بلاکچین و حریم خصوصی: زنجیره عمومی چه چیزی را لو می دهد
برای ثبت سفارش به حساب نیاز دارید. ثبت نام رایگان است.
یک باور رایج هست که باید همان اول خرابش کرد: اینکه بلاکچین ابزار حریم خصوصی است.
در حالت پیش فرض، دقیقا برعکس است. زنجیره عمومی یک دفتر همیشگی است که هر کسی می تواند بخواندش، و چیزی از آن پاک نمی شود.
این را خود پروژه های این حوزه هم می گویند. در توضیح رسمی مونرو آمده که بیشتر ارزهای دیجیتال موجود، از جمله بیت کوین و اتریوم، بلاکچین شفاف دارند و تراکنش هایشان را هر کسی در دنیا می تواند بررسی یا ردیابی کند.
این تفاوت، مهم ترین چیزی است که در این بحث باید فهمید.
موسسه ملی استاندارد آمریکا در مرور فنی اش این را دقیق نوشته: کاربران مستعار هستند، یعنی خودشان ناشناس اند ولی شناسه حسابشان نه، و همه تراکنش ها عمومی اند.
ترجمه عملی اش این است. آدرس شما یک نام مستعار است. تا وقتی هیچ کس نداند آن نام مستعار مال شماست، چیزی لو نرفته. ولی همین که یک بار به آن آدرس گره بخورید، کل تاریخچه آن آدرس هم به شما گره می خورد؛ گذشته و آینده اش با هم.
و آن یک بار، برای بیشتر مردم، لحظه برداشت از یک صرافی احراز هویت شده است. صرافی می داند شما کیستید و می داند به کدام آدرس برداشت کرده اید. این دو تکه اطلاعات کنار هم، همان گره است.
پس ناشناسی رمزارز یک وضعیت نیست، یک شکنندگی است. یک بار شکستنش کافی است و برگشت ندارد.
حالا که تصویر پیش فرض روشن شد، می شود درباره استثناها حرف زد.
مونرو محرمانگی را پیش فرض کرده، نه انتخابی. سه فناوری را کنار هم گذاشته: آدرس پنهان، امضای حلقه ای و پنهان سازی مبلغ. نتیجه اش این است که فرستنده، گیرنده و مبلغ هر تراکنش پوشیده می ماند. خودشان تاکید می کنند که تنها ارز دیجیتال بزرگی هستند که در آن هر کاربر به صورت پیش فرض ناشناس است.
زی کش مسیر دیگری رفته و محرمانگی را اختیاری کرده. تفاوت ظریف به نظر می رسد و نیست: وقتی محرمانگی انتخابی باشد، اکثریت کاربران گزینه ساده تر را انتخاب می کنند و همان اقلیتی که گزینه محرمانه را می زند، بیشتر جلب توجه می کند. مقایسه کامل ترشان در پروژه های حریم خصوصی در ارز دیجیتال آمده.
هزینه این محرمانگی هم واقعی است و باید گفته شود: بسیاری از صرافی های بزرگ این ارزها را پشتیبانی نمی کنند یا حذفشان کرده اند. یعنی ممکن است دارایی ای داشته باشید که به سختی نقد می شود.
این بخش را طراحان سامانه ها باید بخوانند، چون اشتباهش برگشت ناپذیر است.
هر از چند گاهی طرحی معرفی می شود که می خواهد سوابق پزشکی یا اطلاعات هویتی را «برای امنیت بیشتر» روی بلاکچین بنویسد. این دقیقا معکوس چیزی است که باید انجام شود.
ویژگی اصلی زنجیره، پاک نشدن است. حالا آن را کنار حق فرد برای حذف اطلاعاتش بگذارید. این دو با هم جمع نمی شوند، و در تعارض بین آن ها همیشه فرد بازنده است.
طراحی درست ساده است: خود داده در پایگاه محافظت شده می ماند و فقط اثر انگشت رمزنگارانه اش روی زنجیره ثبت می شود. با این کار همچنان می شود ثابت کرد سندی دستکاری نشده، بدون اینکه محتوایش عمومی شود. الگوی هویت دیجیتال را در هویت دیجیتال و ثبت اثر انگشت روی زنجیره باز کرده ایم.
