درآمد غیرفعال سولانا؛ اسلشینگ نیست، ریسک جای دیگر است

تقریبا هر متن فارسی درباره استیکینگ سولانا یک هشدار مشترک دارد: مواظب باشید، اگر اعتبارسنج بدی انتخاب کنید ممکن است بخشی از دارایی تان جریمه و نابود شود.

این جمله غلط است. نه اینکه بعید باشد؛ اصلا در پروتکل وجود ندارد.

اسلشینگ روی سولانا پیاده سازی نشده است

مستندات رسمی استیکینگ سولانا این را در یک جمله می گوید: در حال حاضر هیچ پیاده سازی درون پروتکلی از اسلشینگ وجود ندارد.

همان مستند توضیح می دهد که این قابلیت در آینده ممکن است اضافه شود و در آن صورت اعتبارسنجی که عمدا رفتار مخرب داشته باشد، مثلا تراکنش نامعتبر بسازد یا تراکنش هایی را سانسور کند، بخشی از سولانای خودش را از دست می دهد. ولی امروز چنین چیزی اجرا نمی شود.

پس ریسک واقعی یک اعتبارسنج ضعیف چیست؟ سود نگرفتن. اگر اعتبارسنج شما آفلاین باشد یا کند کار کند، بلاک کمتری می نویسد و در نتیجه پاداش کمتری تولید می شود. اصل دارایی شما سر جایش می ماند.

این تفاوت کوچکی نیست. «ممکن است پولت از بین برود» و «ممکن است سودت کمتر شود» دو تصمیم کاملا متفاوت می سازند، و متن هایی که اولی را می نویسند خواننده را از کاری منصرف می کنند که ریسک اصل ندارد. قفل و کارمزد و ریسک استیکینگ سولانا را جداگانه باز کرده ایم.

کمیسیون، تنها چیزی که واقعا از سود کم می شود

اعتبارسنج برای نگهداری سیستمش هزینه می کند و آن هزینه به شکل درصدی از پاداش کسب شده برداشته می شود. اسم این درصد کمیسیون است.

نکته مهم در همان تعریف پنهان است: کمیسیون درصدی از پاداش است، نه از اصل سپرده شما. اعتبارسنج به موجودی شما دسترسی ندارد و نمی تواند آن را بردارد.

مستند رسمی اضافه می کند که چون اعتبارسنج ها با جذب استیک بیشتر پاداش بیشتری می گیرند، برای ارائه کمیسیون پایین تر با هم رقابت می کنند. و صریح می گوید بنیاد سولانا هیچ اعتبارسنج خاصی را توصیه نمی کند و انتخاب با خود شماست. اینکه انتخاب اعتبارسنج چرا اهمیت دارد دقیقا همین جا معنا پیدا می کند، فقط به دلیلی متفاوت با آنچه معمولا گفته می شود.

ریسک واقعی جای دیگری است: زمان خروج

حالا به چیزی برسیم که کمتر نوشته می شود و بیشتر اهمیت دارد.

استیک کردن و خارج کردن سولانا آنی نیست. مستند حساب های استیک توضیح می دهد که فعال یا غیرفعال شدن استیک به تدریج و در مرزهای هر ایپاک انجام می شود، و سقفی هم روی کل استیکی که در یک ایپاک می تواند فعال یا غیرفعال شود وجود دارد تا تغییرات ناگهانی بزرگ در شبکه رخ ندهد.

و جمله ای که هیچ مقاله فارسی نقل نمی کند: چون این فرآیند به رفتار سایر شرکت کنندگان شبکه بستگی دارد، پیش بینی مدت دقیق آن دشوار است.

یعنی هر متنی که به شما عدد قطعی می دهد و می گوید خروج فلان قدر روز طول می کشد، چیزی را وعده می دهد که خود پروتکل وعده نمی دهد. برای کسی که ممکن است در یک ریزش بخواهد سریع بفروشد، این مهم ترین ریسک این روش است، نه اسلشینگی که وجود ندارد.

حساب استیک هم نوع دیگری از حساب است و با حساب معمولی ارسال و دریافت فرق دارد. اضافه بر آن، حساب استیک می تواند قفل زمانی داشته باشد که تا قبل از تاریخ یا ایپاک مشخصی اجازه برداشت نمی دهد.

تامین نقدینگی: اینجا اصل پول واقعا در خطر است

در بیشتر مقاله ها، استیکینگ و تامین نقدینگی پشت سر هم و با یک لحن معرفی می شوند، انگار دو گزینه از یک جنس اند. نیستند.

