یک جمله هست که هر کسی وارد این بازار می شود باید زودتر بشنود، نه دیرتر: بیت کوین چیزی نیست که در جایی «نگهداری» شود. آنچه نگه می دارید یک کلید است. بیت کوین همیشه روی شبکه است.
پس هر بحثی درباره امنیت شخصی، در نهایت به یک سوال می رسد. آن کلید کجاست و چه کسی به آن دسترسی دارد.
کلید خصوصی دقیقا چیست
کلید خصوصی یک عدد بسیار بزرگ تصادفی است. از روی آن، با یک محاسبه یک طرفه، کلید عمومی و بعد آدرسی ساخته می شود که به دیگران می دهید تا برایتان بفرستند. جهت این محاسبه فقط یک طرفه است: از کلید خصوصی می شود به آدرس رسید، از آدرس نمی شود به کلید خصوصی برگشت.
هر خرجی که از آن آدرس انجام می شود، با آن کلید امضا می شود. شبکه امضا را بررسی می کند، نه هویت شما را. برای شبکه، کسی که کلید را دارد مالک است. همین. هیچ لایه دیگری وجود ندارد.
پس آن دوازده کلمه چیست
هیچ کس عدد خام را روی کاغذ نمی نویسد؛ اشتباه نوشتنش خیلی محتمل است. راه حلی که کیف پول های امروزی از آن استفاده می کنند، استانداردی است که همان تصادف اولیه را به شکل چند کلمه ساده رمزگذاری می کند تا آدم بتواند بخواندش، بنویسدش و حتی پای تلفن بگویدش.
مستند اصلی این استاندارد صریح است که هدفش انتقال یک تصادف تولیدشده توسط کامپیوتر به شکلی قابل خواندن برای انسان است، و صریحا می گوید این روش برای تبدیل جمله های ساخته خود کاربر به کلید طراحی نشده. یعنی عبارتی که خودتان از سر ذوق سرهم کنید امن نیست، هر چقدر هم به نظرتان عجیب بیاید.
و از دل همان کلمات، کیف پول به تعداد نامحدود آدرس می سازد. برای همین یک بار پشتیبان گرفتن از آن عبارت کافی است و لازم نیست بعد از هر آدرس جدید دوباره پشتیبان بگیرید.
سه جایی که کلید واقعا از دست می رود
بعد از سال ها دیدن سفارش و پیام پشتیبانی، الگو تکراری است. هک پیچیده و نفوذ به شبکه بیت کوین در فهرست نیست.
یک: عبارت بازیابی جایی ذخیره شده که آنلاین است
عکس گرفتن از کاغذ و ماندنش در گالری. تایپ کردنش در پیام های ذخیره شده تلگرام. گذاشتنش در یادداشت های همگام شده با فضای ابری. در هر سه حالت، امنیت آن دوازده کلمه دیگر به بیت کوین ربطی ندارد؛ به رمز اکانت گوگل یا تلگرام شما ربط دارد. و آن رمز، احتمالا همان رمزی است که جای دیگری هم استفاده کرده اید.
دو: نرم افزار از منبع اشتباه
سرچ فارسی نام یک کیف پول، شما را به سایت های دانلود نرم افزار می برد، نه به سایت خود پروژه. نسخه ای که از آنجا می گیرید ممکن است دست کاری شده باشد و عبارتی که تولید می کند از قبل معلوم باشد. کیف پول کار می کند، پول می آید، و چند هفته بعد خالی می شود.
این ریسک در ایران بیشتر است، چون دسترسی به فروشگاه های رسمی همیشه ساده نیست و کاربر عادت کرده فایل را از هر جایی بگیرد.
سه: کلیدی که اصلا وجود ندارد
بیت کوینی که در حساب یک صرافی مانده، کلیدش دست شما نیست. آن یک عدد در پایگاه داده یک شرکت است و یک بدهی از آن شرکت به شما. تا وقتی برداشت کار می کند فرقی حس نمی کنید. روزی که برداشت متوقف شود، تفاوت کل ماجراست.
کاری که واقعا باید کرد
روش نگهداری را با مبلغ تنظیم کنید، نه با ترس. برای مبلغی که اگر فردا صفر شود زندگی تان عوض نمی شود، کیف پول موبایلی کافی است. برای مبلغی که عوض می کند، عبارت بازیابی باید روی کاغذ یا فلز باشد و در خانه بماند.
سه قاعده که بحث ندارند: نرم افزار را فقط از سایت رسمی پروژه بگیرید. قبل از انتقال مبلغ بزرگ، یک بار کیف پول را روی همان دستگاه از روی عبارت بازیابی بازگردانی کنید تا مطمئن شوید درست نوشته اید. و عبارت را برای هیچ کس تایپ نکنید، حتی پشتیبانی. هیچ پشتیبانی درستی این را از شما نمی خواهد؛ ما هم نمی خواهیم.
یک محدودیت را هم صادقانه بگویم: کیف پول سخت افزاری کلید را از اینترنت جدا می کند، ولی مسئله تهیه اش از ایران را حل نمی کند. دستگاهی که از واسطه ناشناس و باز شده خریده اید، می تواند بدتر از موبایل باشد. بحث کیف پول سخت افزاری و مسیر خریدش را جدا نوشته ایم چون مسئله واقعی همان مسیر است، نه برند.
ربطش به امنیت خود شبکه
خلط همیشگی همین جاست. شبکه بیت کوین یک چیز است، امنیت شما چیز دیگری. امن بودن یا نبودن خود بیت کوین بحث پروتکل است و جواب آنجا مثبت است. اینجا بحث شماست و جواب به رفتار خودتان بستگی دارد. تقریبا همه پول هایی که در این بازار از دست می رود، در لایه دوم از دست می رود.
اگر ترجیح می دهید بحث را عمومی تر دنبال کنید، امنیت دارایی های دیجیتال به زبان ساده همین چارچوب را برای بقیه ارزها باز می کند.
و برای خود خرید، مسیر تسویه از ایران معمولا از ووچرهای دلاری می گذرد؛ صفحه ووچرها و نرخ لحظه ای و یو ووچر و نحوه دریافت کد آن همان مسیر است.
سوال های پرتکرار
کلید خصوصی بیت کوین را کجا ببینم؟
در کیف پول های امروزی معمولا لازم نیست ببینیدش؛ عبارت بازیابی همان چیز است به شکل خواندنی. اگر برنامه ای اصرار دارد کلید خام را نمایش بدهد یا از شما بخواهد، به آن مشکوک باشید.
اگر عبارت بازیابی را گم کنم چه می شود؟
اگر دسترسی به خود کیف پول را هم از دست بدهید، آن بیت کوین برای همیشه غیرقابل خرج است. هیچ نهاد، شرکت یا پشتیبانی وجود ندارد که بازیابی کند. این نقص سیستم نیست، تعریف سیستم است.
نگه داشتن بیت کوین در صرافی خطرناک است؟
برای مبلغ کم و کوتاه مدت، عملی است. برای نگهداری بلندمدت، شما ریسک قیمت را با ریسک آن شرکت جمع کرده اید بدون آنکه بابتش چیزی گرفته باشید.
یک کلید خصوصی می تواند چند آدرس داشته باشد؟
کیف پول های امروزی از یک عبارت بازیابی، شاخه ای از کلیدها و آدرس های بی شمار می سازند. برای همین یک بار پشتیبان گرفتن از عبارت کافی است و ساختن آدرس جدید نیازی به پشتیبان تازه ندارد.
