و منبعی که خلافش را می گوید نه یک تحلیلگر است نه یک رقیب؛ حکم رسمی یک نهاد ناظر است. با همان شروع کنیم، چون بقیه بحث معایب تتر از دل همین بیرون می آید.
معیب اول: حسابرسی، آن چیزی نیست که فکر می کنید
در اکتبر ۲۰۲۱، کمیسیون معاملات آتی کالای آمریکا در حکمی رسمی شرکت تتر را به پرداخت جریمه محکوم کرد، بابت «اظهارات نادرست یا گمراه کننده» درباره پشتوانه USDT.
در همان حکم دو نکته آمده که کل بحث شفافیت را جابه جا می کند. اول اینکه در یک بازه بررسی شده بیست و شش ماهه، ذخایر دلاری تتر فقط در حدود بیست و هشت درصد روزها به اندازه کل توکن های در گردش بوده است. دوم اینکه تتر گفته بود به طور منظم حسابرسی حرفه ای انجام می دهد، در حالی که ذخایرش حسابرسی نشده بود؛ متن حکم صراحتا می گوید تتر حسابرسی ذخایرش را انجام نداده است.
اینجا یک تفاوت فنی هست که خیلی جاها با هم اشتباه گرفته می شود. آنچه تتر امروز منتشر می کند گواهی یا attestation است، نه حسابرسی یا audit. گواهی یعنی یک موسسه تایید می کند در یک تاریخ مشخص فلان مقدار دارایی وجود داشته. حسابرسی یعنی بررسی کامل دفاتر، منشا دارایی ها و کنترل های داخلی. این دو یک چیز نیستند و فاصله شان کم نیست.
این به معنای بی پشتوانه بودن تتر نیست و ما هم چنین ادعایی نمی کنیم. یعنی چیزی که به عنوان «مزیت شفافیت» تبلیغ می شود، در واقع ضعیف ترین نقطه آن است. بحث مفصل تر پشتوانه را در پشتوانه واقعی تتر جداگانه بررسی کرده ایم.
معیب دوم: یک شرکت می تواند موجودی شما را قفل کند
این جدی ترین تفاوت تتر با بیت کوین است و در فهرست های معایب معمولا اصلا نمی آید.
قرارداد USDT قابلیتی دارد که به شرکت صادرکننده اجازه می دهد یک آدرس را در فهرست سیاه بگذارد. بعد از آن، موجودی آن آدرس همچنان روی زنجیره دیده می شود اما قابل انتقال نیست. این کار بارها انجام شده، معمولا به درخواست نهادهای قضایی.
یعنی «غیرمتمرکز بودن» درباره تتر حرف دقیقی نیست. شبکه ای که روی آن حرکت می کند غیرمتمرکز است؛ خود توکن نیست. برای کاربری که دارایی اش را از این مسیر نگه می دارد، این یک ریسک واقعی است و جزئیاتش را در مسدود شدن آدرس تتر نوشته ایم.
معیب سوم: دلار بودن، خودش یک انتخاب است
وقتی تتر می خرید، در واقع دو تصمیم گرفته اید: از ریال خارج شده اید، و به دلار وارد شده اید. اغلب فقط تصمیم اول دیده می شود.
برای کسی که هزینه هایش به تومان است این معمولا انتخاب معقولی است. اما دلار هم دارایی بی نوسانی نیست و در برابر تورم جهانی قدرت خرید از دست می دهد. تتر شما را از نوسان رمزارز نجات می دهد، نه از تورم. مقایسه اش با دلار کاغذی را در تتر به عنوان جایگزین دلار آورده ایم.
معیب چهارم: کارمزد کم، همیشه کم نیست
جمله «کارمزد تتر پایین است» بدون گفتن شبکه، بی معنی است. همان USDT روی شبکه های مختلف هزینه های کاملا متفاوتی دارد و انتخاب اشتباه شبکه، مخصوصا برای مبالغ کوچک، می تواند بخش قابل توجهی از انتقال را ببرد.
اشتباه گران تر هم هست: فرستادن به آدرس درست روی شبکه اشتباه. در این حالت پول لزوما از بین نمی رود اما بازگرداندنش به پشتیبانی و شانس بستگی دارد. قبل از هر انتقال، شبکه مبدا و مقصد را دوبار چک کنید.
