وام دهی دیفای با تتر؛ سود از کجا می آید و ریسکش چیست

سوالی که مدام تکرار می شود: «تتر که سود ندارد، پس این پلتفرم ها از کجا به من سود می دهند؟»

جواب کوتاه است و کسی دوست ندارد بشنودش: از جیب یک نفر دیگر که همان لحظه دارد قرض می گیرد. اگر این جمله را بفهمید، بقیه ماجرا هم روشن می شود؛ از جمله اینکه سود چه وقت هایی می خشکد.

سود از جیب چه کسی می آید

در یک پروتکل وام دهی، یک استخر مشترک وجود دارد. عده ای تتر می ریزند داخلش و عده ای از همان استخر قرض می گیرند. بهره ای که قرض گیرنده می پردازد، منهای سهم پروتکل، می شود سود تامین کننده.

مستندات پروتکل Aave همین را با زبان خودش می گوید: تامین کنندگان نقدینگی را وارد استخر می کنند، قرض گیرنده ها از طریق موقعیت های دارای وثیقه مازاد به آن دسترسی می گیرند، و در ازایش تامین کننده بهره می گیرد.

پس نرخ سود ثابت نیست. وقتی تقاضای وام زیاد است بالا می رود، و وقتی همه فقط تتر می ریزند و کسی قرض نمی گیرد، تقریبا صفر می شود. هر عددی که امروز روی صفحه می بینید، قرارداد فردا نیست.

چرا وثیقه همیشه از وام بیشتر است

در بانک، اعتبارسنجی می شوید. در دیفای هیچ کس شما را نمی شناسد و هیچ راهی برای وصول قانونی طلب وجود ندارد. جایگزینش این است که ارزش وثیقه از ارزش وام بیشتر باشد.

یعنی برای گرفتن مقداری تتر، باید دارایی گران تری قفل کنید. این برای کسی که می خواهد دارایی اش را نفروشد و در عین حال نقدینگی داشته باشد منطقی است. برای کسی که «پول ندارد و وام می خواهد» اصلا کار نمی کند. تفاوت این دو موقعیت را در وام گرفتن با وثیقه تتر در ایران جداگانه نوشته ام.

لیکویید شدن؛ چیزی که در تبلیغ نمی نویسند

اگر ارزش وثیقه پایین بیاید و نسبتش از حد مجاز رد شود، پروتکل منتظر شما نمی ماند. بخشی از وثیقه به صورت خودکار فروخته می شود تا بدهی جبران شود، و جریمه اش را هم شما می دهید.

این اتفاق نه با تماس تلفنی همراه است نه با مهلت. یک قرارداد هوشمند است که شرطش برقرار شده.

نکته ای که تازه کارها را زمین می زند: بدترین لحظه بازار دقیقا همان لحظه ای است که همه با هم لیکویید می شوند. یعنی وقتی به کمک نیاز دارید، شبکه شلوغ است، کارمزد بالاست و فرصت اضافه کردن وثیقه را از دست می دهید.

و یک ریسک دیگر که هیچ ربطی به بازار ندارد: خود قرارداد هوشمند. پول شما در یک نرم افزار قفل است، نه در یک حساب. اگر آن نرم افزار باگ داشته باشد، سود چند درصدی هیچ چیز را جبران نمی کند.

نسخه صرافی داخلی با نسخه دیفای یکی نیست

خیلی از کاربرها این دو را یکی می گیرند و اشتباه بزرگی است.

در دیفای، دارایی در قرارداد است و قوانین روی زنجیره نوشته شده. هرکسی می تواند همان لحظه موجودی استخر را ببیند. طرف مقابل شما کد است.

در سرویس مشابه یک صرافی، دارایی روی حساب شرکت است و شرایط را همان شرکت تعیین می کند. مزیتش پشتیبانی فارسی و تسویه ریالی است، هزینه اش این است که به جای کد، به یک شرکت اعتماد می کنید. هیچ کدام ذاتا بهتر نیست؛ ریسکشان از دو جنس مختلف است. اگر انتخاب من باشد، برای مبالغ کوچک و کوتاه مدت نسخه داخلی دردسر کمتری دارد و برای مبالغ جدی تر شفافیت زنجیره ای ارزشش را دارد.

در هر دو حالت هم این را یادتان باشد که خود تتر ریسک ناشر دارد و سود گرفتن رویش آن ریسک را حذف نمی کند، بلکه یک لایه ریسک تازه رویش سوار می کند. نقاط ضعف تتر سر جایش باقی است.

برای کاربر ایرانی چه چیزی واقعا می ماند

سه مانع عملی وجود دارد که در هیچ راهنمای ترجمه شده ای نوشته نشده.

اول، دسترسی. بخشی از رابط های کاربری این پروتکل ها آی پی ایران را رد می کنند. خود قرارداد روی زنجیره باز است، ولی راه ساده رسیدن به آن همیشه باز نیست.

دوم، کارمزد. کار کردن با این پروتکل ها یعنی چند تراکنش روی زنجیره: تایید، واریز، برداشت، و گاهی اضافه کردن وثیقه. روی مبلغ کوچک، همین کارمزدها سود چند ماه را می خورند.

سوم، و مهم تر از هر دو: قطعی اینترنت. اگر وثیقه گذاشته اید و بازار تکان بخورد، دسترسی نداشتن یعنی نتوانستن. لیکوییدیشن منتظر برگشتن اینترنت نمی ماند. من به هیچ کس توصیه نمی کنم موقعیت اهرمی باز با وثیقه نگه دارد وقتی دسترسی اش تضمین نیست.

بر اساس سفارش های ثبت شده در پلتفرم دیجی دلار، بیشتر کسانی که سراغ این سرویس ها می روند در عمل دنبال یک چیز ساده تر هستند: نگه داشتن ارزش دلاری پولشان. برای آن هدف، خرید تتر و نگه داشتنش کافی است و لازم نیست وارد این لایه بشوید. خرید تتر پیش از هر کار دیگری همان کاری است که واقعا مسئله را حل می کند.

و اگر دنبال سود غیرفعال هستید، قبلش استیکینگ تتر و تفاوتش با وام دهی را بخوانید؛ این دو اسم را جای هم به کار می برند در حالی که یکی نیستند. کاربردهای دیگر تتر در این فضا هم در تتر در اپلیکیشن های دیفای جمع شده است.

سوال های پرتکرار درباره وام دهی دیفای