تتر چیست و در ایران واقعا به چه کار می آید؟

اگر تازه اسم تتر را شنیده اید، احتمالا در یکی از این دو جمله بوده: «پولت رو تتر کن» یا «باید اول تتر بخری». هر دو جمله فرض می گیرند شما می دانید تتر چیست. معمولا نمی دانید.

این صفحه کوتاه توضیح می دهد تتر چیست، چرا قیمتش تکان نمی خورد، و مهم تر از همه در ایران واقعا با آن چه می کنند. چون فهرست کاربردهایی که در متن های خارجی می آید با آنچه اینجا اتفاق می افتد یکی نیست.

تتر دقیقا چیست؟

تتر یا USDT یک توکن دیجیتال است که ارزشش به دلار آمریکا گره خورده و در عمل حوالی یک دلار می ماند. شرکتی به نام Tether Limited آن را منتشر می کند و در برابرش سبدی از دارایی نگه می دارد.

پروژه در جولای ۲۰۱۴ با نام Realcoin شروع شد و چند ماه بعد به تتر تغییر نام داد. به این دسته از رمزارزها استیبل کوین می گویند، یعنی رمزارزهایی که هدفشان ثابت ماندن است نه بالا رفتن. این نکته را نگه دارید؛ در ادامه به آن برمی گردیم.

چرا قیمتش ثابت می ماند؟

خیلی ساده: چون پشتش دارایی واقعی هست و بازار می داند که هست.

وقتی قیمت USDT کمی زیر یک دلار برود، خریدارانی که می توانند مستقیم با شرکت تتر کار کنند آن را ارزان می خرند و به دلار تبدیل می کنند و همین فشار قیمت را بالا می برد. برعکسش هم درست است. مکانیزم را تتر به زبان ساده قدم به قدم توضیح داده و ترکیب آن دارایی ها در پشتوانه تتر باز شده است.

یک تصحیح لازم، چون در نسخه قدیمی همین صفحه هم نوشته شده بود: ادعای یک به یک بودن تتر سال ها توسط کارشناسان تایید نشده بود و انتقاد جدی به آن وارد بود. این وضعیت اخیرا با انجام اولین حسابرسی کامل تغییر کرده است، اما اینکه بگوییم «کارشناسان همیشه تاییدش کرده اند» غلط است.

در ایران واقعا با تتر چه می کنند؟

اینجا جایی است که تتر برای کاربر ایرانی از یک اصطلاح فنی به یک ابزار روزمره تبدیل می شود. چهار کاربرد اصلی دارد و هر کدام حساب خودش را دارد:

• بیرون ایستادن از نوسان. کسی که در بازار رمزارز است و می خواهد موقتا از ریسک بیرون بیاید، دارایی اش را تتر می کند. تصمیم درستی است در بعضی شرایط و اشتباه در بعضی دیگر؛ تتر به عنوان جای امن موقت این دو حالت را از هم جدا کرده است.
• دریافت درآمد از خارج. فریلنسرها و کسانی که خانواده شان از خارج پول می فرستند، مسیر بانکی ندارند و از تتر استفاده می کنند. مسیر و هزینه پنهانش در انتقال پول از خارج به ایران با تتر آمده.
• پرداخت به طرف خارجی. خرید سرویس، تمدید هاست، پرداخت به فروشنده خارجی. پرداخت با تتر این حالت را پوشش می دهد.
• خرید بقیه رمزارزها. در بیشتر صرافی ها جفت معاملاتی بر پایه تتر است، پس برای رسیدن به هر رمزارز دیگری معمولا اول باید تتر داشته باشید.

چیزی که در این فهرست نیست هم به اندازه خودش گویاست: خرید و فروش روزمره داخل ایران. کسی نان و بنزین را با تتر نمی خرد و قرار هم نیست بخرد.

تتر به چه دردی نمی خورد

این بخش را جدی بگیرید، چون تقریبا هیچ جا نوشته نمی شود.

تتر سود نمی دهد. نگه داشتن USDT مثل باز کردن یک سپرده با نرخ سود صفر است، با این تفاوت که طرف حسابتان یک بانک تحت نظارت نیست بلکه یک شرکت خصوصی خارجی است. در ضمن تتر شما را در برابر تورم دلار هم محافظت نمی کند؛ فقط ارزشتان را دلاری نگه می دارد.

پس اگر هدفتان رشد سرمایه است، تتر ابزار اشتباهی است. اگر هدفتان بیرون ماندن از نوسان یا جابه جا کردن ارزش است، ابزار درستی است. اینکه در شرایط ایران نگه داشتن تتر بهتر است یا دلار نقد، بحث جداگانه ای است که در مقایسه کاربردی تتر و دلار با هم مقایسه شده اند.

قبل از اولین خرید، دو چیز را بدانید

اول شبکه. تتر روی چند شبکه مختلف وجود دارد و عملا امروز تقریبا همه اش روی دو شبکه ترون و اتریوم است. اگر تتر را روی شبکه ای بفرستید که مقصد پشتیبانی نمی کند، پول گم می شود. همیشه آدرس را همراه با نام شبکه بگیرید.

دوم منشا. کارمزد انتقال تتر صفر نیست؛ هر شبکه کارمزد خودش را دارد و همان کارمزد است که تعیین می کند انتقال ارزان تمام شود یا نه. مهم تر از کارمزد اما این است که توکن را از کجا می گیرید: تتر ارزان از یک واسطه ناشناس می تواند سابقه ای داشته باشد که بعدا در صرافی مقصد دردسر بسازد. کلاهبرداری با تتر و راه تشخیصش نمونه های رایج را جمع کرده است.

سوال های پرتکرار