سوال درست این نیست که چطور عضو جامعه توسعه دهندگان سولانا شوم. این است که چه چیزی باید بلد باشم تا حضورم در آن جامعه معنایی داشته باشد.
و جواب صادقانه اش این است: ورود به این اکوسیستم از ورود به اتریوم سخت تر است. نه چون فناوری اش بدتر است، چون مدل ذهنی اش با هر چیزی که قبلا دیده اید فرق دارد و منابع فارسی اش هم تقریبا هیچ است.
چیزی که باید یاد بگیرید
سایت رسمی سولانا دو چیز را جلو می گذارد: زبان راست و چارچوب انکور.
راست زبان سختی است. اگر تا حالا با زبانی کار کرده اید که حافظه را خودش مدیریت می کند، چند هفته اول را با کامپایلر دعوا خواهید داشت. این طبیعی است و از آن رد می شوید. انکور بخشی از این سختی را کم می کند و کد نوشتن را نزدیک تر به چیزی می برد که از دنیای قراردادهای هوشمند انتظار دارید.
ولی مانع اصلی زبان نیست. مانع اصلی این است که در سولانا کد و داده از هم جدا هستند. برنامه شما حالت داخلی ندارد؛ هر چیزی که باید ذخیره شود در حساب های جداگانه ای می نشیند که خودتان باید مدیریتشان کنید. کسی که از دنیای اتریوم می آید، اول این را دوست ندارد و بعد می فهمد چرا این طور طراحی شده.
منابعی که واقعا رسمی اند
بخش توسعه دهندگان سایت رسمی، چند مسیر مشخص دارد و مزیتش این است که به روز نگه داشته می شود:
- یک بوت کمپ رسمی که ترتیب یادگیری را از پایه می چیند.
- یک مجموعه ویدیویی کوتاه برای مفاهیم تک به تک، مناسب وقتی روی یک موضوع خاص گیر کرده اید.
- خبرنامه تغییرات، که مهم تر از آن است که به نظر می رسد؛ این اکوسیستم سریع تغییر می کند و آموزش دو سال پیش ممکن است دیگر کامپایل نشود.
- یک انجمن پرسش و پاسخ تخصصی، که جای واقعی گیر کردن هاست.
- برنامه گرنت و صفحه فرصت های شغلی، برای بعد از اینکه چیزی ساختید.
چند دوره غیررسمی هم روی همان صفحه معرفی شده اند، از جمله دوره ای که مخصوص کسانی نوشته شده که از اتریوم می آیند. اگر پس زمینه شما آن طرف است، وقت تان را با شروع از صفر هدر ندهید.
اول کدام اکوسیستم
اینجا موضع می گیرم، چون سوالی است که مدام پرسیده می شود و جواب متعادل به درد کسی نمی خورد.
اگر از صفر شروع می کنید، اول اتریوم. نه چون بهتر است، چون منحنی یادگیری اش ملایم تر است، منابعش بیشتر است و اولین موفقیت را زودتر می چشید. مسیرش را در مسیر ملایم تر یادگیری اتریوم نوشته ایم.
اگر از قبل راست بلدید یا برنامه نویس سیستمی هستید، مستقیم سراغ سولانا بروید. اینجا رقابت کمتر است و همین باعث می شود کسی که واقعا بلد باشد، زودتر دیده شود.
موانعی که از ایران واقعی اند
این بخش را هیچ منبع خارجی برایتان نمی نویسد، و همین ها هستند که پروژه ها را نیمه کاره می گذارند.
سه مانع مشخص:
- دسترسی به سرویس های زیرساخت. برای تست جدی به یک نقطه اتصال اختصاصی نیاز دارید و بیشتر ارائه دهنده ها با آی پی ایران کار نمی کنند. این را اول حل کنید، نه وسط کار.
- پرداخت اشتراک. نسخه رایگان این سرویس ها برای یادگیری کافی است و برای پروژه واقعی نیست. راهی که در عمل جواب می دهد تهیه ووچر برای پرداخت سرویس های توسعه است.
- دریافت دستمزد. گرنت ها و پروژه های این اکوسیستم دستمزد را روی زنجیره پرداخت می کنند. این برای شما خبر خوبی است، چون از سیستم بانکی عبور نمی کند.
مورد سوم را جدی بگیرید. برای یک توسعه دهنده ایرانی، پرداخت روی زنجیره از هر روش دیگری ساده تر است و همین یک نکته، این اکوسیستم را از خیلی از مسیرهای شغلی دیگر جذاب تر می کند.
برای انتشار برنامه روی شبکه اصلی به مقداری سول برای کارمزد نیاز دارید و تهیه سولانا برای کارمزد شبکه ساده ترین راهش است. تبدیل دستمزد به ریال هم از همین مسیر انجام می شود.
چیزی که باید درباره این شبکه بدانید
قبل از اینکه چند ماه از عمرتان را اینجا بگذارید، دو ضعف را بدانید.
اول، شبکه سابقه از کار افتادن دارد. برای شما به عنوان توسعه دهنده یعنی باید برنامه تان طوری نوشته شود که با قطعی موقت کنار بیاید. دلیل ساختاری اش در چرا شبکه سولانا از کار می افتد توضیح داده شده.
دوم، بخش بزرگی از فعالیت این شبکه توکن های کوتاه عمر است. اگر دنبال ساختن چیز ماندگار هستید، این را بدانید که در چه همسایگی ای کار می کنید؛ تصویر واقعی اش در آنچه واقعا روی شبکه سولانا فعال است آمده.
و اگر می خواهید ببینید این شبکه در کاربرد پرداخت چه چیزی ارائه می دهد، پرداخت با سولانا در عمل نقطه شروع خوبی است.
سوال های پرتکرار
برای توسعه روی سولانا چه زبانی لازم است؟
راست، به همراه چارچوب انکور که کار را ساده تر می کند. برای بخش رابط کاربری هم مثل هر جای دیگری به جاوااسکریپت نیاز دارید.
بدون دانستن راست می شود شروع کرد؟
عملا نه. می توانید با ابزارهای بدون کد توکن بسازید، ولی آن توسعه دهنده شدن نیست. اگر راست بلد نیستید، همان اول چند هفته برایش بگذارید.
از کجا شروع کنم؟
از بوت کمپ رسمی خود سولانا و مستندات پایه اش. منابع فارسی این حوزه کم و اغلب قدیمی اند و تکیه بر آن ها شما را عقب می اندازد.
اول اتریوم یاد بگیرم یا سولانا؟
اگر از صفر شروع می کنید، اتریوم مسیر ملایم تری دارد. اگر پیش زمینه برنامه نویسی سیستمی دارید، مستقیم سراغ سولانا بروید.
خلاصه
عضویت در انجمن ها هیچ کس را توسعه دهنده نکرده. چیزی که این کار را می کند، یک برنامه کوچک است که خودتان روی شبکه تست منتشر کرده اید و می دانید چرا کار می کند.
مسیرش را از منابع رسمی بروید، مانع دسترسی و پرداخت را همان اول حل کنید، و بعد سراغ آدم ها بروید. این ترتیب چند ماه از وقت شما را ذخیره می کند.