تحلیل آنچین بیت کوین؛ فاندامنتالی که قابل اندازه گیری است
برای ثبت سفارش به حساب نیاز دارید. ثبت نام رایگان است.
«قیمت چرا ریخت؟ خبری بوده؟» این سوال هفته ای چند بار به پشتیبانی می رسد و جواب صادقانه اش معمولا این است: خبری نبوده.
بازار بیت کوین بخش بزرگی از حرکت هایش را بدون هیچ رویداد قابل نقلی انجام می دهد. اما یک تفاوت با بازارهای دیگر دارد که کمتر از آن استفاده می شود: دفتر حساب این دارایی باز است. هر انتقالی روی زنجیره ثبت شده و هر کسی می تواند بخواندش. این همان چیزی است که به آن تحلیل آنچین می گویند، و برخلاف تصور رایج، سخت ترین بخشش خواندن داده نیست؛ تشخیص این است که کدام عدد اصلا معنایی دارد.
تحلیل فاندامنتال یک سهام روی چیزهایی مثل درآمد، حاشیه سود و بدهی ساخته می شود. بیت کوین هیچ کدام را ندارد. شرکتی وجود ندارد، صورت مالی وجود ندارد و مدیرعاملی نیست که در کنفرانس فصلی چیزی بگوید.
پس فاندامنتال اینجا معنی دیگری پیدا می کند: به جای دفتر مالی یک شرکت، دفتر انتقال های یک شبکه را می خوانید. چند آدرس فعال بوده، چقدر بیت کوین وارد صرافی ها شده، ماینرها با چه هزینه ای کار می کنند. این عددها ادعای کسی نیستند؛ خروجی خود شبکه اند و همین آنها را از تحلیل های نقلی جدا می کند.
و یک نکته که باید همین اول گفته شود: هیچ کدام از این عددها قیمت فردا را نمی گویند. کاری که می کنند این است که فرض شما را قابل رد کردن می کنند.
آدرس های فعال
تعداد آدرس های یکتایی که در یک بازه، انتقالی فرستاده یا گرفته اند. این نزدیک ترین چیزی است که به «چند نفر واقعا دارند از این شبکه استفاده می کنند» داریم. روند چند ماهه اش را نگاه کنید، نه عدد یک روز را؛ نوسان روزانه اش تقریبا بی معنی است.
ورودی و خروجی صرافی ها
وقتی بیت کوین از کیف پول های شخصی به سمت صرافی ها حرکت می کند، معمولا یعنی کسی قصد فروش دارد. حرکت در جهت مخالف یعنی خارج کردن برای نگهداری. این تفسیر منطقی است و در بازه های بزرگ هم اغلب جواب می دهد.
اما همین جا اولین تله هم هست. صرافی ها مدام آدرس هایشان را جابه جا می کنند و یک انتقال داخلی بین دو کیف پول خودشان، در داده خام دقیقا شبیه یک ورودی بزرگ دیده می شود. هر بار هم که چنین چیزی رخ می دهد، چند کانال تلگرامی خبر «ورود میلیاردی نهنگ ها» را منتشر می کنند.
هزینه استخراج و نقطه سربه سر ماینر
ماینرها تنها فروشنده اجباری این بازارند. هزینه برق و سخت افزارشان کف تقریبی ای می سازد که زیر آن، بخشی از آنها دستگاه را خاموش می کنند. این کف، سطح حمایت نیست و نباید مثل سطح حمایت با آن رفتار کرد، ولی وقتی قیمت به آن نزدیک می شود، ترکیب فروشنده های بازار عوض می شود و این را می شود دید. سختی شبکه و رابطه اش با هزینه استخراج جای دقیق تری برای این بحث است.
نسبت NVT
ارزش بازار تقسیم بر ارزش انتقال های روی زنجیره. قرار است چیزی شبیه نسبت قیمت به درآمد در بورس باشد: عدد بالا یعنی شبکه نسبت به استفاده ای که از آن می شود گران است.
بی تعارف، این ضعیف ترین عضو این فهرست است. حجم انتقال روی زنجیره سال هاست که دیگر همه فعالیت بیت کوین نیست، چون بخش عمده معاملات داخل دفترهای صرافی ها و لایه های بالاتر انجام می شود و هیچ وقت روی زنجیره ثبت نمی شود. NVT را به عنوان یک نشانگر کمکی نگاه کنید، نه معیار ارزش گذاری.
در تمام این تصویر، یک متغیر هست که لازم نیست حدس بزنید. پاداش هر بلاک هر ۲۱۰ هزار بلاک نصف می شود و سقف نهایی هم کمی زیر ۲۱ میلیون واحد است. الان در دوره پنجم هستیم با پاداش ۳.۱۲۵ واحد در هر بلاک، و نصف شدن بعدی در بلاک یک میلیون و پنجاه هزار اتفاق می افتد. این اعداد در پروتکل نوشته شده اند و جدول کامل عرضه کنترل شده بیت کوین همه دوره ها را ردیف کرده است.
نتیجه عملی اش این است: هر تحلیلی که «کاهش عرضه» را به عنوان خبر تازه به شما بفروشد، دارد چیزی را می فروشد که ده سال است همه می دانند. بازار وقت داشته آن را قیمت گذاری کند. آنچه از قبل معلوم نیست، سمت تقاضاست.
این بخش را کمتر کسی می نویسد، چون فروشنده ابزار آنچین از نوشتنش نفعی نمی برد.
