همبستگی بیت کوین و اتریوم؛ برعکس هم حرکت نمی کنند
برای ثبت سفارش به حساب نیاز دارید. ثبت نام رایگان است.
«وقتی بیت کوین بالا می رود، اتریوم پایین می آید.» این جمله را در انجمن های فارسی زیاد می بینید. نسخه قبلی همین صفحه هم آن را نوشته بود.
غلط است. بیت کوین و اتریوم یکی از قوی ترین همبستگی های مثبت کل بازارهای مالی را با هم دارند و تقریبا همیشه یک جهت حرکت می کنند. این اشتباه بی ضرر هم نیست: کسی که بر مبنایش سبد می چیند، فکر می کند ریسکش را تقسیم کرده و نکرده.
همبستگی عددی بین منفی یک و مثبت یک است که می گوید دو دارایی چقدر هم جهت حرکت می کنند. مثبت یک یعنی کاملا هماهنگ، صفر یعنی بی ارتباط، منفی یک یعنی دقیقا برعکس هم.
عدد لحظه ای اش را اینجا نمی نویسیم چون مدام تغییر می کند و هر رقمی که در یک مقاله ثابت بنویسند، فردا غلط است. آنچه ثابت است جهتش است: این عدد برای بیت کوین و اتریوم تقریبا همیشه در نیمه بالایی و نزدیک به یک بوده. دوره هایی که از هم فاصله گرفته اند کوتاه و استثنایی بوده اند، نه قاعده.
سه دلیل، و هیچ کدام فنی نیست.
خریدارشان یکی است. کسی که تصمیم می گیرد وارد بازار ارز دیجیتال شود، معمولا اول به کل بازار فکر می کند و بعد به سهم هر دارایی. وقتی آن تصمیم کلان عوض می شود، مثلا با تغییر نرخ بهره یا یک خبر نظارتی، همزمان روی هر دو اثر می گذارد.
بیت کوین معیار بازار است. بخش بزرگی از معاملات آلت کوین ها در برابر بیت کوین قیمت گذاری می شود و سرمایه گذار نهادی که وارد این کلاس دارایی می شود، اول بیت کوین می خرد. یعنی بیت کوین نقش شاخص را دارد و بقیه به آن واکنش نشان می دهند.
نقدشوندگی مشترک است. در روزهای ریزش، فروشنده هر چه دم دستش باشد می فروشد. همبستگی دقیقا در بدترین روزها بیشترین مقدارش را دارد، و این همان روزهایی است که به تنوع سبد امید بسته اید.
جدا شدنشان در جهت نیست، در شدت و در زمان بندی است. و همان جاست که تفاوت این دو دارایی خودش را نشان می دهد.
اتریوم معمولا ضریب بزرگ تری دارد: در صعود بیشتر بالا می رود و در نزول بیشتر پایین می آید. دلیلش ساده است، ریسک بیشتری روی آن نوشته شده. بیت کوین دارایی ای است با قاعده عرضه ثابت و یک کارکرد که ادعای ذخیره ارزش بودنش به افق زمانی بستگی دارد؛ اتریوم بستری است که ارزشش به میزان استفاده از شبکه، هزینه کارمزد و رقابت با زنجیره های دیگر گره خورده.
رویدادهای اختصاصی شبکه هم پنجره های جدایی می سازند. هاوینگ بیت کوین رویدادی است که فقط به بیت کوین مربوط است؛ تغییر مکانیزم اجماع اتریوم رویدادی بود که فقط به اتریوم مربوط بود. این پنجره ها کوتاه اند و بعدشان همبستگی برمی گردد.
و یک تفاوت ساختاری که نسخه قبلی این صفحه هم اشتباه نوشته بود: امروز فقط یکی از این دو قابل استخراج است. اتریوم در سپتامبر ۲۰۲۲ از اثبات کار به اثبات سهام مهاجرت کرد و از آن زمان اصلا استخراج نمی شود. هر راهنمای فارسی که هنوز آموزش ماینینگ اتریوم می دهد، سه سال عقب است.
این مهم ترین جمله این مطلب است.
