تتر در دیفای؛ سود از کجا می آید و چه چیزی را می پذیرید

کسی که تتر دارد و اسم دیفای به گوشش خورده، معمولا یک سوال در ذهنش است: می شود این تتر بی کار را جایی گذاشت که سود بدهد؟

جواب کوتاه بله است. جواب کامل تر این است که آن سود از جیب یک نفر دیگر می آید و شما در ازایش چیزی می پذیرید. تا وقتی ندانید آن چیز چیست، عدد سود برایتان بی معنی است.

تتر آنجا دقیقا چه کار می کند

در بازارهای غیرمتمرکز، تتر همان نقشی را دارد که در صرافی متمرکز داشت: طرف باثبات هر معامله. استخرهای نقدینگی به یک لنگر دلاری احتیاج دارند تا قیمت گذاری معنی داشته باشد، و تتر پرقبول ترین گزینه است.

سه کاربرد اصلی دارد و هر سه به هم شبیه به نظر می رسند ولی ریسکشان یکی نیست:

• تامین نقدینگی در یک استخر، تا معامله گرها بتوانند مبادله کنند و شما سهمی از کارمزدها بگیرید.
• قرض دادن تتر به پروتکل وام دهی، که ساده ترین شکل ماجراست و نزدیک ترین چیز به یک سپرده.
• گذاشتن تتر به عنوان وثیقه و قرض گرفتن چیز دیگری روی آن، که پیچیده ترین و خطرناک ترینشان است. جزئیات این یکی را جداگانه در وام گرفتن با وثیقه تتر نوشته ایم.

آن سود از کجا می آید

این مهم ترین جمله این متن است: در پروتکل وام دهی، سودی که به شما می رسد همان بهره ای است که یک وام گیرنده پرداخت کرده. پول از هوا ساخته نمی شود.

پس نرخ سود، قیمت تقاضاست. وقتی بازار داغ است و آدم ها می خواهند اهرم بگیرند، تقاضا برای قرض گرفتن تتر بالا می رود و نرخ هم با آن. وقتی بازار آرام است، نرخ می افتد.

نتیجه ای که کمتر کسی می گوید: نرخ سود بالا خبر خوب نیست، یک علامت است. یعنی در آن لحظه تعداد زیادی آدم با اهرم وارد بازار شده اند، و همان جمعیت اگر بازار برگردد همزمان لیکویید می شوند. بالاترین نرخ ها معمولا درست قبل از پرآشوب ترین روزها دیده می شوند.

و اگر جایی نرخ ثابت و بالایی به شما پیشنهاد شد که به وضعیت بازار کاری ندارد، آن دیگر دیفای نیست. آن یک وعده است، و پشت وعده یک نفر ایستاده.

وثیقه، و عددی که باید نگاه کنید

اگر تتر را وثیقه بگذارید و چیزی قرض بگیرید، پروتکل یک عدد سلامت برای موقعیت شما حساب می کند. در آوی، این عدد از نسبت ارزش وثیقه به ارزش بدهی به دست می آید و اگر زیر یک برود موقعیت قابل نقد شدن است. یعنی کسی بخشی از وثیقه شما را با تخفیف می خرد و بدهی تان را می بندد.

اینجا هیچ کس زنگ نمی زند و هشدار نمی دهد. قرارداد کار خودش را می کند.

نکته ای که تتر را در این نقش خاص می کند: چون خودش دلاری است، ارزش وثیقه تان نوسان ندارد. ریسک فقط از سمت چیزی می آید که قرض گرفته اید. این حالت را با وثیقه گذاشتن یک ارز پرنوسان مقایسه کنید تا بفهمید چرا استیبل کوین ها اینقدر در دیفای پرکاربردند.

ریسک هایی که در دیفای اضافه می شوند

سه چیز که در صرافی نبودند و اینجا هستند.

خود قرارداد. پول شما دست یک برنامه است، نه یک شرکت. اگر آن برنامه ایراد داشته باشد، پول می رود و شکایتی در کار نیست. حسابرسی کد احتمال ایراد را کم می کند ولی صفر نمی کند، و هیچ حسابرسی ای مسئولیت پول شما را به عهده نمی گیرد.

قیمت از بیرون می آید. پروتکل نمی داند تتر چند است؛ یک اوراکل به او می گوید. اگر آن منبع دستکاری یا مختل شود، محاسبه سلامت موقعیت شما هم غلط می شود.

و تناقض بزرگ: شما دارید در یک سیستم غیرمتمرکز، از یک توکن کاملا متمرکز استفاده می کنید. ناشر تتر می تواند یک آدرس را مسدود کند و این کار را هم کرده است. هیچ پروتکل غیرمتمرکزی نمی تواند جلویش را بگیرد، چون قدرت در خود قرارداد تتر است نه در آن پروتکل. مسدود شدن آدرس های تتر را جداگانه توضیح داده ایم، و اگر همین موضوع برایتان مهم است استیبل کوینی که ناشرش نتواند مسدودتان کند جواب دقیق تری برایتان دارند.

برای کاربر ایرانی چه چیزی واقعا کار می کند

اینجا باید صادق بود، چون بیشتر مطالب فارسی این بخش را کامل جا می اندازند.

اول، مسئله شبکه. تقریبا تمام دیفای جدی روی اتریوم و لایه های دومش است، و تتر بیشتر کاربران ایرانی روی ترون. جابه جا کردنش هزینه دارد و روی اتریوم هر تعامل با قرارداد گس می خواهد. با مبلغ کوچک، کارمزدها سود چند ماه را می خورند. این حساب را قبل از شروع بکنید، نه بعدش. هزینه جابه جایی تتر بین شبکه ها بخش پنهان همین ماجراست.

دوم، دسترسی. قرارداد روی زنجیره باز است، ولی رابط کاربری وب سایتش لزوما باز نیست و شرایط استفاده هم بی ارتباط نیستند: شرکت تتر ایران را در فهرست حوزه های قضایی ممنوع آورده است. این را بدانید و بر اساس آن تصمیم بگیرید.

سوم، و مهم تر از هر دو: سود شما دلاری است. اگر هدفتان پول تومانی است، باید در انتها همان مسیر همیشگی تبدیل را طی کنید و هزینه اش را هم بدهید. سودی که در دیفای می گیرید ممکن است از فاصله نرخ خرید و فروش در دو سر مسیر کمتر باشد، و در آن صورت کل زحمت بی معنی بوده است.

موضع ما روشن است: دیفای برای کسی که مبلغ کوچکی تتر دارد و دنبال سود ماهانه است، به زحمتش نمی ارزد. برای این آدم نگه داشتن ساده تتر همان کاری را می کند که می خواهد، بدون ریسک قرارداد. برای کسی که مبلغ قابل توجهی دارد، وقت یاد گرفتن گذاشته و ریسک قرارداد را می پذیرد، ابزار واقعی است. بین این دو حالت چیز زیادی وجود ندارد.

سوال های پرتکرار