زنجیره فقط انتقال ها را می بیند، نه مالکیت را. یک آدرس با موجودی سنگین می تواند کیف پول سرد یک صندوق باشد که پشتش هزاران سرمایه گذار ایستاده اند، و یک آدرس خالی می تواند متعلق به کسی باشد که همه دارایی اش را در یک صرافی نگه می دارد. آدرس، آدم نیست.
مهم تر از آن، بخش بزرگی از خرید و فروش امروز اصلا از زنجیره رد نمی شود. معامله ای که داخل یک صرافی بین دو کاربر انجام می شود، فقط یک تغییر ردیف در دیتابیس آن صرافی است. پس وقتی می گویند «فعالیت شبکه کم شده»، ممکن است فعالیت کم نشده باشد و فقط جایش عوض شده باشد.
و آخری: داده آنچین تاخیر ندارد ولی تفسیرش تاخیر دارد. تا وقتی بفهمید یک جریان خروجی چند هفته ای واقعا روند بوده یا نویز، معمولا حرکت قیمت انجام شده است. کسی که ادعا می کند با داده آنچین نقطه ورود می دهد، ابزار را به کاری می برد که برایش ساخته نشده.
برای کاربر ایرانی یک متغیر اضافه وجود دارد و نادیده گرفتنش گران تمام می شود: نمودار تومانی بیت کوین دو موتور دارد. یکی قیمت جهانی و یکی نرخ ارز. روزهایی هست که بیت کوین به دلار افت کرده و همان روز نمودار تومانی سبز است. در چنین روزی هیچ کدام از عددهای آنچین بالا اتفاقی را که روی صفحه شما افتاده توضیح نمی دهند، چون آن اتفاق در ریال افتاده نه در بیت کوین.
پس هر تحلیل آنچین را روی نمودار دلاری انجام دهید و بعد، جداگانه، تصمیم تومانی تان را بگیرید. قاطی کردن این دو، شایع ترین اشتباهی است که در پیام های کاربران می بینیم.
لایه دوم قطعی اینترنت است. در روزهای اختلال، دسترسی به داده و به صرافی همزمان قطع می شود؛ یعنی دقیقا وقتی بازار حرکت می کند شما نه داده دارید و نه امکان اجرا. کسانی که این را تجربه کرده اند معمولا بخشی از نقدینگی شان را از قبل به شکل ووچرهای قابل معامله نگه می دارند تا در آن ساعت ها وابسته به یک درگاه بانکی نباشند. این راه حل کامل نیست، ولی از هیچ کاری نکردن بهتر است.
ترتیبی که در عمل جواب می دهد ساده است. اول با نمودار دلاری و تایم فریم بلند ببینید قیمت کجای محدوده چند ماهه اش ایستاده. بعد سراغ داده آنچین بروید و بپرسید این تصویر با جریان های روی زنجیره جور در می آید یا نه. اگر جور نبود، آن ناسازگاری خودش اطلاعات است.
برای نیمه اول این کار، الگوهای قیمتی که روی نمودار بیت کوین شکل می گیرند و محدودیت های تحلیل تکنیکال روی این دارایی نقطه شروع بهتری هستند تا اندیکاتور اضافه کردن. اگر هم می خواهید بدانید چرا اصلا سمت عرضه اینقدر مهم است، اقتصاد توکنی بیت کوین همان بحث را از ریشه باز می کند.
آنچین یعنی چه؟
هر چیزی که روی خود بلاکچین ثبت شده باشد: انتقال ها، آدرس ها، کارمزدها، پاداش بلاک. در مقابلش آفچین است، یعنی هر چیزی که بیرون از زنجیره اتفاق می افتد، مثل معامله ای که داخل یک صرافی بین دو کاربر انجام می شود و هیچ ردی روی شبکه نمی گذارد.
داده های آنچین بیت کوین را از کجا ببینم؟
برای داده خام شبکه، یعنی بلاک ها، کارمزدها و نرخ هش، یک مرورگر بلاکچین مثل mempool.space کافی است و رایگان هم هست. سرویس های تحلیلی گران تر عمدتا همان داده را دسته بندی شده تر نشان می دهند. تا وقتی نمی دانید دنبال چه عددی هستید، اشتراک خریدن فقط هزینه است.
تحلیل آنچین را از کجا شروع کنم؟
با یک شاخص، نه با ده تا. آدرس های فعال بهترین گزینه برای شروع است چون تفسیرش کمترین ابهام را دارد. سه ماه فقط همان را دنبال کنید و کنار نمودار قیمت بگذارید. وقتی فهمیدید در چه شرایطی این عدد بالا و پایین می رود، سراغ دومی بروید.
تحلیل آنچین جای تحلیل تکنیکال را می گیرد؟
نه، و این دو اصلا به یک سوال جواب نمی دهند. تکنیکال درباره رفتار قیمت است و آنچین درباره رفتار دارندگان. ترکیبشان وقتی ارزش دارد که هر دو یک چیز بگویند، یا وقتی که آشکارا حرف همدیگر را نقض کنند.
هیچ کدام از این شاخص ها تصمیم نمی گیرند. کاری که می کنند این است که شما را وادار می کنند فرضتان را بنویسید: «فکر می کنم فشار فروش کم شده، چون خروجی از صرافی ها چند هفته است ادامه دارد.» حالا یک جمله دارید که می شود غلط از آب دربیاید و شما بفهمید.
تحلیلی که نمی شود غلط از آب دربیاید، تحلیل نیست.
