هر بار که قیمت بیت کوین سقف تازه ای می زند، همان دو جمله برمی گردد: «سال بعد سال گاوی است» و «بعدش هشتاد درصد می ریزد». هر دو جمله از یک ایده می آیند؛ چرخه چهار ساله بیت کوین.
این ایده نه خرافه است و نه قانون. یک الگوی تاریخی است با یک دلیل ساختاری پشتش، و مشکل از جایی شروع می شود که مردم از آن تقویم درمی آورند.
چرخه چهار ساله از کجا آمده
تنها ساعت واقعی در این ماجرا، هاوینگ است. پاداشی که شبکه به استخراج کننده هر بلوک می دهد، هر ۲۱۰٬۰۰۰ بلوک نصف می شود و چون هر بلوک به طور میانگین حدود ده دقیقه طول می کشد، فاصله دو هاوینگ نزدیک چهار سال درمی آید. این قاعده در سند اصلی بیت کوین نوشته شده و تغییرش عملا ممکن نیست.
پس تا اینجا یک واقعیت داریم: عرضه تازه، طبق یک برنامه از پیش نوشته شده، هر چهار سال نصف می شود. آخرین بار در بلوک ۸۴۰٬۰۰۰ و دفعه بعد در بلوک ۱٬۰۵۰٬۰۰۰. ارتفاع فعلی زنجیره را از کاوشگر بلوک ها ببینید تا بدانید دقیقا کجای این فاصله ایستاده اید. تاریخ و جزئیات دفعه بعد در پرونده هاوینگ بیت کوین آمده است.
چهار فصلی که برایش تعریف می کنند
روایت رایج چرخه را به چهار مرحله تقسیم می کند: انباشت بعد از ریزش، رشد بعد از هاوینگ، اوج هیجانی، و بازار خرسی طولانی. این تقسیم بندی برای حرف زدن مفید است و به همین اندازه هم خطرناک، چون مرزها را فقط بعد از تمام شدنشان می شود دید.
کسی که وسط یک اصلاح سی درصدی ایستاده، نمی داند این «فصل دوم» است یا شروع «فصل چهارم». تشخیص فصل، فقط در نمودار گذشته ساده است.
چرا این الگو دارد ضعیف تر می شود
اینجا موضع می گیرم، چون بیشتر متن های فارسی هنوز چرخه را همان طور توضیح می دهند که ده سال پیش بود.
اثر هاوینگ روی عرضه، هر بار کوچک تر می شود. این ریاضی ساده است: نصف شدن پاداشی که خودش قبلا چند بار نصف شده، مقدار مطلق کمتری از عرضه را حذف می کند. سهم سکه های تازه از کل بیت کوین موجود، دور هر چرخه کوچک تر می شود.
خریدار عوض شده است. در چرخه های اول، طرف مقابل بازار عمدتا افراد بودند. حالا صندوق ها و شرکت ها هم هستند و تصمیمشان با تقویم هاوینگ گرفته نمی شود، با نرخ بهره و شرایط پولی گرفته می شود. جریان این پول را در پرونده پول نهادی بررسی کرده ایم.
رویدادی که همه تاریخش را می دانند، معمولا از قبل در قیمت لحاظ می شود. این پایه ای ترین ایراد به کل روایت است. هاوینگ غافلگیری نیست؛ سال ها قبل تاریخش معلوم است. چیزی که غافلگیری نباشد، به سختی می تواند تنهایی موتور یک بازار صعودی باشد.
و چهار نمونه، نمونه آماری نیست. بیت کوین تا امروز چهار هاوینگ دیده. هیچ کس با چهار مشاهده، الگوی تکرارشونده اثبات نمی کند.
پس چه چیزی از چرخه به درد می خورد
یک چیز، و مهم است: چرخه به شما می گوید این بازار افق کوتاه ندارد. اگر الگویی که همه به آن اشاره می کنند چهار ساله باشد، پولی که شش ماه دیگر لازمتان می شود اصلا در این بازی جایی ندارد. این تنها نتیجه گیری عملی و درستی است که می شود از چرخه گرفت.
آنچه به درد نمی خورد، استفاده از آن به عنوان تقویم خرید و فروش است. «هجده ماه بعد از هاوینگ می فروشم» یک استراتژی نیست، یک خرافه با ظاهر عددی است.
عوامل واقعی که قیمت را جابه جا می کنند و ترتیب وزنشان، در فهرست عوامل موثر بر قیمت آمده است.
یک لایه که در نمودار جهانی نیست
اگر چرخه را روی نمودار تومانی دنبال می کنید، دارید دو چرخه را روی هم می بینید: چرخه بیت کوین و مسیر نرخ ریال. این دو با هم هماهنگ نیستند.
نتیجه اش برای خیلی ها گیج کننده است. ممکن است بیت کوین به دلار وارد یک دوره رکود شود و نمودار تومانی شما همچنان بالا برود، یا برعکس، در اوج جهانی بازار، سود تومانی شما ناچیز باشد. هر تحلیل چرخه ای که می خوانید درباره قیمت دلاری است؛ قبل از استفاده، این را در ذهنتان تصحیح کنید.
لایه دوم، زمان بندی عملیاتی است. اگر برنامه شما فروش در یک بازه مشخص است، مسیر خروج باید از قبل تست شده باشد. در روزهای شلوغ و در دوره های اختلال اینترنت، همان چند ساعت تفاوت می کند. نرخ و شرایط ثبت سفارش در صفحه بیت کوین و مسیر خروج به ریال قابل دیدن است.
سوال های پرتکرار
چرخه چهار ساله بیت کوین یعنی چه؟
الگویی که می گوید بازار بیت کوین حدودا هر چهار سال یک دور کامل رشد و ریزش را طی می کند و ساعت این دور، هاوینگ است. الگو واقعی است، ولی یک قانون نیست و پشتش فقط چهار مشاهده وجود دارد.
هاوینگ بعدی کی است؟
در بلوک ۱٬۰۵۰٬۰۰۰. چون سرعت تولید بلوک ثابت نیست، تاریخ دقیقش از قبل معلوم نیست و فقط تخمین زده می شود. راه درست، شمردن فاصله ارتفاع فعلی زنجیره تا آن عدد است، نه اعتماد به تاریخی که در تیترها می بینید.
آیا چرخه این بار هم تکرار می شود؟
نمی دانیم و کسی نمی داند. آنچه می شود گفت این است که دو تا از پایه های اصلی این الگو ضعیف تر شده اند: اثر عرضه ای هاوینگ کوچک تر شده و ترکیب خریداران عوض شده. با این حال هیچ کدام از این دو، تکرار شدنش را غیرممکن نمی کند.
با چرخه می شود بهترین زمان خرید را پیدا کرد؟
نه. برای پیدا کردن کف باید بدانید در کدام فصل چرخه هستید و این را فقط بعد از تمام شدن فصل می شود فهمید. کارنامه پیش بینی هایی که با همین منطق ساخته شده اند را در بررسی پیش بینی های قیمت نگاه کنید.
حرف آخر
چرخه چهار ساله بیت کوین یک قاب برای فکر کردن است، نه یک برنامه زمانی. قابش این را می گوید: عرضه قابل پیش بینی است و تقاضا نیست، پس افق کوتاه در این بازار جواب نمی دهد.
هر کسی که همین قاب را برداشته و از آن تاریخ و عدد بیرون کشیده، یک الگوی چهار نمونه ای را تبدیل به وعده کرده است. آن وعده مال او نیست که بدهد.