و مزایایی که واقعا دارد
این متن قرار نیست بگوید تتر بد است. اگر چنین بود، ما هم آن را نمی فروختیم.
مزیت واقعی و بی رقیبش نقدشوندگی است. در تقریبا هر صرافی و هر جفت معاملاتی پذیرفته می شود و در بازار ایران هم استاندارد عملی خرید و فروش است. یعنی هر وقت بخواهید خارج شوید، خریدار هست؛ و این چیزی است که استیبل کوین های بهتر طراحی شده اما کوچک تر ندارند.
مزیت دوم سرعت و ساعت کار است. انتقال در چند دقیقه انجام می شود، جمعه و تعطیلات هم فرقی نمی کند، و برای مبالغ متوسط از هر مسیر بانکی بین المللی ارزان تر است.
بی تعارف: انتخاب بین تتر و جایگزین هایش، انتخاب بین امن و ناامن نیست. انتخاب بین ریسک متمرکز اما نقدشونده، و ریسک کمتر اما با نقدشوندگی پایین است. اگر قرار است دارایی تان را ماه ها نگه دارید، این معامله را آگاهانه انجام دهید.
جمع بندی
معایب تتر سه تا هستند و هر سه از یک جا می آیند: پشت این توکن یک شرکت ایستاده. حسابرسی نشدن ذخایر، امکان قفل کردن آدرس ها و وابستگی به تصمیم های آن شرکت، همه نتیجه همین یک واقعیت اند.
در مقابل، همان تمرکز چیزی به شما می دهد که رقبای غیرمتمرکزش ندارند: بازاری که همیشه خریدار دارد. اینکه این معامله برای شما به صرفه است یا نه، به مدت نگهداری و مبلغ تان بستگی دارد، نه به اینکه کدام طرف تبلیغ بهتری دارد. برای شناخت پایه ای تر خود توکن هم کاربردهای تتر نقطه شروع بهتری است.
سوال های پرتکرار درباره معایب تتر
آیا تتر همان دلار است؟
نه. تتر توکنی است که قرار است ارزشش معادل یک دلار بماند و این کار را با اتکا به ذخایر یک شرکت خصوصی انجام می دهد. دلار بانکی ادعای شما بر یک بانک است با تمام چارچوب نظارتی اش؛ تتر ادعای شما بر ترازنامه یک شرکت است. در عمل نزدیک به هم رفتار می کنند، ولی از نظر حقوقی یک چیز نیستند.
آیا تتر برای سرمایه گذاری مناسب است؟
تتر ابزار سرمایه گذاری نیست، ابزار حفظ ارزش است. رشدی ندارد که رویش سرمایه گذاری کنید؛ کاری که می کند این است که شما را از نوسان بازار و از کاهش ارزش ریال بیرون نگه می دارد. اگر دنبال بازدهی هستید، این ابزارش نیست. بحث اعتبار و امنیتش را در آیا تتر امن است جدا بررسی کرده ایم.
تتر بخریم یا طلا؟
دو کار متفاوت می کنند. تتر ارزش را به دلار قفل می کند و نقدشوندگی لحظه ای دارد؛ طلا در بلندمدت در برابر تورم بهتر عمل کرده اما نوسان قیمتی خودش را دارد و نقد کردنش زمان می برد. برای پس انداز کوتاه مدت و قابل برداشت، تتر عملی تر است. برای افق چندساله، وابسته کردن همه چیز به یک ارز خارجی هم انتخاب بی ریسکی نیست.
چرا بعضی ها می گویند تتر نخرید؟
استدلال اصلی شان همان تمرکز است: یک شرکت، ذخایری که حسابرسی کامل نشده، و توانایی مسدود کردن آدرس ها. این استدلال درست است و نباید نادیده گرفته شود. اما جایگزین ها هم بی هزینه نیستند؛ استیبل کوین های شفاف تر معمولا در بازار ایران نقدشوندگی و پذیرش تتر را ندارند و همین می تواند در روز فروش برایتان گران تر تمام شود.
