یک کوین را در دو بازار یک صرافی نگاه کنید: یکی با پایه تومان، یکی با پایه تتر. دو دفتر سفارش جدا، دو عمق جدا، و دو عددی که همیشه دقیقا با هم نمی خوانند.
تریدرهایی که مدتی در این بازار مانده اند، تقریبا همه به پایه تتری کوچ کرده اند. دلیلش آن چیزی نیست که معمولا گفته می شود.
تفاوت اصلی: با چه چیزی اندازه می گیرید
در بازار ریالی، سود و زیان شما به تومان اندازه گیری می شود. در بازار تتری، به دلار. این یک تفاوت حسابداری به نظر می رسد و در عمل مهم ترین تفاوت است.
چرا؟ چون در بازار ریالی، قیمت یک کوین می تواند بالا برود در حالی که آن کوین در دنیا ریزش کرده. کافی است در همان مدت نرخ دلار بالا رفته باشد. شما به تومان سود دیده اید، به دلار ضرر کرده اید و نمودار چیزی از این ماجرا به شما نمی گوید.
عکسش هم درست است و ناخوشایندتر. در دوره ای که نرخ دلار ثابت می ماند، رشد واقعی یک دارایی روی نمودار تومانی کمرنگ دیده می شود.
پس اولین سوالی که باید از خودتان بپرسید این است: می خواهید بدانید مقدار دلارتان زیاد شده یا مقدار تومانتان؟ هر دو جواب معتبرند، ولی باید یکی را انتخاب کنید و پایش بمانید.
هزینه ای که در مسیر پرداخت می شود
اینجا یک اشتباه رایج هست: تصور اینکه پایه تتری همیشه ارزان تر است.
اگر تومان دارید و یک بار می خواهید یک کوین بخرید و نگه دارید، مسیر تتری یعنی دو معامله به جای یکی. تومان به تتر، تتر به کوین. هر معامله فاصله نرخ خرید و فروش خودش را دارد و آن فاصله را دو بار می پردازید.
اما اگر مرتب معامله می کنید، ماجرا برعکس می شود. کسی که هفته ای چند بار جابه جا می شود، اگر هر بار به تومان برگردد، هر بار دو تبدیل اضافه پرداخته است. ماندن در تتر بین معاملات، همان هزینه را حذف می کند.
پس جواب به تعداد معاملات شما بستگی دارد، نه به تبلیغات. تفکیک این هزینه های پنهان در اختلاف نرخ خرید و فروش آمده.
عمق بازار، چیزی که تازه در سفارش بزرگ معلوم می شود
در سفارش های کوچک، هر دو بازار یکسان به نظر می رسند. تفاوت وقتی خودش را نشان می دهد که حجم بالا برود.
بازاری که سفارش های بیشتری در آن ثبت شده، سفارش بزرگ شما را با تغییر قیمت کمتری جذب می کند. بازار کم عمق، همان سفارش را با قیمت بدتری پر می کند و شما فقط بعد از انجام معامله متوجه می شوید.
قاعده عملی: قبل از سفارش بزرگ، دفتر سفارش هر دو بازار را نگاه کنید. این کار سی ثانیه وقت می برد و از هر بحث نظری درباره تتری یا ریالی مفیدتر است.
در مقیاس جهانی هم همین منطق کار می کند. اگر صفحه بازارهای تتر در کوین مارکت کپ را باز کنید، می بینید حجم معاملات این توکن روی کدام جفت ارزها متمرکز است؛ نقدشوندگی همیشه دور یک واحد پایه جمع می شود و بازار جهانی آن واحد را انتخاب کرده است.
چرایی اینکه چرا بیشتر جفت ارزها اصلا با تتر قیمت گذاری می شوند را در نقش تتر به عنوان واحد سنجش بازار نوشته ایم.
پس بالاخره کدام؟
بی تعارف، جواب به یک چیز بستگی دارد: پول در نهایت قرار است کجا برود.
