جواب کوتاه: هاوینگ بعدی بیت کوین در بلاک شماره ۱۰۵۰۰۰۰ اتفاق می افتد و با آهنگ فعلی شبکه، حوالی بهار ۲۰۲۸ انتظارش را داریم. پاداش هر بلاک از ۳.۱۲۵ بیت کوین به ۱.۵۶۲۵ می رسد.
حالا نکته ای که خیلی از صفحه های فارسی جا می اندازند: هاوینگ تاریخ ندارد. شماره بلاک دارد. تفاوت این دو، بخش جالب ماجراست.
چرا هیچ کس تاریخ دقیقش را نمی داند
پروتکل بیت کوین می گوید هر ۲۱۰۰۰۰ بلاک، پاداش نصف شود. تمام. هیچ جای کد تاریخی ننوشته.
شبکه تلاش می کند هر بلاک را حدود ده دقیقه یک بار بسازد و برای همین هر دو هفته یک بار سختی استخراج را تنظیم می کند. ولی این تنظیم عقب و جلو دارد: اگر توان استخراج جهانی زیاد شود بلاک ها کمی سریع تر می آیند و اگر ماینرها خاموش کنند، کندتر.
به همین دلیل هر «شمارش معکوس» که می بینید یک تخمین است که هر روز کمی جابه جا می شود. اختلاف چند هفته ای در این فاصله کاملا عادی است.
جدول هاوینگ های بیت کوین
| نوبت | بلاک | زمان | پاداش بلاک |
|---|---|---|---|
| شروع شبکه | ۰ | ۲۰۰۹ | ۵۰ بیت کوین |
| اول | ۲۱۰۰۰۰ | ۲۰۱۲ | ۲۵ بیت کوین |
| دوم | ۴۲۰۰۰۰ | ۲۰۱۶ | ۱۲.۵ بیت کوین |
| سوم | ۶۳۰۰۰۰ | ۲۰۲۰ | ۶.۲۵ بیت کوین |
| چهارم | ۸۴۰۰۰۰ | ۲۰۲۴ | ۳.۱۲۵ بیت کوین |
| پنجم | ۱۰۵۰۰۰۰ | تخمین ۲۰۲۸ | ۱.۵۶۲۵ بیت کوین |
اگر جایی خواندید که پاداش فعلی ۶.۲۵ بیت کوین است، آن متن مال قبل از بهار ۲۰۲۴ است و به روز نشده. این اشتباه در محتوای فارسی زیاد دیده می شود.
حرف اصلی: اثر هر هاوینگ از قبلی کوچک تر است
این همان قسمتی است که در تحلیل های هیجانی گم می شود، و فهمیدنش فقط به تقسیم کردن احتیاج دارد.
مهم مقدار مطلق پاداش نیست، نسبت آن به کل بیت کوین موجود است. تا امروز حدود بیست میلیون بیت کوین استخراج شده، یعنی بخش عمده سقف ۲۱ میلیونی.
با پاداش فعلی، شبکه روزانه حدود ۴۵۰ بیت کوین تازه می سازد که سالانه نزدیک ۱۶۴ هزار واحد می شود؛ چیزی حدود هشت دهم درصد کل عرضه موجود. بعد از هاوینگ ۲۰۲۸ این رقم به حدود ۲۲۵ واحد در روز و کمتر از نیم درصد در سال می رسد.
مقایسه کنید با هاوینگ ۲۰۱۲ که نرخ انتشار سالانه را از محدوده ده ها درصد پایین آورد. آن یک شوک عرضه واقعی بود. نصف شدن نیم درصد، از نظر اثر بر بازار چیز دیگری است.
موضع ما روشن است: چهار هاوینگ گذشته الگو نیست، چهار داده است. هر بار هم بازار در شرایط کاملا متفاوتی بود. کسی که امروز روی تکرار رفتار سال های قبل حساب می کند، دارد از یک نمونه چهارتایی قانون می سازد.
کسی که واقعا ضربه می خورد ماینر است
برای دارنده بیت کوین، هاوینگ در لحظه وقوع هیچ اتفاقی نیست. برای ماینر، درآمدش نصف می شود در حالی که قبض برق همان است.
نتیجه اش هر بار یکسان بوده: دستگاه های قدیمی و کم بازده از مدار خارج می شوند، استخرهای بزرگ سهم بیشتری می گیرند و بعد از چند ماه سختی شبکه خودش را با واقعیت جدید تنظیم می کند.
در ایران این معادله شکل خاص خودش را دارد. استخراج اینجا عملا تابع برق است و در اوج مصرف تابستان و زمستان، محدودیت ها اول از همه به همین سمت می آید. یعنی ماینر ایرانی همزمان با نصف شدن پاداش، ریسک قطعی هم دارد. حاشیه سودی که در محاسبه های خارجی منطقی به نظر می رسد، اینجا می تواند منفی باشد.
