۷ باور غلط درباره ارز دیجیتال که به شما ضرر می زند

یکی از پرتکرارترین پیام هایی که به پشتیبانی می رسد این است: «قیمت این ارز فقط چند تومان است، پس ارزان است و حتما بالا می رود.» پشت این یک جمله، یک باور غلط کامل خوابیده و همان باور است که پول آدم ها را می برد، نه نوسان بازار.

باورهای غلط درباره ارز دیجیتال معمولا از جنس دروغ های بزرگ نیستند. از جنس نصفه حقیقت اند: یک چیز درست که در جای اشتباه به کار می رود. پایین تر هفت موردی را آورده ام که در سفارش های ثبت شده در پلتفرم دیجی دلار بیشتر از بقیه خودشان را نشان می دهند.

۱. قیمت پایین یعنی ارزان

این رایج ترین اشتباه بازار است و ساده ترینش هم هست.

قیمت یک واحد هیچ چیزی درباره ارزان یا گران بودن یک پروژه نمی گوید، چون تعداد واحدها در پروژه های مختلف با هم زمین تا آسمان فرق دارد. چیزی که اهمیت دارد ارزش بازار است: قیمت ضرب در تعداد واحدهای در گردش. یک ارز با قیمت هزار تومان و صد میلیارد واحد، از یک ارز با قیمت میلیونی و چند میلیون واحد بزرگ تر است.

وقتی کسی می گوید «این یکی ارزان تر است»، تقریبا همیشه منظورش این است که عدد کوچک تری روی صفحه می بیند. آن عدد کوچک واحد اندازه گیری است، نه تخفیف.

۲. ارز دیجیتال ناشناس است

این یکی برعکس واقعیت است و پرهزینه ترین باور غلط این فهرست است.

بلاک چین های اصلی، از بیت کوین و اتریوم تا ترون، دفتر حساب عمومی دارند. هر تراکنش برای همیشه ثبت می شود و هر کسی با یک مرورگر بلاک چین می تواند آن را ببیند. آدرس شما اسم شما را ندارد، اما همین که یک بار به یک حساب شناسایی شده وصل شود، کل تاریخچه اش قابل ردیابی است. اسمش شفافیت است، نه گمنامی.

برای تتر ماجرا یک لایه دیگر هم دارد: توکن را یک شرکت منتشر می کند و همان شرکت می تواند یک آدرس را مسدود کند. جزئیاتش را در آیا تتر واقعا قابل ردیابی است باز کرده ام.

۳. انتقال ارز دیجیتال رایگان است

هزینه انتقال روی بعضی شبکه ها آنقدر کم است که به چشم نمی آید، اما صفر نیست و مهم تر از آن، تنها هزینه ای نیست که می پردازید. سه عدد جدا وجود دارد که مردم مدام با هم قاطی می کنند: کارمزد شبکه، کارمزد برداشت صرافی، و اسپرد یعنی فاصله نرخ خرید و فروش.

روی مبالغ بزرگ، معمولا اسپرد از هر دوی دیگر بیشتر است و دقیقا همان چیزی است که کسی مقایسه نمی کند. تفکیک کاملش در کارمزد انتقال تتر و کدام شبکه ارزان تر است آمده.

۴. باید یک بیت کوین کامل بخری

نه. بیت کوین تا هشت رقم اعشار تقسیم می شود و بقیه ارزها هم همین طورند. با هر مبلغی می شود خرید کرد.

این باور آنقدر رایج است که بعضی ها سال ها فکر کرده اند بازار برایشان بسته است. نبوده. چیزی که واقعا برای مبالغ کوچک اهمیت دارد نسبت کارمزد به اصل سفارش است، نه حداقل خرید.

۵. تتر همان دلار است

تتر به دلار متصل است، اما دلار نیست و پشتوانه اش هم دلار بانکی نیست.

یک شرکت خصوصی آن را منتشر می کند و ذخایری نگه می دارد که ترکیبشان دلار نقد نیست. خود تتر در صفحه شفافیت می نویسد که توکن ها صد درصد با «ذخایر تتر» پشتیبانی می شوند، و همین عبارت است که باید دقت کرد: ذخایر، نه دلار در حساب بانکی.

در عمل برای یک کاربر ایرانی تتر بهترین ابزار موجود برای نگه داشتن ارزش دلاری است. اما «بهترین ابزار موجود» با «بدون ریسک» یکی نیست، و هر کس این دو را یکی بگیرد یک روز غافلگیر می شود.

۶. دارایی روی صرافی، دارایی خود آدم است

وقتی موجودی شما روی یک صرافی است، آنچه دارید یک عدد در پایگاه داده آن صرافی است. کلید خصوصی دست آنهاست. تا وقتی همه چیز عادی است تفاوتی حس نمی شود، و دقیقا وقتی اوضاع عادی نیست این تفاوت کل ماجرا می شود.

این یعنی صرافی بد است؟ نه. یعنی صرافی برای معامله ساخته شده و کیف پول برای نگهداری. مبلغی که از دست دادنش برایتان مساله است، جایش روی هیچ صرافی ای نیست، از جمله ما.

۷. با ارز دیجیتال سریع پولدار می شوی

این باور غلط بقیه را می سازد. کسی که فکر می کند در شش ماه چند برابر می کند، سراغ ارز چند تومانی می رود، کارمزد را مقایسه نمی کند، و پولی می گذارد که نباید بگذارد.

جواب صادقانه اش را جدا نوشته ام: آیا واقعا با ارز دیجیتال می شود پولدار شد.

یک باور غلط که مخصوص بازار ایران است

روی نمودار تومانی تتر، خط بالا می رود و آدم فکر می کند تتر رشد کرده. تتر رشد نکرده. تتر روی یک دلار مانده و آنچه حرکت کرده ریال است.

این تفاوت روی هر تصمیمی اثر می گذارد. کسی که فکر می کند دارایی دلاری اش «سود کرده»، در واقع فقط ارزش پول ملی اش کم شده و او سر جای اولش است. سود واقعی وقتی است که مقدار دلار بیشتر شود، نه عدد تومانی.

یک نکته عملی دیگر هم هست که فقط اینجا معنی دارد: اختلال اینترنت. اگر برنامه تان این است که در لحظه ای خاص بفروشید، باید بپذیرید ممکن است آن لحظه دسترسی نداشته باشید. کسانی که مسیر پرداختشان به اینترنت بین الملل وابسته نباشد، مثل کسانی که با کدهای ووچر دلاری و مقصدهایشان کار می کنند، این ریسک را کمتر حس می کنند.

پس چه کار کنیم

سه تا از این هفت باور را می شود با یک عادت خنثی کرد: قبل از هر خرید، ارزش بازار پروژه را نگاه کنید و کل هزینه سفارش را حساب کنید، نه فقط کارمزد اعلام شده.

بقیه اش وقت می خواهد. اگر تازه شروع کرده اید، گزینه های واقعی سرمایه گذاری با پول کم نقطه شروع بهتری است تا فهرست ارزهای «ارزان».

سوال های پرتکرار