یک ارز در صرافی الف چند درصد ارزان تر از صرافی ب است. ظاهرا پول روی زمین افتاده: بخر، منتقل کن، بفروش. اما وقتی همین کار را واقعا انجام می دهید، آن چند درصد معمولا تا لحظه فروش تمام شده است.
این متن درباره همان فاصله است؛ فاصله بین اختلاف قیمتی که می بینید و سودی که واقعا به دست تان می رسد.
آربیتراژ چیست
آربیتراژ یعنی خرید یک دارایی در بازاری که ارزان تر است و فروش همزمان آن در بازاری که گران تر است، برای برداشتن اختلاف قیمت. کلمه کلیدی «همزمان» است. هر چه فاصله زمانی بین خرید و فروش بیشتر شود، معامله شما از آربیتراژ فاصله می گیرد و به شرط بندی روی قیمت نزدیک می شود.
مثال خارج از دنیای رمزارز ساده تر است. اگر پرتقال در شمال کیلویی ارزان تر از تهران باشد، کسی که بار می خرد و می آورد سود می برد؛ منتها بعد از کسر کرایه حمل، ضایعات و دستمزد. در بازار رمزارز هم دقیقا همین اقلام هست، فقط اسم شان کارمزد معامله، کارمزد شبکه و زمان انتقال است.
اختلاف قیمت هم دلیل دارد: ناکارآمدی بازار. اگر همه بازارها کاملا کارآمد بودند، هیچ فرصت آربیتراژی وجود نداشت.
انواع آربیتراژ
- ساده یا بین صرافی: یک دارایی، دو صرافی، دو قیمت. رایج ترین شکل و در عین حال همان شکلی که بیشترین وقفه انتقال را دارد.
- مثلثی: در یک صرافی بین سه جفت معاملاتی می چرخید و به ارز اولیه برمی گردید. مزیتش این است که انتقالی بین صرافی ها انجام نمی شود، پس ریسک زمان ندارد. عیبش این است که فرصت هایش بسیار کوتاه و کوچک اند و در عمل ربات ها آن ها را برمی دارند.
- همگرایی قیمت: روی این شرط می بندید که دو قیمت واگرا شده دوباره به هم نزدیک می شوند. این دیگر آربیتراژ بدون ریسک نیست؛ اگر واگرایی ادامه پیدا کند ضرر می کنید.
چهار چیزی که سود کاغذی را می خورد
قبل از هر معامله، این چهار قلم را از اختلاف قیمت کم کنید. اگر چیزی باقی نماند، فرصتی هم در کار نبوده.
کارمزد دو طرف. یک بار خرید، یک بار فروش. هر دو را حساب کنید، نه یکی را.
کارمزد و زمان شبکه. انتقال بین صرافی ها هم پول دارد و هم زمان می برد. در همان چند دقیقه قیمت جابه جا می شود و اختلافی که برایش راه افتاده بودید ممکن است بسته شده باشد. انتخاب شبکه اینجا تفاوت جدی می سازد؛ توضیحش را در کارمزد انتقال تتر آورده ایم.
عمق بازار. قیمت جذابی که در صفحه می بینید فقط برای مقدار کمی معتبر است. سفارش بزرگ تر، دفتر سفارش را بالا و پایین می برد و قیمت میانگین اجرای شما با آن عدد فرق می کند. برای همین نقدشوندگی بالای تتر دلیل اصلی است که بیشتر آربیتراژها روی همین جفت انجام می شود.
محدودیت برداشت. سقف روزانه برداشت، انتظار برای تایید حساب یا قفل موقت روی دارایی، همه می توانند معامله را نصفه رها کنند؛ یعنی خریده اید و نمی توانید بفروشید.
در ایران، آن اختلاف قیمت معمولا سود نیست
این مهم ترین بخش این متن است و در راهنماهای ترجمه شده وجود ندارد.
قیمت رمزارز در صرافی های داخلی معمولا با قیمت جهانی فاصله دارد. خیلی ها این فاصله را فرصت آربیتراژ می بینند. اما آن فاصله بی دلیل نیست؛ هزینه و ریسک رساندن پول به آن طرف و برگرداندنش است. کسی که فقط اختلاف را می بیند و هزینه ای که آن را ساخته نمی بیند، در واقع دارد بابت ریسک دیگری پول می گیرد، نه بابت مهارت.
