آیا بیت کوین قابل ردیابی است؛ شمشیر دولبه شفافیت

بیشتر آدم ها فکر می کنند بیت کوین ناشناس است. دقیقا برعکس است.

مستندات رسمی بیت کوین این را با صراحتی می نویسد که کمتر جایی تکرار می شود: بیت کوین معمولا به عنوان شبکه پرداخت ناشناس تصور می شود، اما در واقعیت احتمالا شفاف ترین شبکه پرداخت دنیاست.

و همان جا ادامه می دهد: تمام تراکنش های بیت کوین عمومی، قابل ردیابی و برای همیشه در شبکه ذخیره شده اند.

تفاوت ناشناس بودن و نام مستعار داشتن

بیت کوین اسم شما را ثبت نمی کند، آدرس ثبت می کند. تا اینجا شبیه ناشناس بودن است.

اما یک آدرس، به محض استفاده، به تمام تاریخچه تراکنش هایش گره می خورد. همان منبع کلمه ای که به کار می برد این است: آدرس آلوده تاریخچه خودش می شود.

و نکته ای که همه چیز را عوض می کند: کاربر معمولا برای گرفتن کالا یا خدمات، مجبور است هویتش را فاش کند. یعنی همان جا یک آدرس به یک آدم وصل می شود.

حالا دقت کنید این وصل شدن چه می کند. دفتر کل عمومی و دائمی است، پس آن پیوند فقط تراکنش امروز را لو نمی دهد؛ کل تاریخچه قبلی آن آدرس و هر تراکنش آینده اش را هم قابل انتساب می کند. یک بار، برای همیشه. و برخلاف داده های یک شرکت، این را نمی شود پاک کرد.

لبه اول: چرا این برای خیلی ها خبر بدی است

کسی که سراغ بیت کوین می آید چون فکر می کند از دید بیرون پنهانش می کند، دقیقا برعکس چیزی را انتخاب کرده که دنبالش بوده.

پول نقد ردی نمی گذارد. حساب بانکی رد می گذارد اما آن رد فقط نزد بانک است و با گذشت زمان از دسترس خارج می شود. بیت کوین رد می گذارد و آن رد را در معرض دید همه می گذارد، تا ابد.

این تفاوت را باید قبل از استفاده دانست، نه بعد از آن. اگر حریم خصوصی نیاز واقعی شماست، ابزارهایی که برای آن ساخته شده اند جدا هستند و هزینه های خودشان را دارند؛ در ارزهای حریم خصوصی بررسی شان کرده ایم.

لبه دوم: چرا همین شفافیت دستگیرشان می کند

تصور رایج این است که مجرمان بیت کوین را انتخاب می کنند چون قابل ردیابی نیست. واقعیت این است که پرونده های بزرگ این حوزه معمولا با همین دفتر کل عمومی حل شده اند.

مستندات بیت کوین حتی درباره سرویس های مخلوط کننده هم توهمی نمی سازد و می نویسد کار برای مبالغ بزرگ تر به طور فزاینده ای دشوارتر می شود. یعنی هرچه مبلغ بزرگ تر، پنهان کردنش سخت تر؛ که دقیقا برعکس چیزی است که یک سیستم ناشناس باید بکند.

شمشیر دولبه در همین است. همان ویژگی که برای یک کاربر عادی حریم خصوصی را از بین می برد، برای بازرس هم ابزار کار است.

اگر باز هم می خواهید حریم خصوصی تان بهتر باشد

همان صفحه رسمی سه توصیه می دهد و ما هم چیزی به آن اضافه نمی کنیم، چون بقیه اش وعده است:

• برای هر دریافت، آدرس تازه بسازید تا تراکنش ها به هم گره نخورند.
• آدرستان را در سایت یا شبکه اجتماعی منتشر نکنید؛ هر انتقالی از آن آدرس به آدرس های دیگرتان، آن ها را هم عمومی می کند.
• حواستان به نشانی شبکه باشد؛ همان منبع می گوید امکان شنود بازپخش تراکنش ها و ثبت آدرس های آی پی وجود دارد.

هیچ کدام از این ها ناشناسی نمی سازد. فقط پیوند دادن را سخت تر می کند.

از ایران، یک حقیقت که باید گفته شود

هر مسیری که به ریال ختم می شود، شناسایی شده است. این درباره ما هم صدق می کند: هر پلتفرم داخلی که با ریال کار می کند احراز هویت دارد و می داند مشتری اش کیست. کسی که خلاف این را وعده بدهد، یا دارد دروغ می گوید یا قانون را دور می زند و شما را هم با خودش می برد.

پس فرض واقع بینانه این است: خرید و فروش شما ثبت می شود، و این بخشی از کار کردن با یک پلتفرم قانونی است. مجوزهای خودمان هم در مجوزهایی که قابل استعلام است قابل استعلام است.

مورد دوم، کلاهبرداران داخلی. چون تراکنش ها برگشت ناپذیرند، شفافیت دفتر کل کمکی به بازگرداندن پول نمی کند. آنچه می ماند فقط ردیابی است، نه بازیابی. مسیر عملی اش را در جلوگیری از کلاهبرداری ارز دیجیتال نوشته ایم.

جمع بندی

بیت کوین ابزار حریم خصوصی نیست و هیچ وقت نبوده. یک دفتر کل عمومی و دائمی است که هویت را جدا نگه می دارد تا وقتی که خودتان جایی آن را وصل کنید، و آن وصل شدن دیر یا زود اتفاق می افتد.

اگر با این فرض واردش شوید، تصمیم های بهتری می گیرید. اگر با فرض ناشناسی واردش شوید، روزی متوجه اشتباه می شوید که دیگر قابل جبران نیست. لایه امنیتی این ماجرا را هم در آیا بیت کوین امن است جداگانه بررسی کرده ایم و وضعیت قانونی اش در کشورهای مختلف در قانونی بودن بیت کوین آمده.

سوال های پرتکرار