در استیکینگ، دارایی شما در حساب خودتان می ماند و قرارداد شخص ثالثی آن را نگه نمی دارد. در تامین نقدینگی، شما دو توکن را به یک استخر می سپارید و از آن لحظه دو ریسک می پذیرید که در استیکینگ وجود ندارند:

• ضرر ناپایدار. اگر نسبت قیمت دو توکن تغییر کند، ارزش سهم شما از استخر می تواند کمتر از نگه داشتن ساده همان دو توکن شود. این نه باگ است و نه کلاهبرداری؛ نتیجه ریاضی مکانیزم استخر است.
• ریسک قرارداد. پول شما داخل یک قرارداد هوشمند است و اگر آن قرارداد نقصی داشته باشد، اصل دارایی می رود.

پس اگر کسی برایتان جدولی گذاشت که بازدهی استیکینگ و بازدهی استخر را کنار هم مقایسه می کند، آن جدول ناقص است؛ دو عدد با دو جنس ریسک متفاوت را کنار هم نوشته. اینکه از پروتکل های دیفای این شبکه چه چیزی مانده تصویر واقعی تری از این طرف ماجرا می دهد.

ایردراپ درآمد غیرفعال نیست

ایردراپ در فهرست روش های درآمد غیرفعال جای اشتباهی نشسته. درآمد غیرفعال یعنی دارایی شما بدون کار شما بازده تولید کند. ایردراپ نه بازده است و نه بدون کار: باید شرایط بگذارید، تراکنش بزنید و ریسک کنید، با احتمالی نامعلوم برای گرفتن چیزی با ارزش نامعلوم.

و سطح کلاهبرداری اش هم بزرگ ترین سطح این حوزه است. هر صفحه ای که برای دریافت ایردراپ از شما عبارت بازیابی یا امضای تراکنش نامفهوم بخواهد، همان چیزی است که به نظر می رسد.

از ایران، سه نکته که فرق می کند

اول، خبر خوب. استیکینگ روی زنجیره اتفاق می افتد، پس در روزهای اختلال اینترنت پاداش شما همچنان تولید می شود و چیزی متوقف نمی شود. آنچه از دست می رود توانایی تصمیم گرفتن در همان لحظه است، نه خود بازده.

دوم، همان نکته پشت دیگرش را هم دارد. اگر بخواهید در یک ریزش از استیک خارج شوید و دسترسی نداشته باشید، فرآیند خروج حتی شروع هم نمی شود؛ و همان طور که دیدیم مدتش هم از قبل معلوم نیست. این دو با هم جمع می شوند.

سوم، ابزار. لایه اتصال کیف پول موبایل سولانا فقط برای اندروید در دسترس است، بنابراین اگر روی آی او اس هستید مسیر عملی شما کیف پول مرورگر روی دسکتاپ است. این جزئیات کوچکی به نظر می رسد تا وقتی که وسط کار به آن بربخورید.

و یک نکته که به هیچ کدام از این ها ربط ندارد: اگر پلتفرمی به جای شما استیک می کند، شما حساب استیک ندارید؛ یک طلب از آن پلتفرم دارید. این دو چیز در روز بد اصلا شبیه هم نیستند. اگر می خواهید حساب استیک واقعی داشته باشید، اول باید توکن در کیف پول خودتان بنشیند و خرید و فروش سولانا با نرخ لحظه ای فقط همان قدم اول است. بر اساس سفارش های ثبت شده در پلتفرم دیجی دلار، بیشتر سوال های این حوزه دقیقا از همین تفاوت می آید.

سوال های پرتکرار

جمع بندی

اگر یک چیز از این متن با شما بماند، این باشد: روی سولانا شما اصل دارایی تان را به اعتبارسنج نمی بازید، به نقدشوندگی می بازید.

ریسک واقعی این است که در لحظه ای که می خواهید بفروشید، دارایی تان هنوز در فرآیند خروج باشد و ندانید چقدر طول می کشد. اگر با این کنار می آیید، استیکینگ ساده ترین و کم ریسک ترین شکل درآمد غیرفعال در این شبکه است. اگر نمی آیید، بقیه روش ها ریسک بیشتری دارند، نه کمتر. بهای پنهان سرعت این شبکه بحث جداگانه ای است که پیش از هر تصمیم بلندمدتی ارزش خواندن دارد.