جواب کوتاه: بله، ولی تقریبا هیچ وقت به شکلی که در ویدیوها نشان می دهند.
جواب بلندتر ارزش خواندن دارد، چون تفاوت بین کسی که در این بازار چیزی می سازد و کسی که پولش را می گذارد، معمولا در هوش یا شانس نیست. در چند تا تصمیم ساده است که هیچ کدامشان هیجان انگیز نیستند.
اول تکلیف یک چیز را روشن کنیم
«پولدار شدن» در ذهن اکثر کسانی که این را جستجو می کنند یعنی چند برابر کردن سرمایه در چند ماه. این اتفاق می افتد. برای عده کمی، معمولا با ریسکی که خودشان هم اندازه اش را نمی دانستند، و تکرارش تقریبا هیچ وقت جواب نمی دهد.
چیزی که در سفارش های ثبت شده در پلتفرم دیجی دلار مدام دیده می شود، الگوی مقابلش است: کسی که مبلغ ثابتی را ماه به ماه به دارایی دلاری تبدیل می کند و کاری با نوسان هفتگی ندارد. این آدم داستان جذابی ندارد و معمولا وضعش بهتر است.
حسابی که کسی انجام نمی دهد
بگذارید ساده بگویم. هر بار که وارد و خارج می شوید، سه چیز از سرمایه تان کم می شود:
- اسپرد، یعنی فاصله نرخ خرید و نرخ فروش. این را کسی کارمزد صدا نمی کند ولی بزرگ ترین قلم است.
- کارمزد معامله پلتفرم.
- کارمزد شبکه، اگر دارایی را جابه جا کنید.
حالا فرض کنید کسی هفته ای دو بار معامله می کند. این یعنی صد و چند رفت و برگشت در سال. حتی اگر هر بار کسر کوچکی برود، جمعش در پایان سال عدد بی رحمی می شود که باید قبل از هر سودی جبرانش کنید.
معامله زیاد، خودش یک هزینه است. این تنها چیزی است که در این متن با قطعیت می گویم. اگر می خواهید ببینید این سه قلم دقیقا چطور از هم جدا می شوند، تفکیک کارمزد شبکه از کارمزد صرافی همین کار را می کند.
سود تومانی یک توهم دارد
این بخش مخصوص بازار ایران است و در هیچ مقاله ترجمه شده ای پیدایش نمی کنید.
وقتی نمودار تومانی یک دارایی دلاری بالا می رود، خیلی وقت ها آن دارایی هیچ تکانی نخورده و فقط ریال ضعیف تر شده. کسی که تتر خریده و بعد از شش ماه عدد تومانی اش بزرگ تر شده، لزوما سود نکرده؛ ارزش پول ملی اش کم شده و او فقط جلوی ضرر را گرفته.
حفظ ارزش، دستاورد کمی نیست. ولی اسمش پولدار شدن نیست، و اشتباه گرفتن این دو با هم باعث می شود آدم ریسک هایی را بپذیرد که لازم نبود.
پس چه چیزی واقعا جواب می دهد
چهار چیز، به ترتیب اهمیت.
مبلغی که از دست دادنش زندگی تان را به هم نریزد. این اولین و مهم ترین تصمیم است و ربطی به بازار ندارد. کسی که با پول اجاره خانه وارد می شود، در اولین اصلاح مجبور به فروش می شود، و اجبار به فروش همان جایی است که ضرر واقعی ساخته می شود.
زمان. بازار ارز دیجیتال دوره های بلند دارد. کسی که افق دو ساله دارد با کسی که افق دو هفته ای دارد، عملا در دو بازار متفاوت است.
سادگی سبد. فهرست بلند بالایی از ارزهای کوچک، تنوع نیست؛ فقط پخش کردن ریسک روی چیزهایی است که نمی شناسید. یک تمرین ساده: اسم هر ارزی که در سبدتان است را در فهرست ارزش بازار کوین مارکت کپ پیدا کنید و رتبه و ارزش بازارش را ببینید. هرچه پیدا نکردید، احتمالا نباید آنجا باشد.
و درآمد بیرون از بازار. این را کسی دوست ندارد بشنود. تقریبا همه کسانی که از این بازار چیزی برداشته اند، جای دیگری هم درآمد داشته اند و مجبور نبوده اند از سرمایه شان خرج کنند. برای کسی که درآمدش ارزی است، مسیر دریافت هم مهم است؛ ابزارهای دریافت و پرداخت دلاری بخشی از همان تصمیم است.
اگر سرمایه کم است
با مبلغ کم هم می شود شروع کرد، چون هر ارز به اجزای بسیار کوچک تقسیم می شود. اما یک نکته هست که کمتر گفته می شود: روی مبالغ کوچک، نسبت کارمزد به اصل سفارش بزرگ می شود. یعنی همان معامله زیادی که برای سرمایه بزرگ بد است، برای سرمایه کوچک بدتر است.
گزینه های واقعی و آنچه فقط تبلیغ است را در راهنمای شروع با سرمایه محدود جدا کرده ام.
کجا این حرف ها جواب نمی دهد
اگر افق زمانی شما کوتاه است، مثلا پولی است که تا شش ماه دیگر لازمش دارید، هیچ کدام از این ها به دردتان نمی خورد. این بازار برای پولی که تاریخ مصرف دارد ساخته نشده.
و اگر دنبال درآمد ماهانه ثابت هستید، این جای اشتباهی است. نوسان چیزی نیست که با استراتژی خنثی شود؛ فقط می شود اندازه اش را انتخاب کرد.
باورهای غلطی که آدم را به مسیر اشتباه می برند را جداگانه فهرست کرده ام: هفت باور رایج و غلط درباره این بازار. اگر قرار است فقط یکی از این دو را بخوانید، آن یکی را بخوانید.
سوال های پرتکرار
بهترین راه برای پولدار شدن چیست؟
راهی که مخصوص ارز دیجیتال باشد وجود ندارد. چیزی که در این بازار قابل کنترل است سه چیز است: مبلغی که وارد می کنید، مدتی که می مانید، و تعداد دفعاتی که معامله می کنید. سومی را کم کنید.
چگونه می توان بدون سرمایه پول درآورد؟
با خرید ارز دیجیتال نمی شود. خرید دارایی به سرمایه نیاز دارد، هرچقدر هم کم. هر پیشنهادی که قول درآمد بدون سرمایه در این بازار بدهد، تقریبا همیشه یا بازاریابی شبکه ای است یا کلاهبرداری.
با پنج میلیون تومان می شود شروع کرد؟
بله، از نظر فنی هیچ مانعی نیست. فقط حواستان به نسبت هزینه ها باشد و با این مبلغ سراغ معامله مکرر نروید، چون کارمزدها سهم بزرگی از یک سفارش کوچک برمی دارند.
نگه داشتن تتر بهتر است یا خرید ارزهای دیگر؟
این دو کار متفاوت اند. تتر برای حفظ ارزش دلاری است و نوسان ندارد؛ بقیه ارزها برای رشد احتمالی اند و نوسان دارند. انتخاب بین آنها به این برمی گردد که دنبال حفظ ارزش هستید یا پذیرش ریسک. اگر گزینه دلاری می خواهید، مقایسه استیبل کوین ها برای بازار ایران نقطه شروع بهتری از فهرست ارزهای پرنوسان است.