و یک نکته بلندمدت که کمتر به آن فکر می شود: داده ای که امروز رمزگذاری شده روی یک دفتر عمومی می نشیند، برای همیشه در دسترس است و رمزگشایی اش می تواند سال ها بعد ممکن شود. این احتمال را در تهدید کوانتومی برای رمزنگاری امروز بررسی کرده ایم.
سوالی که واقعا از ما پرسیده می شود این نیست که کدام ارز محرمانه تر است. این است که «آیا کسی می فهمد من این را خریده ام؟»
جواب صادقانه: هر پلتفرمی که با ریال و حساب بانکی کار می کند، طبق مقررات هویت مشتری را می شناسد و باید بشناسد. اگر کسی خلاف این را تبلیغ می کند، یا مقررات را رعایت نمی کند یا راست نمی گوید، و هیچ کدام برای شما خبر خوبی نیست.
چند عادت ساده اما موثر که تفاوت واقعی می سازند:
- یک آدرس را برای دریافت های مختلف بارها استفاده نکنید؛ آدرس تکراری تاریخچه شما را به هم می دوزد
- موجودی و آدرس کیف پولتان را در شبکه های اجتماعی منتشر نکنید
- حواستان باشد که مرورگر و شبکه ای که با آن به کیف پول وصل می شوید هم اطلاعاتی از شما دارد
- هیچ سرویسی که وعده «ناشناس سازی» می دهد را بدون شناخت دقیق امتحان نکنید؛ بیشترشان یا کلاهبرداری اند یا مقصدتان را مسدود می کنند
و درباره ووچرها یک نکته دقیق: ووچر یک کد است و روی زنجیره عمومی ردی نمی گذارد، ولی این به معنای ناشناس بودن نیست. خرید و فروشش در همان پلتفرم ثبت می شود. کاری که ووچر ارزی و آنچه درباره حریم خصوصی باید بدانید و یو ووچر بدون حساب بانکی بین المللی برای شما می کنند، برداشتن یک مانع پرداخت است، نه نامرئی کردن شما. این دو را با هم اشتباه نگیرید.
آیا تراکنش های بیت کوین ناشناس هستند؟
نه. مستعار هستند. آدرس ها اسم واقعی کسی را نشان نمی دهند، ولی همه تراکنش ها عمومی و دائمی اند و به محض اینکه یک آدرس به هویتی وصل شود، کل تاریخچه اش قابل نسبت دادن است.
بلاکچین از حریم خصوصی محافظت می کند یا آن را تهدید؟
در حالت پیش فرض تهدید می کند، چون داده را عمومی و پاک نشدنی می کند. محافظت وقتی ممکن است که یا از شبکه ای استفاده کنید که محرمانگی را در طراحی اش گنجانده، یا اصلا داده حساس را روی زنجیره ننویسید و فقط اثر انگشتش را ثبت کنید.
فرق مونرو با زی کش در چیست؟
در مونرو محرمانگی برای همه کاربران پیش فرض است. در زی کش انتخابی است و کاربر باید فعالش کند. همین تفاوت باعث می شود در شبکه دوم، تراکنش های محرمانه اقلیت باشند و بیشتر به چشم بیایند.
آیا می شود اطلاعات ثبت شده روی بلاکچین را پاک کرد؟
عملا نه، و همین نکته دلیل اصلی است که داده شخصی هرگز نباید مستقیم روی زنجیره نوشته شود. هر سامانه ای که این کار را می کند، اشتباهی مرتکب شده که بعدا قابل جبران نیست.
بلاکچین به خودی خود ابزار حریم خصوصی نیست؛ ابزار اثبات است. اگر حریم خصوصی می خواهید، باید آن را جداگانه و عمدا به سیستم اضافه کنید و بابتش هزینه بدهید، چه به شکل نقدشوندگی کمتر و چه به شکل پیچیدگی بیشتر.
و بزرگ ترین ریسک برای کاربر معمولی، فناوری نیست. عادت است: آدرس تکراری، انتشار موجودی، و این تصور که چون اسمی در کار نیست پس کسی نمی فهمد.
مرجع: توضیح رسمی مونرو درباره شفاف بودن زنجیره های دیگر و مرور فناوری بلاکچین موسسه ملی استاندارد آمریکا