صرافی یونی سواپ؛ دسترسی از ایران، کارمزد و تله های رایج

پرتکرارترین سوالی که درباره یونی سواپ می رسد این نیست که چطور کار می کند. این است: «برای ایرانی ها تحریم است؟»

جواب کوتاهش این است که سوال کمی اشتباه پرسیده شده، و برای فهمیدن چرایی اش باید یک نکته را روشن کنیم که تقریبا همه راهنماهای فارسی از رویش رد شده اند: یونی سواپ صرافی نیست.

یونی سواپ صرافی نیست، پروتکل است

وقتی می گوییم صرافی، ذهنمان می رود سمت شرکتی که حساب کاربری دارد، احراز هویت می کند، پول شما را نگه می دارد و پشتیبانی دارد. یونی سواپ هیچ کدام اینها نیست.

یونی سواپ مجموعه ای از قراردادهای هوشمند روی بلاکچین است. شما حساب باز نمی کنید؛ کیف پولتان را وصل می کنید. دارایی تان جایی سپرده نمی شود؛ تا لحظه معامله در کیف پول خودتان است. طرف مقابل معامله شما یک انسان نیست، یک استخر نقدینگی است که قیمت را با یک فرمول ریاضی حساب می کند.

این تفاوت فقط اصطلاح شناسی نیست. تمام جواب های بعدی از همین جا می آید.

پس بحث تحریم چیست

قراردادهای یونی سواپ روی زنجیره هستند و هیچ کس نمی تواند به یک آدرس خاص بگوید حق تعامل با آنها را ندارد. آنچه واقعا محدود می شود، رابط کاربری است: سایتی که با آن کار می کنید یک شرکت آمریکایی اداره اش می کند و دسترسی از بعضی مناطق را می بندد.

یعنی محدودیت روی لایه وب است، نه روی پروتکل. البته این تمایز فنی، تکلیف حقوقی کاربر را تغییر نمی دهد و رعایت مقررات به عهده خود شماست؛ ما اینجا فقط توضیح می دهیم که ساز و کار چیست.

نکته مهم تر که کمتر گفته می شود: مشکل واقعی کاربر ایرانی معمولا خود یونی سواپ نیست، دو سر مسیر است. برای معامله در یونی سواپ باید از قبل دارایی روی زنجیره داشته باشید و در پایان هم باید بتوانید آن را به تومان برگردانید. آن دو مرحله جای دردسر است، نه خود سواپ. برای همین بخش از کار، مسیرهای داخلی مثل مسیر ریالی خرید و فروش ووچر کاری می کنند که یونی سواپ اصلا برایش ساخته نشده.

کارمزدها؛ عدد واقعی چقدر است

اینجا هم جواب کوتاه در دسترس است. مستندات رسمی یونی سواپ می گوید نسخه دو یک کارمزد ثابت سی صدم درصد برای همه استخرها داشت و نسخه سه سه پله استاندارد دارد: پنج صدم درصد، سی صدم درصد و یک درصد. در نسخه چهار سازنده استخر می تواند هر عددی بین صفر تا صد درصد تعیین کند. همان صفحه توضیح می دهد که این کارمزد به تامین کنندگان نقدینگی می رسد و بخشی از آن هم به عنوان کارمزد پروتکل کنار گذاشته می شود.

اما کارمزد استخر تنها هزینه شما نیست. بی تعارف کل هزینه را بشماریم:

• کارمزد استخر. همان پله ای که بالا گفتیم. جفت های پرنوسان معمولا پله بالاتری دارند.
• کارمزد شبکه. روی شبکه اصلی اتریوم می تواند از خود معامله گران تر تمام شود، به خصوص برای مبالغ کوچک.
• لغزش قیمت. در استخر کم عمق، قیمتی که می گیرید با قیمتی که دیدید فرق دارد. هر چه معامله شما نسبت به عمق استخر بزرگ تر باشد، این فاصله بیشتر است.
• هزینه تایید توکن. برای هر توکن جدید یک تراکنش جداگانه لازم است.