- یک خرید و نگهداری بلندمدت، با پول تومانی، برای برداشت تومانی در آینده: بازار ریالی. یک تبدیل کمتر و یک واحد اندازه گیری که با زندگی شما می خواند.
- معامله مکرر و هدف بیشتر کردن دارایی دلاری: بازار تتری. هم هزینه رفت و برگشت کمتر است، هم عدد جلوی چشمتان معنی درستی دارد.
- پولی که قرار است به یک پرداخت خارجی تبدیل شود: اصلا وارد این انتخاب نشوید. ووچرهای دلاری قابل خرج مستقیم همان کار را می کنند.
و یک هشدار: جابه جا شدن بین این دو بازار به امید گرفتن اختلاف قیمت، برای بیشتر آدم ها ضررده است. هر رفت و برگشت هزینه دارد و آن اختلاف معمولا کوچک تر از هزینه است.
سه چیزی که در بازار ریالی به آن ها فکر نمی کنید
ساعت بازار. بازار تتری شبانه روزی است و بازار ریالی هم همین طور، ولی مسیر ورود و خروج پول تومانی به ساعت کاری بانک وابسته است. اگر تصمیمتان جمعه شب گرفته شود، این تفاوت خودش را نشان می دهد.
واریز و برداشت تومانی. هر رفت و برگشت به تومان یعنی یک تراکنش بانکی، و تراکنش بانکی سقف و ساعت و گاهی سوال دارد. کسی که مرتب معامله می کند و هر بار به تومان برمی گردد، این اصطکاک را دست کم گرفته است.
ثبت سوابق. اگر معاملاتتان زیاد است، حساب کردن عملکرد واقعی در یک واحد ثابت به مراتب راحت تر است. کسی که سالی صد معامله در دو واحد مختلف دارد، در پایان سال واقعا نمی داند سود کرده یا نه.
یک نکته درباره ماندن در تتر
انتخاب پایه تتری یعنی بین معاملات، دارایی شما دلاری است. این خودش یک موضع است، نه حالت خنثی.
اگر نرخ دلار در همان مدت پایین بیاید، شما در حالی که «کاری نکرده اید» به تومان عقب رفته اید. خنثی بودن در این بازار وجود ندارد؛ هر جایی که پولتان را بگذارید، روی چیزی شرط بسته اید. جزئیات این تصمیم در اینکه چه وقت پارک کردن سرمایه منطقی است آمده.
سوال های پرتکرار
خرید ارز دیجیتال با ریال بهتر است یا با تتر؟
برای یک خرید و نگهداری، ریالی معمولا ارزان تر تمام می شود چون یک تبدیل کمتر دارد. برای معامله مکرر، تتری بهتر است چون هزینه هر رفت و برگشت کمتر می شود و سود و زیان با واحد ثابتی سنجیده می شود.
فرق خرید ارز با تتر و تومان چیست؟
در خرید تومانی مستقیم با پول ملی معامله می کنید و سودتان به تومان اندازه گیری می شود. در خرید تتری، اول تومان را به تتر تبدیل می کنید و از آن به بعد همه چیز دلاری است. تفاوت واقعی همین واحد اندازه گیری است، نه سرعت یا امنیت.
چرا قیمت یک کوین در بازار تومانی بالا رفته ولی در بازار جهانی نه؟
چون نرخ دلار در آن بازه بالا رفته است. قیمت تومانی هر دارایی دلاری، حاصل ضرب قیمت جهانی در نرخ دلار است؛ وقتی یکی از این دو تغییر کند، عدد نهایی تغییر می کند. در چنین حالتی آنچه حرکت کرده ریال است، نه آن کوین.
بیت کوین را دلاری بخریم یا ریالی؟
اگر قصدتان نگهداری چند ساله است و پولتان تومانی است، بازار ریالی مسیر ساده تری است. اگر قرار است روی نوسان معامله کنید، پایه تتری تصویر درست تری از عملکردتان می دهد. هر کدام را انتخاب کردید، وسط راه عوضش نکنید؛ مقایسه سود در دو واحد مختلف بی معنی است.
