بیت کوین به عنوان ذخیره ارزش؛ جواب به افق زمانی بستگی دارد

به روزرسانی:
۷ دقیقه مطالعه


۳۶۷بازدید



۰اشتراک



دارای مجوزهای رسمی
انتشار:

برای ثبت سفارش به حساب نیاز دارید. ثبت نام رایگان است.

سوال معمولا این شکلی می رسد: «پس اندازم دارد آب می رود، بیت کوین بخرم؟»

جواب صادقانه اش به یک چیز بستگی دارد که کمتر پرسیده می شود: چند سال؟ چون بیت کوین در افق ده ساله و افق یک ساله دو دارایی کاملا متفاوت است. در یکی از این دو، ذخیره ارزش خوبی بوده. در دیگری، راهی مطمئن برای بی خواب شدن.

این متن سعی می کند به جای بله یا خیر، معیار بدهد.

ذخیره ارزش یعنی چه

یک دارایی وقتی ذخیره ارزش خوبی است که سه شرط داشته باشد: قدرت خریدش در طول زمان حفظ شود، هر وقت خواستید بتوانید نقدش کنید، و کسی نتواند خودسرانه عرضه اش را زیاد کند.

ریال در هر سه ضعیف است، به خصوص در شرط سوم و به همین دلیل این سوال اصلا مطرح می شود. طلا قرن هاست در دو شرط اول و سوم خوب عمل کرده. دلار در کوتاه مدت باثبات است اما خودش هم تورم دارد.

توجه کنید که «رشد قیمت» جزو شرط ها نیست. ذخیره ارزش قرار است ارزش را حفظ کند، نه چند برابر کند. کسی که بیت کوین را برای چند برابر شدن می خرد، دنبال ذخیره ارزش نیست؛ دنبال سرمایه گذاری پرریسک است. این دو انگیزه مدام با هم قاطی می شوند و همان جا تصمیم های بد شکل می گیرد.

چیزی که بیت کوین واقعا دارد

در شرط سوم، بیت کوین چیزی دارد که هیچ دارایی دیگری به این شکل ندارد: عرضه اش از پیش تعیین شده و هر کسی می تواند شخصا بررسی اش کند.

طبق مستندات فنی بیت کوین سقف عرضه کمی کمتر از بیست و یک میلیون واحد است، پاداش هر بلاک هر دویست و ده هزار بلاک، یعنی تقریبا هر چهار سال، نصف می شود، و بر اساس همان محاسبات آخرین واحد حدود سال ۲۱۴۰ استخراج خواهد شد. این یک وعده نیست؛ در کد نوشته شده و هر کسی می تواند راستی آزمایی اش کند.

در شرط دوم، یعنی نقدشوندگی، هم وضعیت خوبی دارد. بیت کوین در هر ساعت شبانه روز و در تقریبا هر کشوری خریدار دارد. طلای فیزیکی این را ندارد؛ ملک که اصلا ندارد.

چیزی که ندارد

شرط اول. و این ضعف کوچکی نیست.

بیت کوین در تاریخ کوتاهش چند بار افت های بسیار سنگین را تجربه کرده و هر بار سال ها طول کشیده تا به سقف قبلی برگردد. دارایی ای که ممکن است نصف شود و دو سال همان جا بماند، برای پولی که سال آینده لازمش دارید ذخیره ارزش نیست. هر چقدر هم روایتش قانع کننده باشد.

این را کسی که بیت کوین را دوست دارد هم باید بپذیرد: در بازه های یک ساله، بیت کوین بارها بدتر از نگه داشتن دلار عمل کرده. در بازه های چند ساله، معمولا بهتر. هر متنی که فقط یکی از این دو جمله را بگوید، دارد چیزی را از شما پنهان می کند.

افق زمانی، تنها متغیری که واقعا مهم است

حالا موضع خودمان را روشن بگوییم:

  • پولی که کمتر از یک سال دیگر لازمش دارید: بیت کوین ابزار اشتباهی است. نوسانش می تواند برنامه تان را خراب کند و هیچ چیز جبرانش نمی کند.
  • پولی که چند سال به آن دست نمی زنید: بیت کوین معنی پیدا می کند، آن هم به عنوان بخشی از پس انداز نه همه اش.
  • پولی که از دست رفتنش زندگی شما را عوض می کند: هیچ افق زمانی ای جوابش را عوض نمی کند. جای این پول در دارایی پرنوسان نیست.

مقایسه اش با طلا بحث جداگانه و مفصلی دارد که در بیت کوین در برابر طلا به آن پرداخته ایم؛ خلاصه اش این است که طلا سابقه بسیار طولانی تر و نوسان بسیار کمتری دارد و بیت کوین نقدشوندگی و قابلیت انتقال بهتری.

برای کسی که در ایران زندگی می کند

اینجا صورت مساله عوض می شود و متن های ترجمه شده به کارتان نمی آیند.

یک آمریکایی بیت کوین را در برابر دلاری می سنجد که تورم سالانه تک رقمی دارد. شما آن را در برابر ریالی می سنجید که قدرت خریدش با سرعت بیشتری کم می شود. این یعنی نقطه شروع مقایسه فرق دارد: سوال شما «بیت کوین یا دلار» نیست، «بیت کوین یا ریال» است، و در این مقایسه حتی نگه داشتن دلار هم بهتر از ریال بوده.

