سوالی که در این چند سال بارها از ما پرسیده شده و هیچ مقاله فارسی ای درست جوابش را نداده: «یک پروژه خارجی قبولم کرده و می گوید حقوق را کریپتو می دهد. این پول چطور به دست من می رسد؟»
بخش کار پیدا کردن، ساده ترین بخش ماجراست. بخش سختش این است که آن عدد در قرارداد، چطور تبدیل به پولی می شود که بتوانید خرج کنید. این متن درباره همان بخش است.
در اکوسیستم سولانا چه کارهایی هست
تصور رایج این است که همه این کارها برنامه نویسی است. نیست، ولی نیمه بزرگش هست.
سمت فنی، زبان اصلی راست است و کار با چارچوب های مخصوص همین شبکه. مسیر واقعی رسیدن به این نقطه و موانعش را در راهنمای توسعه دهنده سولانا شدن جداگانه نوشته ایم و اینجا تکرارش نمی کنیم.
سمت غیرفنی چیزی است که کمتر درباره اش حرف زده می شود و از قضا ورودش برای یک ایرانی راحت تر است:
- مدیریت جامعه و پشتیبانی کاربر، که تقریبا هر پروژه ای لازم دارد و معمولا هم کم دارد.
- تولید محتوای فنی و مستندسازی. پروژه های زیادی کد خوب و مستندات بد دارند.
- طراحی رابط کاربری، که در این حوزه معمولا از استاندارد بقیه صنایع عقب تر است.
- ترجمه و بومی سازی. اینجا اتفاقا ایرانی بودن یک مزیت است نه مانع.
یک واقعیت را هم صریح بگویم: بیشتر این کارها قراردادی و پروژه ای اند، نه استخدام تمام وقت با مزایا. اگر دنبال ثبات شغلی هستید، این حوزه آن را نمی دهد. همین منطق برای کسی که مستقل محتوا می سازد هم صادق است و در بررسی درآمد سازندگان محتوا روی بلاکچین بازش کرده ایم.
حقوق را با چه چیزی می دهند
در عمل تقریبا همیشه استیبل کوین دلاری، و این خبر خوبی است.
پرداخت با استیبل کوین یعنی عددی که در قرارداد نوشته شده همان عددی است که می گیرید. اگر پروژه ای اصرار دارد حقوق را با توکن خودش بدهد، این یک پرچم قرمز است: شما هم زمان دارید کار می کنید و روی موفقیت آن پروژه شرط می بندید، بدون اینکه انتخابش کرده باشید.
و اگر توکن پروژه با دوره قفل همراه باشد، بدتر هم می شود. چند ماه کار می کنید و چیزی که می گیرید تا مدت ها قابل فروش نیست. مذاکره درست این است: حقوق پایه استیبل کوین، و توکن اگر هست، اضافه بر آن نه به جای آن.
مسیر پول تا ریال، مرحله به مرحله
این همان بخشی است که هیچ راهنمای خارجی ای ندارد، چون برای بقیه دنیا اصلا مسئله نیست.
- کیف پول شما. کارفرما به یک آدرس واریز می کند. هزینه این مرحله نزدیک صفر است و بزرگ ترین ریسکش انسانی است: آدرس یا شبکه اشتباه.
- تبدیل به دارایی قابل معامله در ایران. اگر آنچه گرفته اید در بازار داخلی عمق ندارد، باید اول به دارایی پرمعامله تری تبدیلش کنید. این مرحله کارمزد و اسپرد دارد.
- فروش و دریافت ریال. اینجا احراز هویت وارد ماجرا می شود و مبلغ های بزرگ تر معمولا سوال و مدرک بیشتری می خواهند. برای درآمد منظم ماهانه، بهتر است از اول این را در نظر بگیرید نه وقتی پول رسید.
یک نکته که خیلی ها دیر می فهمند: بین مرحله یک و سه، نرخ دلار ثابت نمی ماند. اگر درآمدتان دلاری است ولی خرجتان ریالی، هر چه بین دریافت و تبدیل فاصله بیندازید، بیشتر در معرض نوسان هستید. این نه خوب است نه بد؛ باید تصمیم آگاهانه باشد نه اتفاقی.