روزهای بعد از هاوینگ معمولا چه شکلی است
خود روز هاوینگ معمولا بی اتفاق ترین بخش ماجراست. شبکه به آن بلاک می رسد، پاداش نصف می شود و همه چیز مثل قبل ادامه پیدا می کند. هیچ توقفی، هیچ به روزرسانی اجباری، هیچ کاری که دارنده بیت کوین لازم باشد انجام بدهد.
چیزی که در هفته های بعدش قابل مشاهده است، سمت استخراج اتفاق می افتد: بخشی از توان پردازشی خاموش می شود، سختی شبکه در تنظیم بعدی پایین می آید و تعادل تازه ای شکل می گیرد. این چرخه هر بار تکرار شده و قابل انتظار است.
اما درباره قیمت، صادقانه اش این است که رویداد از قبل برای همه معلوم است. تاریخش سال ها جلوتر قابل محاسبه بوده و بازار وقت کافی برای لحاظ کردنش داشته. رویدادی که همه از آن خبر دارند، معمولا غافلگیری قیمتی تولید نمی کند؛ آنچه قیمت را تکان می دهد چیزی است که کسی انتظارش را نداشته.
هاوینگ فقط مال بیت کوین نیست
هر شبکه ای که پاداش بلاک دارد می تواند چنین زمان بندی ای داشته باشد و چند تایی هم دارند.
ریون کوین نمونه روشنی است. طبق اعلام خود پروژه، فاصله هاوینگ هایش ۲۱۰۰۰۰۰ بلاک است که با زمان بلاک یک دقیقه ای، حدود چهار سال می شود. اولین نوبتش در ژانویه ۲۰۲۲ رخ داد و پاداش از ۵۰۰۰ به ۲۵۰۰ واحد رسید. کل عرضه اش هم ۲۱ میلیارد است، یعنی هزار برابر بیت کوین با همان منطق کمیابی.
لایت کوین و بیت کوین کش هم چون از کد بیت کوین آمده اند همین مکانیزم را دارند. نکته اینجاست که وجود هاوینگ به تنهایی هیچ چیز را تضمین نمی کند: ده ها شبکه با زمان بندی نصف شدن پاداش وجود دارند که هیچ وقت جایی نرسیدند. کمیابی وقتی معنی دارد که تقاضایی هم در کار باشد.
یک نکته دیگر که مخصوص اینجاست: وقتی قیمت بیت کوین را به تومان نگاه می کنید، بخشی از حرکتی که می بینید مال بیت کوین نیست، مال نرخ ارز است. نمودار تومانی می تواند صعودی باشد در حالی که دارایی شما به دلار جا مانده. پیش از هر نتیجه گیری، یک بار نمودار دلاری را ببینید. نرخ لحظه ای را هم می توانید در صفحه خرید و فروش بیت کوین ببینید.
و اگر دنبال حفظ ارزش دلاری دارایی تان هستید و نه شرط بندی روی یک رویداد، دارایی پرنوسان ابزارش نیست. تتر برای لنگر انداختن به دلار یا کد یو ووچر برای پرداخت های ارزی کار مشخص تری می کنند. مقایسه گزینه ها هم در صفحه ووچرها و کاربرد هرکدام هست.
سوال های پرتکرار
هاوینگ بعدی بیت کوین چه زمانی اتفاق می افتد؟
در بلاک ۱۰۵۰۰۰۰، که با سرعت فعلی تولید بلاک حوالی بهار ۲۰۲۸ می شود. چون معیار شماره بلاک است نه تقویم، این تاریخ تا لحظه آخر چند هفته این طرف و آن طرف می شود.
هاوینگ چه تاثیری بر قیمت بیت کوین دارد؟
عرضه تازه را نصف می کند و این از نظر تئوری به نفع قیمت است. اما اثرش هر دوره کوچک تر می شود، چون سهم عرضه جدید از کل موجودی هر بار کمتر است. تاریخچه چهار نوبته هم آن قدر کوتاه است که نمی شود از آن قانون ساخت.
مکانیزم هاوینگ چیست و چگونه کار می کند؟
یک شرط ساده در کد است: هر ۲۱۰۰۰۰ بلاک، پاداش نصف می شود. هیچ کس آن را اجرا نمی کند و هیچ نهادی تصمیم نمی گیرد؛ وقتی شبکه به آن ارتفاع برسد، خودکار اعمال می شود و همه گره ها همان قاعده را اجرا می کنند.
آیا ریون کوین هاوینگ دارد؟
بله. طبق اعلام خود پروژه، هر ۲۱۰۰۰۰۰ بلاک یک بار و با زمان بلاک یک دقیقه ای یعنی تقریبا هر چهار سال. اولین هاوینگ آن در ژانویه ۲۰۲۲ انجام شد و پاداش را از ۵۰۰۰ به ۲۵۰۰ واحد رساند.
آخرین بیت کوین کی استخراج می شود؟
با ادامه همین روند، حوالی سال ۲۱۴۰. از آن به بعد پاداش بلاکی وجود ندارد و درآمد ماینرها فقط از کارمزد تراکنش ها تامین می شود.
این مطلب توضیح یک مکانیزم است و توصیه سرمایه گذاری تلقی نمی شود.