ریسک سرمایه گذاری در بیت کوین؛ کدامش واقعا شما را می زند
برای ثبت سفارش به حساب نیاز دارید. ثبت نام رایگان است.
«با ده میلیون تومان چقدر بیت کوین می شود خرید؟» این سوال هفته ای چند بار در پشتیبانی تکرار می شود و جوابش ساده است. سوال بعدی است که سخت است: با آن ده میلیون چه چیزی را دارید قبول می کنید؟
بیشتر متن هایی که درباره ریسک سرمایه گذاری در بیت کوین نوشته می شود، ریسک را یک چیز فرض می کنند: نوسان قیمت. نوسان مهم ترین ریسک نیست. برای کاربر ایرانی حتی جزو دو تای اول هم نیست.
پولی که به خاطر افت قیمت کم می شود، برمی گردد یا برنمی گردد؛ لااقل هنوز مال شماست. پولی که به خاطر گم شدن کلید یا مسدود شدن حساب رفته باشد، تمام است. مستندات خود بیت کوین این را با یک جمله می گوید: پرداخت بیت کوین برگشت پذیر نیست. هیچ شماره ای نیست که زنگ بزنید.
دو حالت رایج شکست:
- عبارت بازیابی روی گوشی، در گالری عکس یا در یادداشت های ابری. اگر آن حساب هک شود، دارایی رفته است.
- نگهداری بلندمدت روی حساب یک صرافی خارجی. اینجا شما بیت کوین ندارید، طلب دارید. تفاوت این دو در بحث کلید خصوصی بیت کوین باز شده است.
و بی تعارف، برای مبالغ کوچک نگهداری روی یک پلتفرم داخلی معمولا ریسک کمتری از کیف پول شخصی بدساخت دارد. برای مبالغ بزرگ، برعکس. مرز را خودتان باید بکشید، ولی نباید وانمود کنید که مرزی وجود ندارد.
این تنها ریسکی است که در هیچ متن ترجمه شده ای پیدا نمی کنید و برای شما از همه مهم تر است.
وقتی نمودار بیت کوین به تومان را نگاه می کنید، دو چیز همزمان حرکت می کند: قیمت دلاری بیت کوین و نرخ ریال. می شود بیت کوین به دلار افت کند و شما همچنان سود تومانی داشته باشید، و می شود بیت کوین رشد کند و شما به تومان جا بمانید. کسی که این دو را از هم جدا نکند، عملا نمی داند روی چه چیزی شرط بسته است.
عملیاتی اش این است: قبل از خرید تصمیم بگیرید که سود را به کدام واحد اندازه می گیرید و بعد همان را رها نکنید. پرش بین دلار و تومان، هر خریدی را در ذهن موفق نشان می دهد.
بله، بیت کوین پرنوسان است. خودشان هم همین را می نویسند. مشکل جای دیگری است: مردم نوسان را با ریسک اشتباه می گیرند.
نوسان یعنی قیمت زیاد بالا و پایین می رود. ریسک یعنی احتمال اینکه شما در بدترین لحظه مجبور به فروش شوید. اگر پولی که گذاشته اید تا سه سال دیگر لازمتان نمی شود، نوسان برای شما یک مزاحمت است. اگر همان پول اجاره خانه دو ماه بعد است، نوسان برای شما ریسک نابودکننده است. یک دارایی، دو آدم، دو ریسک کاملا متفاوت.
شرط های واقعی نگهداری بلندمدت را در شرط هایی که هولد بیت کوین بدون آن ها شکست می خورد نوشته ایم.
این یکی مخصوص ماست. سرویس های خارجی حساب کاربر ایرانی را می بندند، درگاه ها قطع می شوند و اینترنت هفته ها ناپایدار می شود. هیچ کدام از این ها به بیت کوین ربط ندارد و همه شان روی نتیجه شما اثر می گذارد.
معنی عملی اش: مسیر خروج را قبل از ورود امتحان کنید. یک بار، با مبلغ کم، دارایی را بفروشید و ریال را برگردانید تا ببینید چقدر طول می کشد و چقدر خرج دارد. کسی که این کار را نکرده باشد، در روز شلوغ بازار تازه می فهمد که مسیر خروجش کار نمی کند.
قیمت تمام شده شما یک عدد نیست، چهار تکه است: نرخ مرجع، فاصله خرید و فروش، کارمزد سرویس و کارمزد شبکه. تبلیغ «کمترین کارمزد» فقط درباره تکه سوم حرف می زند.