روی مبالغ کوچک، جمع این چهار مورد می تواند چند درصد باشد. برای همین یونی سواپ برای معامله های کوچک ابزار اقتصادی ای نیست.

سه تله ای که بیشترین پول را می برد

این بخش از تجربه پشتیبانی می آید و مهم تر از هر آموزش گام به گامی است.

یک: توکن جعلی. هر کسی می تواند توکنی بسازد و اسمش را بگذارد هر چیزی. در یونی سواپ نامی که می بینید هیچ تضمینی نیست؛ آنچه اهمیت دارد آدرس قرارداد است. آدرس را از منبع رسمی خود پروژه بردارید، نه از نتیجه جستجو و نه از پیام کسی. این رایج ترین راهی است که آدم ها در معاملات غیرمتمرکز پولشان را از دست می دهند.

دو: امضای تایید نامحدود. وقتی به قرارداد اجازه دسترسی به توکنتان را می دهید، اغلب پیش فرض روی مقدار نامحدود است. یعنی آن قرارداد از آن به بعد می تواند هر مقدار از آن توکن را از کیف پول شما بردارد. برای قرارداد سالم مشکلی نیست؛ برای قرارداد آلوده فاجعه است. مقدار را به اندازه همان معامله محدود کنید و دسترسی های قدیمی را دوره ای پاک کنید.

سه: لغزش زیاد روی جفت های کم عمق. اگر تنظیم لغزش را بالا بگذارید تا معامله رد نشود، عملا اعلام کرده اید حاضرید قیمت بدتری بپذیرید. روی توکن های کم حجم این می تواند درصد قابل توجهی از سرمایه شما را ببرد.

مقدمه هر سه اینها هم یک چیز است: کیف پول. اگر هنوز کیف پول را درست تنظیم نکرده اید، آموزش نصب و کار با متامسک را اول بخوانید.

چه کارهایی از یونی سواپ برنمی آید

صادق باشیم، چون این فهرست کوتاه است ولی تعیین کننده:

• تومان نمی شناسد. هیچ راهی برای ورود مستقیم پول ریالی وجود ندارد.
• پشتیبانی ندارد. اگر توکن را به آدرس اشتباه بفرستید یا در قرارداد جعلی گیر بیفتید، کسی نیست که برگرداند.
• معامله برگشت پذیر نیست. تراکنش ثبت شده، ثبت شده.
• سفارش شرطی و حد ضرر به شکل معمول ندارد.

در مقابل، دو کار را می کند که صرافی متمرکز نمی کند: به توکنی دسترسی می دهد که هیچ جا لیست نشده، و دارایی شما را تا لحظه معامله در کیف پول خودتان نگه می دارد.

پس کی سراغش برویم

اگر می خواهید تتر یا بیت کوین بخرید و بفروشید، یونی سواپ گزینه بدی است؛ گران تر و پیچیده تر از مسیرهای معمول. اگر توکنی می خواهید که در هیچ صرافی داخلی و خارجی در دسترس نیست، یونی سواپ برای همین ساخته شده.

پنکیک سواپ هم انتخاب رایج دیگری است و تفاوت اصلی اش کارمزد شبکه است؛ مقایسه شان در پنکیک سواپ در برابر یونی سواپ آمده. و اگر به فکر تامین نقدینگی و کسب کارمزد از این استخرها هستید، اول حساب و کتاب واقعی ییلد فارمینگ را ببینید؛ سود آن طور که تبلیغ می شود نیست.

سوال های پرتکرار

حرف آخر

یونی سواپ ابزار خوبی است برای کاری که برایش ساخته شده: دسترسی بدون واسطه به توکن هایی که جای دیگری نیستند. برای خرید و فروش روزمره دارایی های اصلی، پیچیده تر و گران تر از چیزی است که لازم دارید. و اگر تصمیم گرفتید سراغش بروید، بیشتر از هر آموزشی این یک جمله را یادتان بماند: آدرس قرارداد را از منبع رسمی بردارید و دسترسی نامحدود ندهید.