بلاکچین چیست و چه فرقی با بیت کوین دارد
برای ثبت سفارش به حساب نیاز دارید. ثبت نام رایگان است.
بیشتر آدم ها این دو کلمه را به جای هم به کار می برند و همین باعث می شود هر دو را اشتباه بفهمند. بیت کوین یک ارز است. بلاکچین دفتری است که آن ارز روی آن نوشته می شود. یکی محصول است، دیگری روش.
بگذارید بدون اصطلاح بازی توضیح دهیم.
یک دفتر حساب را تصور کنید که به جای اینکه در یک بانک باشد، هزاران نفر نسخه کامل آن را دارند. هر بار که چیزی ثبت می شود، همه نسخه ها همزمان به روز می شوند.
این دفتر صفحه صفحه است و هر صفحه را بلاک می گویند. هر بلاک یک اثر انگشت ریاضی از بلاک قبلی را با خودش حمل می کند. اگر کسی یک خط از صفحه های قبلی را دستکاری کند، اثر انگشت آن صفحه عوض می شود و اثر انگشت همه صفحه های بعدی هم می شکند. دستکاری پنهان نمی ماند؛ داد می زند.
همین. بقیه چیزهایی که درباره بلاکچین می شنوید، جزئیات پیاده سازی همین یک ایده اند.
جواب رایج «امنیت» است و جواب دقیق تر این نیست. ویژگی اصلی این است که تغییر گذشته قابل تشخیص می شود و برای پنهان کردنش باید کل شبکه را همراه کنید.
این تفاوت مهم است، چون جمله «بلاکچین غیرقابل هک است» را از بین می برد. آنچه دستکاری اش سخت است، تاریخچه ثبت شده است. برنامه هایی که روی بلاکچین ساخته می شوند، کیف پول ها، پل ها و قراردادها، مدام هک می شوند. زنجیره سالم می ماند و پول کاربر می رود. این دو را با هم اشتباه نگیرید.
سه ویژگی دیگر هم واقعی اند: نسخه ها توزیع شده اند، ثبت ها عمومی و قابل بررسی اند، و هیچ نهاد واحدی نمی تواند شبکه را خاموش کند. چهار مفهوم پایه ای که این ها را ممکن می کنند در مفاهیم دفتر کل بیت کوین باز شده اند.
ساده ترین قیاس: بلاکچین مثل اینترنت است و بیت کوین مثل ایمیل. ایمیل اولین کاربرد مهم اینترنت بود و برای مدتی خیلی ها فکر می کردند اینترنت یعنی ایمیل.
بیت کوین در سال ۲۰۰۸ معرفی شد و اولین کاربرد عملی این فناوری بود: پولی که برای کار کردن به بانک نیاز ندارد. سقف عرضه اش ثابت است، هیچ نهاد مرکزی کنترلش نمی کند و تراکنش هایش را شبکه ای از رایانه ها تایید می کند. روشی که این تایید با آن انجام می شود همان چیزی است که در سازوکار اثبات کار توضیح داده ایم.
اما بلاکچین به بیت کوین محدود نماند. قراردادهای هوشمند، صرافی های بدون واسطه و ده ها کاربرد دیگر روی همان ایده ساخته شدند.
اینجا باید بی تعارف بود، چون ادبیات تبلیغاتی این حوزه سنگین است.
جواب داده: پول و انتقال ارزش بدون واسطه، و بازارهایی که در آن ها طرفین به هم اعتماد ندارند. سازوکار معامله مستقیم روی صرافی های بدون واسطه نمونه روشنی از همین است.
جواب نداده: بخش بزرگی از پروژه های سازمانی. بسیاری از طرح های زنجیره تامین و شفافیت اداری بعد از مرحله آزمایشی متوقف شدند، چون مشکلشان هیچ وقت پایگاه داده نبود. اگر همه طرف ها به یک مدیر مرکزی اعتماد دارند، بلاکچین فقط یک پایگاه داده کند و گران است. تجربه واقعی این حوزه را در کارنامه واقعی بلاکچین در زنجیره تامین جمع کرده ایم.
قاعده سرانگشتی: هر جا حذف واسطه معنا دارد، بلاکچین گزینه است. هر جا فقط می خواهید داده را مرتب نگه دارید، نیست.
ملموس ترین راه فهمیدن این ماجرا هم همین است: یک مبلغ کوچک از بازار بیت کوین با نرخ تومانی بگیرید و ثبت شدن همان تراکنش را روی زنجیره دنبال کنید.
هدف بلاکچین چیست
اینکه چند طرف که به هم اعتماد ندارند بتوانند روی یک نسخه از حقیقت توافق کنند، بدون اینکه یک نفر وسط بایستد و بگوید کدام درست است.
آیا می شود از بلاکچین درآمد داشت
از راه توسعه نرم افزار و کار تخصصی بله، مثل هر فناوری دیگری. اما «درآمد از بلاکچین» در تبلیغات فارسی معمولا اسم رمز دو چیز است: معامله ارز دیجیتال، که ریسک دارد، یا طرح های سودآور تضمینی، که کلاهبرداری اند.
چرا بلاکچین کند است
چون هر گره باید همان کار را تکرار کند تا مطمئن شود نتیجه درست است. این تکرار همان چیزی است که اعتماد را جایگزین می کند و همان چیزی که سرعت را می گیرد. راه های دور زدنش در چالش مقیاس پذیری بلاکچین بررسی شده است.
بلاکچین بدون ارز دیجیتال ممکن است
ممکن است و نمونه های سازمانی اش وجود دارد. ولی وقتی ارز و پاداشی در کار نباشد، انگیزه ای هم برای شرکت کننده های مستقل نیست و شبکه عملا به همان نهاد مرکزی برمی گردد که قرار بود حذف شود.
بلاکچین یک دفتر مشترک است که گذشته اش را نمی شود بی سر و صدا عوض کرد. بیت کوین اولین و هنوز موفق ترین کاربرد آن است. هر بار که کسی این دو را یکی گرفت یا وعده «امنیت مطلق» داد، بدانید بحث از توضیح فاصله گرفته و به تبلیغ رسیده است.