برای مبالغ کوچک، تکه چهارم می تواند از همه بزرگ تر باشد؛ توضیح اینکه چه چیزی آن را بالا و پایین می برد در کارمزد تراکنش بیت کوین آمده. و اگر قصد ندارید دارایی را از پلتفرم بیرون ببرید، این تکه اصلا برای شما وجود ندارد. نرخ و شرایط سفارش در صفحه بیت کوین و شرایط ثبت سفارش شفاف است.
«یک روز دولت ها خاموشش می کنند.» کشورها می توانند دسترسی به صرافی ها را سخت کنند و کرده اند. خاموش کردن خود شبکه چیز دیگری است و تا امروز هیچ کشوری نتوانسته. این ریسک قانونی است، نه ریسک فنی، و آن دو راه حل های متفاوتی دارند.
«هر چهار سال یک بار سقوط می کند.» الگوی گذشته توضیح است، نه قانون. هر کسی که با تقویم برایتان کف و سقف تعیین می کند، دارد چیزی می فروشد. چرا این پیش بینی ها معمولا غلط از آب درمی آیند را در پرونده پیش بینی قیمت بیت کوین بررسی کرده ایم.
موضع ما روشن است و برای همه هم خوشایند نیست.
- فقط پولی که نبودنش زندگی شما را عوض نمی کند. این کلیشه نیست، تنها معیار عملیاتی موجود است.
- پله ای بخرید، نه یکجا. نه به این دلیل که سود بیشتری می دهد؛ به این دلیل که تصمیم گیری در لحظه هیجان را از شما می گیرد.
- اهرم نه. معامله اهرم دار ریسک را بزرگ نمی کند، جنسش را عوض می کند: از «ممکن است ضرر کنم» به «ممکن است در یک ساعت صفر شوم».
- و جای بیت کوین در کل دارایی شما را جدا حساب کنید. منطق تنوع واقعی در برابر توهم تنوع، موضوع ساختن سبد ارز دیجیتال است.
و اگر انتظار دارید بیت کوین در روز بد بازار نقش پناهگاه را بازی کند، آن انتظار در پرونده پناهگاه امن بودن بیت کوین با داده رد شده است.
حداقل سرمایه گذاری در بیت کوین چقدر است؟
بیت کوین به واحدهای بسیار کوچک تقسیم می شود، پس عملا حداقلی از جنس «باید یک بیت کوین کامل بخرید» وجود ندارد. آنچه حداقل را تعیین می کند، حداقل مبلغ سفارش در پلتفرم و صرفه اقتصادی کارمزد است. برای مبالغ خیلی کوچک، کارمزد نسبت به اصل پول بی معنی می شود.
آیا سرمایه گذاری در بیت کوین خوب است؟
بستگی به افق زمانی و تحمل شما دارد، نه به خود بیت کوین. برای پولی که افق چندساله دارد و صاحبش می تواند یک افت شدید را تماشا کند و نفروشد، منطقی است. برای پول کوتاه مدت، نه. هر کس بدون پرسیدن این دو سوال جواب بله یا خیر بدهد، دارد حدس می زند.
سود بیت کوین چقدر است؟
بیت کوین سود دوره ای پرداخت نمی کند. نه بهره دارد و نه چیزی شبیه سود سپرده. تنها منبع بازده، تفاوت قیمت خرید و فروش است. هر سرویسی که به شما «سود ماهانه بیت کوین» وعده بدهد، دارد کار دیگری می کند و باید بپرسید آن پول از کجا می آید.
بیت کوین در برابر تورم از پول من محافظت می کند؟
در بازه های بلند و برای تورم ریالی، تا حدی. در بازه های کوتاه اصلا. رفتار این دارایی در دوره های تورمی جهانی و ایرانی یکسان نبوده و تفکیکش را در یک بحث جداگانه است آورده ایم.
ریسک سرمایه گذاری در بیت کوین را نمی شود حذف کرد، ولی می شود جابه جایش کرد. ریسک نگهداری با یاد گرفتن دو تا عادت کم می شود. ریسک دسترسی با یک بار تست مسیر خروج. ریسک نوسان اصلا کم نمی شود؛ فقط با انتخاب افق زمانی درست، تبدیل به چیزی می شود که بتوانید تحملش کنید.
آنچه باقی می ماند و هیچ ترفندی حذفش نمی کند این است: ممکن است ضرر کنید. اگر متنی این جمله را به شما نگفته، آن متن برای فروختن نوشته شده است.