سه محدودیت واقعی هم اضافه کنید. اول اختلاف خرید و فروش در بازار داخلی که از بازار جهانی بازتر است و پیش از هر چیز سود شما را می خورد. دوم اختلال اینترنت: آربیتراژ معامله ای است که باید سریع بسته شود و در روز قطعی، شما با دارایی نصفه منتقل شده می مانید. سوم دسترسی به صرافی خارجی که برای کاربر ایرانی پایدار نیست و ریسک مسدود شدن حساب همیشه روی میز است.
حرف ما این نیست که آربیتراژ در ایران غیرممکن است. حرف ما این است که برای کاربر خرد، در بیشتر مواقع سودش کمتر از ریسکش است، و کسانی که مداوم از آن درآمد می گیرند سرمایه ای دارند که همزمان در چند صرافی نشسته و اصلا انتقالی انجام نمی دهند. آن مدل با آنچه معمولا به اسم آربیتراژ تبلیغ می شود یکی نیست.
ریسک هایی که کمتر گفته می شود
ریسک اجرا. دو معامله واقعا همزمان بسته نمی شوند. همیشه یک پای معامله زودتر انجام می شود و در فاصله تا پای دوم، قیمت حرکت می کند.
ریسک نگهداری در صرافی. اینجا یک تناقض واقعی هست که باید صادقانه گفته شود. برای آربیتراژ سریع باید دارایی تان روی صرافی باشد، و قاعده امنیتی می گوید دارایی را روی صرافی نگه ندارید. این دو با هم جمع نمی شوند. انتخاب درست، پذیرفتن آگاهانه ریسک است با مبلغی که از دست دادنش شما را زمین نمی زند، نه تظاهر به اینکه تناقضی وجود ندارد.
حجم جعلی. در صرافی هایی که کارمزد نمی گیرند، حجم گزارش شده لزوما واقعی نیست. قیمت جذاب روی بازاری که عمق واقعی ندارد، فرصت نیست؛ تله است. همان چیزی که در نمودار به شکل شکست جعلی نمودار دیده می شود، در دفتر سفارش هم معادل دارد.
برای مقایسه قیمت واقعی یک دارایی بین بازارها هم می شود از فهرست بازارهای کوین مارکت کپ استفاده کرد؛ همان جا مشخص است که قیمت اعلامی هر صرافی با چه حجمی همراه است.
سوال های پرتکرار درباره آربیتراژ
معاملات آربیتراژ در ارز دیجیتال چگونه انجام می شود؟
در ساده ترین شکل: موجودی را از قبل در هر دو بازار آماده می کنید، در بازار ارزان می خرید و در همان لحظه در بازار گران می فروشید، و بعدا موجودی ها را دوباره متوازن می کنید. نکته اصلی همین آماده بودن قبلی است؛ کسی که بعد از دیدن اختلاف تازه شروع به انتقال می کند، تقریبا همیشه دیر رسیده است.
استراتژی آربیتراژ چیست و چگونه کار می کند؟
استراتژی آربیتراژ روی اختلاف قیمت کار می کند نه روی جهت بازار؛ برای همین در تئوری خنثی نسبت به روند است. در عمل اما به سه چیز وابسته است: سرعت اجرا، سرمایه توزیع شده بین چند بازار، و هزینه کل تراکنش. اگر هر سه را نداشته باشید، آنچه اجرا می کنید استراتژی آربیتراژ نیست.
بهترین صرافی برای اربیتراژ تتر کدام است؟
پاسخ به اسم صرافی برنمی گردد، به سه عدد برمی گردد: کارمزد معامله، مجموع هزینه واریز و برداشت، و عمق دفتر سفارش در همان مبلغی که می خواهید ببندید. صرافی با کارمزد پایین و عمق کم، از صرافی با کارمزد بالاتر و عمق خوب گران تر تمام می شود.
بهترین سایت های آربیتراژ ارز دیجیتال کدامند؟
سایت هایی که اختلاف قیمت بین صرافی ها را نشان می دهند وجود دارند و برای رصد مفیدند، اما هیچ کدام هزینه انتقال، محدودیت برداشت و عمق واقعی بازار را در عدد نمایشی شان لحاظ نمی کنند. یعنی عددی که نشان می دهند سود نیست، شروع محاسبه است. سرویس هایی هم که وعده سود تضمینی آربیتراژ می دهند در دسته دیگری قرار می گیرند و از آن ها فاصله بگیرید.