تنوع سبد وقتی معنا دارد که دارایی ها در شرایط بد هم رفتار متفاوتی داشته باشند. اگر نصف سبدتان بیت کوین است و نصفش اتریوم، در روز بد هر دو با هم پایین می آیند و شما فقط شدت نوسان را کمی تنظیم کرده اید. این کار بی فایده نیست، ضریب سبد را پایین می آورد، ولی اسمش تنوع نیست.
اگر واقعا دنبال کاهش ریسک هستید، چیزی لازم دارید که رفتارش به این بازار وصل نباشد. برای بیشتر کاربران ایرانی، آن چیز یک دارایی کم نوسان دلاری است. تتر با قیمت تثبیت شده دلاری نقش سپر را بازی می کند، نه اتریوم.
و اگر سوالتان اصلا این نیست که این دو چطور حرکت می کنند بلکه این است که کدامشان را بخرید، آن بحث جداگانه ای است: مقایسه کامل بیت کوین و اتریوم تفاوت های ساختاری این دو را کنار هم گذاشته است.
اگر همبستگی این دو را روی نمودار تومانی نگاه کنید، عددی که می بینید مصنوعی بالا رفته است.
دلیلش این است که هر دو نمودار یک متغیر مشترک اضافه دارند: نرخ ریال. وقتی ریال ضعیف می شود، قیمت تومانی هر دو دارایی بالا می رود حتی اگر قیمت دلاری شان تکان نخورده باشد. یعنی بخشی از همبستگی ای که در نمودار تومانی می بینید، همبستگی این دو با هم نیست؛ همبستگی هر دو با ضعف ریال است.
قاعده عملی: برای مقایسه دو دارایی رمزی با هم، همیشه نمودار دلاری را ببینید. نمودار تومانی برای وقتی است که می خواهید بدانید قدرت خرید خودتان چه شده. اینها دو سوال متفاوت اند و قاطی کردنشان رایج ترین خطای تحلیلی در بازار ایران است.
آیا قیمت اتریوم به بیت کوین وابسته است؟
وابسته نه، هم جهت بله. اتریوم شبکه مستقلی است و قیمتش را عرضه و تقاضای خودش تعیین می کند، اما چون خریداران و شرایط کلان بازار مشترک اند، در عمل تقریبا همیشه در همان جهتی حرکت می کند که بیت کوین. تفاوت در دامنه حرکت است نه در جهتش.
کدام ارزها مستقل از بیت کوین حرکت می کنند؟
در میان ارزهای پرحجم، عملا هیچ کدام. تنها گروهی که واقعا مستقل اند استیبل کوین ها هستند و آن هم چون اصلا قرار نیست حرکت کنند. هر توکنی که ادعا شود «مستقل از بیت کوین» است، معمولا فقط حجم معاملات کمی دارد و نبود همبستگی اش نتیجه کم عمقی بازارش است، نه استقلال واقعی.
همبستگی بیت کوین با بازار سهام چطور؟
این رابطه برخلاف رابطه بیت کوین و اتریوم ثابت نیست و در دوره های مختلف تغییر کرده است. بررسی رفتار بیت کوین در دوره رکود جداگانه به آن پرداخته و نشان می دهد که ادعای «پناهگاه امن» بودن بیت کوین چقدر با داده جور در می آید.
آیا می شود از این همبستگی سود گرفت؟
استراتژی هایی وجود دارد که روی فاصله گرفتن موقت دو دارایی هم جهت معامله می کنند، اما اینها به اهرم، کارمزد پایین و اجرای سریع نیاز دارند و برای معامله گر خرد در بازار ایران عملی نیستند. استفاده درست این اطلاعات دفاعی است نه تهاجمی: بدانید سبدتان چقدر متمرکز است.
بیت کوین و اتریوم دو پروژه با اهداف کاملا متفاوت اند و دو دارایی با رفتار قیمتی بسیار شبیه. این تناقض نیست؛ فقط یعنی بازار هنوز آنها را یک چیز می بیند.
پس اگر این دو را کنار هم دارید، عیبی ندارد. فقط به خودتان نگویید که ریسکتان را پخش کرده اید.