و اینجا نکته ای هست که خیلی ها دوست ندارند بشنوند: برای بیشتر کسانی که فقط می خواهند پس اندازشان آب نرود، جواب کسل کننده درست است. یک دارایی دلاری باثبات، کاری را که می خواهند انجام می دهد بدون اینکه شب ها نگرانشان کند. بیت کوین کار دیگری می کند؛ شرط روی رشد بلندمدت است، نه سپر تورم کوتاه مدت. برای همان بخش کسل کننده، ووچرهای دلاری و تتر ساده ترین ابزارهایی هستند که هر وقت لازم شد به تومان برمی گردند.

بیت کوینقیمت لحظه ای بیت کوین ۰.۷۶٪تومانی
۱۸,۶۶۰,۷۸۹,۴۳۷ تومان
$81,129.99 ▲ ۰.۱۰٪دلاری نرخ جهانی
تغییر ۲۴ ساعته، تومانی و دلاری - بروزرسانی ۰۲:۰۰ مشاهده

دو نکته عملی دیگر که مخصوص اینجاست:

سود تومانی شما گمراه کننده است. اگر بیت کوین به دلار ثابت مانده باشد و نرخ ارز بالا رفته باشد، حساب تومانی شما سود نشان می دهد. آن سود، سود بیت کوین نیست. اگر این را جدا نکنید، عملکرد خودتان را هیچ وقت درست ارزیابی نمی کنید.

دارایی روی صرافی، دارایی شما نیست. ذخیره ارزشی که کلیدش دست شما نباشد، به اندازه همان پلتفرم قابل اعتماد است. برای نگهداری چندساله، نگه داشتن روی حساب یک صرافی بدترین گزینه است. روش های نگهداری امن دارایی اینجا مهم تر از انتخاب زمان خرید است.

قیمت بیت کوین به چه چیزی بستگی دارد

چون عرضه اش از پیش معلوم است، عملا همه چیز به سمت تقاضا برمی گردد. مهم ترین محرک ها اینها بوده اند: شرایط نقدینگی جهانی و نرخ بهره، ورود یا خروج سرمایه نهادی، وضعیت مقررات در بازارهای بزرگ، و رویدادهای خود شبکه مثل نصف شدن پاداش.

و بخش قابل توجهی هم صرفا روایت است. بیت کوین جریان نقدی ندارد که بشود از رویش ارزش گذاری کرد، پس قیمتش تا حد زیادی به این بستگی دارد که مردم فکر کنند دیگران چقدر برایش پول می دهند. این را ضعف حساب کنید یا ویژگی، ولی نادیده اش نگیرید. اگر می خواهید حرکت قیمت را خودتان بخوانید، روند قیمت بیت کوین روی نمودار نقطه شروع است؛ فقط یادتان باشد نمودار تومانی داستان دیگری تعریف می کند.

سوال های پرتکرار

آیا بیت کوین ارزش سرمایه گذاری دارد؟

بستگی به افق زمانی و توان تحمل نوسان شما دارد. برای پولی که چند سال به آن نیاز ندارید و بخش کوچکی از دارایی تان است، دارایی قابل دفاعی بوده. برای پولی که به زودی لازمش دارید یا نمی توانید از دستش بدهید، نه. هیچ کس هم نمی تواند بگوید قیمت آینده اش چه می شود و هر متنی که عدد بدهد، حدس می زند.

وظیفه ذخیره ارزش پول به چه معناست؟

یعنی توانایی حفظ قدرت خرید در طول زمان. پول سه کارکرد دارد: واسطه مبادله، واحد سنجش و ذخیره ارزش. در اقتصادی با تورم بالا، پول ملی کارکرد سوم را از دست می دهد و مردم برای این کارکرد سراغ چیز دیگری می روند؛ طلا، ارز خارجی یا دارایی دیجیتال. این دقیقا همان اتفاقی است که رفتار پس انداز در ایران را شکل داده.

شرکت ها چقدر بیت کوین نگه می دارند؟

چند شرکت بورسی بیت کوین را در ترازنامه شان نگه می دارند و مقدارش با هر خرید و فروش تغییر می کند، پس هر عددی که در یک مقاله ببینید احتمالا کهنه است؛ منبع درست، گزارش های رسمی خود آن شرکت هاست. نکته مهم تر از عدد این است که این خریدها معمولا با بدهی و اهرم انجام شده اند، یعنی خودشان یک ریسک اضافه به بازار اضافه می کنند.

برای حفظ ارزش پول، بیت کوین بهتر است یا تتر؟

برای حفظ ارزش در برابر تورم ریالی و در بازه کوتاه، یک دارایی دلاری باثبات کار را ساده تر و قابل پیش بینی تر انجام می دهد. بیت کوین بازدهی بلندمدت بالاتری داشته اما با نوسانی که ممکن است در بدترین زمان مجبورتان کند بفروشید. خیلی ها ترکیب هر دو را نگه می دارند و این تصمیم بدی نیست.

پس بالاخره چه

بیت کوین در یک چیز بی رقیب است: عرضه محدود قابل بررسی. در یک چیز ضعیف است: ثبات. اگر افق شما بلند است و اندازه موقعیتتان طوری است که یک افت پنجاه درصدی مجبورتان نمی کند بفروشید، ذخیره ارزش قابل دفاعی است. اگر نه، چیزی که واقعا لازم دارید کسل کننده تر است؛ و کسل کننده در بحث پس انداز، تعریف است نه توهین. برای اینکه ببینید این تصمیم کجای کل سبد می نشیند، لایه های سبد سرمایه گذاری را ببینید.