چرا قیمت بیت کوین بالا می رود؛ درس رکورد ۱۱۰ هزار دلار
برای ثبت سفارش به حساب نیاز دارید. ثبت نام رایگان است.
هر بار که بیت کوین سقف تازه ای می زند، همان روز ده ها تحلیل منتشر می شود که هر کدام یک علت را مقصر می دانند: یک خبر، یک توییت، یک تصمیم. و هر بار که ریزش می کند، همان ده ها تحلیل با همان لحن، علت دیگری پیدا می کنند.
بیشترشان داستان اند. علت روزانه معمولا بعد از حرکت قیمت ساخته می شود، نه قبلش. اما چند نیروی ساختاری واقعا وجود دارند و برخلاف تیترهای روزانه، می شود پیگیریشان کرد. عبور از ۱۱۰ هزار دلار جای خوبی است برای دیدنشان، چون آن حرکت را همان سه نیرو ساختند.
مهم ترین اتفاق ساختاری چند سال اخیر یک روز مشخص دارد: دهم ژانویه ۲۰۲۴. کمیسیون بورس آمریکا در آن روز مجوز عرضه صندوق های قابل معامله مبتنی بر بیت کوین نقدی را صادر کرد؛ بعد از اینکه از سال ۲۰۱۸ تا مارس ۲۰۲۳ بیش از بیست درخواست مشابه را رد کرده بود.
چرا این مهم است؟ چون تا پیش از آن، یک صندوق بازنشستگی یا یک شرکت مدیریت دارایی برای خرید بیت کوین باید کیف پول و کلید خصوصی و حسابرسی دارایی دیجیتال را حل می کرد. بعد از آن، می توانست مثل هر سهم دیگری در حساب کارگزاری اش بخرد. تقاضایی که قبلا پشت در مانده بود، راه افتاد.
اما یک نکته را کمتر کسی نقل می کند، در حالی که در متن خود بیانیه هست. رئیس وقت کمیسیون صراحتا نوشت که این نهاد «خنثی نسبت به ارزش دارایی» است و درباره هیچ سرمایه گذاری خاصی نظر نمی دهد؛ و اینکه این تصمیم فقط درباره یک کالای غیراوراق بهادار، یعنی بیت کوین، است و هیچ سیگنالی درباره بقیه دارایی های دیجیتال نمی دهد.
پس آنچه اتفاق افتاد تایید بیت کوین نبود؛ باز شدن یک مسیر خرید بود. این دو چیز را در فارسی مدام یکی می گیرند.
در پروتکل بیت کوین، پاداش هر بلوک بعد از هر ۲۱۰ هزار بلوک نصف می شود. آخرین بار در آوریل ۲۰۲۴ اتفاق افتاد و پاداش به ۳٫۱۲۵ واحد رسید. این را لازم نیست از کسی بپذیرید؛ در هر مرورگر بلاک، ارتفاع فعلی زنجیره و پاداش بلوک جاری قابل دیدن است.
معنی اش این است که سرعت ورود بیت کوین تازه به بازار نصف شده. اگر تقاضا ثابت بماند، این به نفع قیمت است.
و حالا چیزی که معمولا گفته نمی شود: نصف شدن پاداش تقاضا نمی سازد. فقط عرضه جدید را کم می کند، و عرضه جدید در برابر حجم معاملات روزانه بازار عدد کوچکی است. هر متنی که رشد قیمت را فقط به این رویداد نسبت بدهد، دارد نصف معادله را نادیده می گیرد. تاثیر واقعی اش بیشتر روی اقتصاد ماینرهاست تا روی نمودار، و آن را جداگانه در اقتصاد استخراج بیت کوین و سخت افزارش باز کرده ایم.
سومین نیرو کندترینشان است و درست به همین دلیل کمتر دیده می شود: هر جا قاعده گذاری شفاف تر شود، پول بزرگ راحت تر وارد می شود.
دلیلش حقوقی است، نه احساسی. نهادی که پول دیگران را مدیریت می کند، بیش از آنکه نگران نوسان باشد نگران ابهام است؛ چون نوسان را می شود در مدل ریسک گنجاند و ابهام قانونی را نمی شود. این نیرو معمولا در تیترها ظاهر نمی شود، اما زیر همه حرکت های چندساله هست.

سطح های حمایت و مقاومتی که در تحلیل ها می بینید، پیشگویی نیستند. جایی هستند که در گذشته سفارش زیادی روی آن ها جمع شده و به همین دلیل احتمال واکنش قیمت در آن ناحیه بیشتر است. همین و بس.
