نقش تتر در بازار ارزهای دیجیتال؛ چرا همه چیز از آن می گذرد
برای ثبت سفارش به حساب نیاز دارید. ثبت نام رایگان است.
جدول حجم معاملات هر صرافی بزرگی را باز کنید. ردیف های بالا تقریبا همیشه یک شکل اند: بیت کوین به تتر، اتریوم به تتر، سولانا به تتر. دلار واقعی تقریبا هیچ جا نیست.
این اتفاقی نیست و تصمیم کسی هم نبوده. نقش تتر در بازار ارزهای دیجیتال از یک کمبود ساده بیرون آمد: بازاری که بیست و چهار ساعته کار می کند نمی تواند برای تسویه منتظر بانک بماند.
یک معامله گر ساعت سه بامداد جمعه می خواهد از بیت کوین بیرون بیاید و روی دلار بنشیند. با حساب بانکی این کار شدنی نیست؛ حواله در تعطیلات نمی رود، سقف دارد، و در بیشتر کشورها بانک اصلا حاضر نیست حساب یک صرافی رمزارز را نگه دارد.
تتر دقیقا همین شکاف را پر کرد. یک واحد که مثل دلار قیمت گذاری می شود ولی مثل رمزارز حرکت می کند: بدون ساعت کاری، بدون شعبه، بدون اینکه لازم باشد کسی حساب باز کند.
وقتی یک ابزار این کار را بکند، بقیه بازار خودبه خود دورش جمع می شود. صرافی ها جفت ارزهایشان را با آن می سازند، بازارسازها نقدینگی شان را همان جا می گذارند، و کم کم قیمت هر رمزارزی در ذهن بازار برحسب تتر تعریف می شود نه برحسب دلار. توضیح ساده تر خود ابزار در مکانیزم ساده تتر به زبان خودمانی آمده است.
واحد شمارش. وقتی می گویند فلان توکن ده درصد بالا رفت، منظور نسبت به تتر است. این یعنی تتر فقط یک دارایی در فهرست نیست؛ خط کشی است که با آن بقیه را اندازه می گیرند.
پل بین صرافی ها. جابه جا کردن پول بین دو پلتفرم با حواله بانکی روزها طول می کشد و بین دو کشور شاید اصلا انجام نشود. با تتر چند دقیقه است. همین است که آربیتراژ بین صرافی ها را از یک ایده روی کاغذ به کاری قابل انجام تبدیل کرد.
پناهگاه موقت. کسی که می خواهد از ریسک بازار بیرون بیاید ولی نمی خواهد به کل از بازار خارج شود، به تتر می رود. این تنها نقشی است که رقیب جدی دارد و همیشه هم انتخاب درستی نیست؛ کی ماندن روی تتر منطقی است را جدا نوشته ایم.
نتیجه این سه تا با هم، چیزی است که در حجم معاملات تتر دیده می شود: گردش روزانه ای که مدت هاست از خود بیت کوین جلو زده. تتر بیشتر از آنکه نگه داشته شود، رد می شود.
بیرون از ایران، تتر ابزار کار معامله گر است. اینجا کارکرد دومی پیدا کرده که در تحلیل های ترجمه شده اصلا دیده نمی شود: واحد نگهداری ارزش برای کسی که اصلا معامله گر نیست.
یک تفاوت مهم که کم گفته می شود: نمودار تومانی تتر، نمودار تتر نیست. تتر در برابر دلار تقریبا ثابت است، پس آنچه در آن نمودار بالا و پایین می رود ریال است، نه دارایی. کسی که با دیدن شیب صعودی این نمودار فکر می کند تتر «رشد کرده»، در واقع دارد سرعت از دست رفتن ارزش پول ملی را نگاه می کند. مقایسه کامل ترش را در تتر یا اسکناس دلار برای حفظ ارزش آورده ایم.
بر اساس سفارش های ثبت شده در پلتفرم دیجی دلار، رفتار این دو گروه کاملا از هم جداست. سفارش های معامله گرها کوچک، پرتکرار و دوطرفه است؛ سفارش های گروه دوم بزرگ تر، کم تکرار و تقریبا همیشه یک طرفه. برای گروه دوم تتر یک جفت معاملاتی نیست، جایگزین بالش پول است.
حالا بخش ناخوشایند ماجرا. وقتی یک ابزار هم واحد شمارش باشد، هم پل نقدینگی و هم پناهگاه، تمام بازار روی یک نقطه تکیه می کند.
اگر روزی اعتماد به آن نقطه بشکند، مساله فقط سقوط قیمت یک توکن نیست؛ خط کش بازار به هم می ریزد. برای همین بحث درباره آنچه ذخایر تتر را می سازد یک دعوای حاشیه ای نیست، سوال درباره ستون میانی ساختمان است.
و یک هزینه دومی هم هست که کاربر ایرانی مستقیم می پردازد: چون همه چیز از یک ابزار رد می شود، هر اختلالی در همان یک ابزار، چه از سمت صادرکننده باشد چه از سمت قطعی اینترنت، همزمان به کل دارایی و کل مسیر نقد کردن آدم می خورد. اینکه بخشی از ارزش دلاری تان در ابزاری بیرون از این زنجیره باشد، مثلا در کدهای دلاری که به هیچ آدرس و هیچ شبکه ای وصل نیستند، همبستگی ریسک را پایین می آورد. البته آن ابزارها ریسک های خودشان را دارند و باید جدا سنجیده شوند.
نقش تتر در بازار ارزهای دیجیتال را نباید با «بهترین دارایی» اشتباه گرفت. تتر بهترین دارایی نیست و اصلا برای دارایی بودن ساخته نشده؛ زیرساخت است. بازار به آن وابسته شده چون هیچ جایگزینی همزمان این سه کار را نکرده، نه چون کسی آن را انتخاب کرده باشد.
برای شما به عنوان کاربر، معنی عملی اش این است: تتر را برای جابه جایی و برای نگه داشتن پایه دلاری استفاده کنید، ولی حواستان باشد که این ابزار اعتبارش را از یک شرکت می گیرد نه از یک قانون. نرخ لحظه ای خرید و فروش تتر همیشه در دسترس است؛ تصمیم درباره اینکه چقدر از دارایی تان اینجا بماند، بحث جداگانه ای است.
چرا حجم معاملات تتر از بیت کوین بیشتر است؟
چون تتر یک طرف تقریبا هر معامله ای است. خرید بیت کوین یعنی فروش تتر و برعکس، پس گردش تتر مجموع گردش بقیه را در خود دارد.
تتر پول کدام کشور است؟
هیچ کشوری. تتر توکنی است که یک شرکت خصوصی صادر می کند و ارزشش را به دلار آمریکا گره زده؛ هیچ دولت و بانک مرکزی ای پشت آن نیست.
اگر تتر از یک دلار فاصله بگیرد چه می شود؟
چون قیمت گذاری کل بازار با آن انجام می شود، انحراف کوتاه در لحظه های فشار طبیعی است و معمولا برمی گردد. انحراف پایدار داستان دیگری است و کل ساختار قیمت گذاری بازار را زیر سوال می برد.
در ایران چرا قیمت تتر با نرخ دلار فرق دارد؟
چون این دو در دو بازار جدا معامله می شوند و عرضه و تقاضایشان یکی نیست. نرخ تتر تومانی، قیمت دلار در بازار رمزارز ایران است، نه نرخ رسمی و نه لزوما نرخ اسکناس.
منبع داده های حجم و رتبه بازار: صفحه تتر در کوین مارکت کپ.
