«تتر بخرم یا بیت کوین؟» این سوال را زیاد می شنویم و مشکلش این است که انگار دو چیز هم جنس را مقایسه می کند. نمی کند.
بیت کوین ساخته شد تا هیچ کس نتواند بیشترش کند. تتر ساخته شد تا هر وقت لازم شد بیشترش کنند. کل تفاوت از همین یک جمله بیرون می آید و بقیه اش جزئیات است.
تفاوت اول: پشت هر کدام چه کسی ایستاده
بیت کوین صادرکننده ندارد. تعداد کل واحدهایش را پروتکل تعیین کرده و مستندات رسمی بیت کوین هم صریح می گویند این عدد در نهایت روی بیست و یک میلیون متوقف می شود. هیچ شرکتی نمی تواند این را عوض کند و هیچ کس هم مسئولش نیست.
تتر دقیقا برعکس است. یک شرکت آن را منتشر می کند، در برابر دلاری که دریافت می کند توکن جدید می سازد و وقتی کسی نقد می کند آن را از گردش خارج می کند. سقفی هم در کار نیست، چون قرار نیست باشد. تعداد تتر باید به اندازه دلاری باشد که پشتش نگه داشته شده.
نتیجه اش برای شما: در بیت کوین شما مالک یک دارایی کمیاب هستید، در تتر طلبکار یک شرکت. توضیح کامل تر این مکانیزم در توضیح ساده اینکه تتر چطور ثابت می ماند آمده.
تفاوت دوم: قیمت را چه چیزی می سازد
قیمت بیت کوین را فقط عرضه و تقاضا می سازد. هیچ لنگری وجود ندارد، برای همین می تواند در یک سال دو برابر شود یا نصف.
قیمت تتر را یک وعده می سازد: اینکه هر واحدش قابل تبدیل به یک دلار است. وقتی قیمت کمی پایین تر می رود، خریدارها همان اختلاف را برمی دارند و به یک دلار برش می گردانند. این مکانیزم تا وقتی کار می کند که بازار باور داشته باشد دلار پشتش هست. اگر آن باور بلرزد، مکانیزم هم می لرزد.
پس این جمله را از هر جا شنیدید جدی نگیرید: «تتر امروز رشد کرد». اگر نمودار تومانی را نگاه می کنید، چیزی که حرکت کرده ریال است نه تتر.
تفاوت سوم: با هر کدام چه کاری می شود کرد و چه کاری نمی شود
اینجا جایی است که مقایسه ها معمولا تمام می شوند، در حالی که مهم ترین بخش است.
قرارداد تتر به شرکت صادرکننده اجازه می دهد یک آدرس مشخص را مسدود کند و این کار بارها انجام شده. یعنی «غیرمتمرکز» درباره تتر حرف دقیقی نیست: شبکه ای که رویش حرکت می کند غیرمتمرکز است، خود توکن نه. جزئیاتش در توانایی صادرکننده در مسدود کردن یک آدرس آمده.
در بیت کوین چنین چیزی وجود ندارد. هیچ کس نمی تواند موجودی شما را قفل کند. اما همین یعنی هیچ کس هم نمی تواند کمکتان کند؛ اگر کلید را گم کنید یا به آدرس اشتباه بفرستید، مرجعی برای شکایت نیست.
این دو ویژگی دو روی یک سکه اند و انتخاب بین آنها به این بستگی دارد که از چه چیزی بیشتر می ترسید.
در ایران این دو تا اصلا یک کار نمی کنند
حالا برسیم به چیزی که در متن های ترجمه شده نیست.
در بازار ایران تتر عملا نقش واحد شمارش را دارد. نرخ ها با آن خوانده می شود، پرداخت های ارزی با آن انجام می شود و کسی که تتر می خرد معمولا قصد سرمایه گذاری ندارد؛ می خواهد از ریال خارج شود. برای بیشتر کاربران این یعنی تتر جایگزین اسکناس دلار است، نه جایگزین بیت کوین. مقایسه اش با دلار نقد را هم در انتخاب بین تتر و اسکناس دلار آورده ایم.
بیت کوین در همین بازار نقش دیگری دارد: دارایی پرریسکی که مردم بخشی از سرمایه شان را رویش می گذارند. کسی با بیت کوین قبض پرداخت نمی کند.
موضع ما هم روشن است: پولی که قرار است ماه دیگر خرج شود جایش در بیت کوین نیست، و پولی که قرار است ده سال بماند فقط در تتر ماندنش هم انتخاب عجیبی است. اگر تازه شروع کرده اید، نگه داشتن ارزش با تتر ساده تر و قابل پیش بینی تر است؛ ورود به بیت کوین را بگذارید برای وقتی که با نوسانش راحت باشید. سفارش هر کدام هم از صفحه معامله بیت کوین و صفحه تتر جدا انجام می شود.
جمع بندی در یک جدول
| ویژگی | تتر | بیت کوین |
| صادرکننده | یک شرکت | ندارد |
| سقف عرضه | ندارد | بیست و یک میلیون واحد |
| قیمت را چه چیزی تعیین می کند | پیوند به دلار و ذخایر پشت آن | فقط عرضه و تقاضای بازار |
| امکان مسدود شدن موجودی | وجود دارد | وجود ندارد |
| کاربرد رایج در ایران | حفظ ارزش دلاری و پرداخت | سرمایه گذاری پرریسک |
سوال های پرتکرار درباره تفاوت تتر و بیت کوین
آیا تتر همان دلار است؟
از نظر کاربردی نزدیک است، از نظر حقوقی نه. دلاری که در بانک دارید طلب شما از یک بانک است با تمام چارچوب نظارتی اش. تتر طلب شما از یک شرکت خصوصی است که می گوید معادلش را نگه داشته. در روزهای عادی این دو مثل هم رفتار می کنند و تفاوتشان فقط در شرایط بحرانی خودش را نشان می دهد.
انواع تتر چیست؟
دو معنای متفاوت دارد و معمولا با هم قاطی می شوند. یکی اینکه شرکت تتر نسخه هایی وصل به ارزهای دیگر و به طلا هم منتشر کرده، اما آنچه در بازار ایران معامله می شود تقریبا همیشه نسخه دلاری یعنی USDT است. معنای دوم، شبکه ای است که تتر روی آن قرار دارد؛ همان تتر است روی زنجیره های مختلف، نه چند نوع تتر.
آیا تتر هم مثل بیت کوین سود می دهد؟
نه، و اصلا برای این ساخته نشده. سودی که کاربر ایرانی از نگه داشتن تتر می بیند در واقع تغییر نرخ ارز است، نه رشد خود تتر. اگر ریال تضعیف شود، ارزش تومانی دارایی شما بالا می رود؛ به دلار همان مقدار قبلی است.
برای شروع، تتر بهتر است یا بیت کوین؟
برای کسی که تازه وارد شده و هدفش حفظ ارزش پول است، تتر ساده تر است و شب ها خواب راحت تری دارد. بیت کوین وقتی معنا پیدا می کند که افق زمانی چند ساله داشته باشید و ریزش پنجاه درصدی شما را وادار به فروش نکند. شناخت پایه ای هر دو هم لازم است و برای تتر می توانید از شناخت پایه ای تتر برای شروع آغاز کنید.