تفاوت این دو برداشت در عمل خیلی زیاد است. اگر سطح را احتمال بدانید، برایش برنامه دارید. اگر هدف بدانید، رویش شرط می بندید. ما در این متن هیچ عدد هدفی نمی نویسیم و توصیه می کنیم به هیچ متنی که می نویسد هم اعتماد نکنید؛ کسی که عدد و تاریخ می دهد، بیش از آنکه بازار را بشناسد، مخاطبش را می شناسد.

هر سه نیروی بالا می توانند برعکس عمل کنند و این را باید صریح گفت.
جریان ورودی صندوق ها دو طرفه است. همان ساختاری که خرید نهادی را ساده کرد، فروش نهادی را هم ساده می کند و خروج پول از این مسیر به همان سرعت ورودش اتفاق می افتد. کاهش عرضه هم وقتی معنا دارد که تقاضا باشد؛ در دوره های رکود، عرضه کمتر فقط یعنی بازار کم رمق تر. و شفافیت قانونی همیشه به نفع بازار تمام نمی شود؛ قاعده روشن می تواند محدودکننده هم باشد.
بیشتر باورهای غلطی که در این حوزه ضرر می زنند از همین جنس اند و فهرست کاملشان را در باورهای غلط رایج درباره ارز دیجیتال جمع کرده ایم.
این نکته را هیچ تحلیل ترجمه شده ای ندارد و برای کاربر ایرانی مهم ترین بخش متن است.
وقتی نمودار بیت کوین را به تومان نگاه می کنید، دو چیز همزمان در حال حرکت اند: قیمت دلاری بیت کوین، و ارزش ریال. یک روز که بیت کوین دلاری ثابت مانده و نمودار تومانی سبز است، شما رشد بیت کوین را ندیده اید؛ ضعف ریال را دیده اید. و روز عکسش هم هست.
عادت مفیدی که پیشنهاد می کنیم این است: تصمیم را روی نمودار دلاری بگیرید و تومان را فقط برای محاسبه مبلغ نهایی به کار ببرید؛ نرخ لحظه ای هر دو را در صفحه معامله بیت کوین در دیجی دلار کنار هم می بینید. وگرنه دائما دو متغیر را با هم قاتی می کنید و نمی فهمید کدامشان تصمیمتان را ساخته.
و درباره هزینه: عددی که آخر کار از حسابتان کم می شود از چهار تکه ساخته شده؛ نرخ مبنا، اختلاف خرید و فروش، کارمزد سرویس و کارمزد شبکه. مقایسه دو پلتفرم فقط بر اساس کارمزد اعلامی، مقایسه یک تکه از چهار تکه است.
علت رشد بیت کوین امروز چیست؟
در بیشتر روزها علت مشخصی وجود ندارد و آنچه به عنوان علت منتشر می شود، بعد از حرکت قیمت نوشته شده است. حرکت های یک روزه معمولا نتیجه نقدشوندگی و موقعیت های اهرمی اند، نه یک خبر. نیروهایی که در بازه های چندماهه واقعا اثر دارند همان سه موردی هستند که در این متن آمد.
پیش بینی قیمت بیت کوین برای سال آینده چقدر است؟
ما عدد نمی دهیم و پیشنهاد می کنیم به عددهایی که دیگران می دهند هم به چشم پیش بینی نگاه نکنید. آنچه می شود پیگیری کرد این هاست: جریان ورودی و خروجی صندوق ها، وضعیت قاعده گذاری، و اینکه در نمودار تومانی چه سهمی از حرکت مال ریال بوده.
علت کاهش ناگهانی قیمت بیت کوین چیست؟
معمولا بسته شدن زنجیره ای موقعیت های اهرمی. وقتی قیمت کمی پایین می آید، موقعیت های اهرمی به صورت خودکار بسته می شوند، همان بسته شدن ها فشار فروش می سازند و فشار فروش موج بعدی را راه می اندازد. به همین دلیل ریزش ها معمولا تندتر از رشدها هستند.
آیا نصف شدن پاداش حتما باعث رشد قیمت می شود؟
نه. عرضه جدید را کم می کند و بس. اگر در همان دوره تقاضا کم شود، قیمت هم پایین می آید؛ کاهش عرضه هیچ تضمینی نمی سازد.
حرف آخر اینکه رکورد ۱۱۰ هزار دلار خودش خبر نبود؛ نشانه چیزی بود که پیش از آن ساخته شده بود. اگر قرار است یک چیز از این متن بماند، همین باشد: علت روزانه را رها کنید و آن سه نیرو را دنبال کنید. اگر می خواهید بدانید این نگاه در عمل به چه نتیجه ای می رسد، جواب بی تعارف درباره پولدار شدن با ارز دیجیتال ادامه همین بحث است.