و مسیر برعکسش، یعنی وقتی می خواهید از همین درآمد یک سرویس خارجی بخرید، منطق دیگری دارد. آن را در راهنمای پرداخت هاست و سرور خارجی نوشته ایم، و اگر مقصدتان شارژ یک حساب ارزی است ووچرهایی که مستقیم حساب ارزی را شارژ می کنند معمولا از تبدیل دوباره ساده ترند.
چهار تله که ایرانی ها بیشتر در آن می افتند
تکلیف آزمایشی بی مزد. «یک نمونه کار کوچک بفرست» که معلوم می شود یک تسک واقعی از بک لاگ پروژه بوده. اگر تکلیف آزمایشی بیش از دو ساعت وقت می برد، دستمزدش را بخواهید.
شبکه اشتباه. کارفرما می گوید استیبل کوین می فرستم، ولی روی کدام شبکه؟ فرستادن روی شبکه ای که کیف پول شما پشتیبانی نمی کند رایج ترین اشتباه این مسیر است. قبل از اولین پرداخت، شبکه را مکتوب مشخص کنید و یک مبلغ کوچک را آزمایشی بفرستید.
پرداخت با توکن قفل شده. بالاتر گفتیم و تکرارش می ارزد، چون رایج ترین شکل ضرر در این حوزه است.
حساب واسط. کسی پیشنهاد می دهد پول را به حساب او بفرستند و او به شما ریال بدهد. هر بار که این اتفاق می افتد، شما هم ریسک طرف مقابل را پذیرفته اید و هم ردی از خودتان جا نگذاشته اید. برای درآمد منظم، این مسیر پایداری نیست.
چیزی که ما نمی توانیم به شما بگوییم
وضعیت مالیاتی و حقوقی درآمد ارز دیجیتال در ایران چیزی نیست که ما بتوانیم درباره اش نظر بدهیم. ما وکیل نیستیم و این متن نظر حقوقی نیست.
آنچه می توانیم بگوییم عملی است: سوابق خود را نگه دارید. قرارداد، فاکتور، شناسه تراکنش ها و رسید فروش. اگر روزی لازم شد نشان دهید این پول از کجا آمده، تنها چیزی که به کارتان می آید همین هاست و بازسازی شان بعدا تقریبا غیرممکن است.
سوال های پرتکرار
دریافت حقوق با ارز دیجیتال از ایران ممکن است؟
از نظر فنی بله، چون یک کیف پول رمزارزی به موقعیت جغرافیایی کاری ندارد. سختی کار در مرحله تبدیل به ریال است، نه در دریافت.
برای کار در پروژه های کریپتو حتما باید برنامه نویس باشم؟
خیر. مدیریت جامعه، محتوا، طراحی و بومی سازی هم تقاضا دارند و ورودشان آسان تر است. البته دستمزد سمت فنی معمولا بالاتر است.
کارفرما گفته با توکن پروژه پرداخت می کند. قبول کنم؟
به عنوان کل حقوق، نه. شما در آن حالت هم کار کرده اید و هم روی آن پروژه شرط بسته اید. اگر دوره قفل هم داشته باشد، ممکن است ماه ها بعد چیزی به دستتان نرسد.
چطور مطمئن شوم پروژه واقعی است؟
قبل از هر تعهدی سراغ کد و قرارداد هوشمندشان بروید و ببینید عمومی است یا نه. پروژه ای که سابقه توسعه قابل دیدن ندارد، احتمالا پول قابل دیدنی هم ندارد.
حرف آخر
بزرگ ترین مزیت این حوزه برای یک ایرانی، خود شغل نیست. این است که کانال پرداختش کار می کند در حالی که تقریبا هیچ کانال دیگری کار نمی کند.
پس اگر وارد این مسیر می شوید، همان قدر که روی مهارت وقت می گذارید روی مسیر پول هم وقت بگذارید. مهارت را بلدید؛ چیزی که آدم ها را زمین می زند مرحله سوم است. نرخ روز دارایی هایی که در این مسیر دستتان را می گیرند، از جمله قیمت خرید و فروش سولانا، پیش از هر تبدیلی ارزش یک نگاه دارد.
