چرا بیت کوین ارزش دارد وقتی هیچ پشتوانه ای ندارد
برای ثبت سفارش به حساب نیاز دارید. ثبت نام رایگان است.
یک سوال هست که تقریبا هر کسی بار اول می پرسد و کمتر جواب صادقانه ای می گیرد: پشتوانه بیت کوین چیست؟
جواب کوتاه: هیچ.
و این نه یک اعتراف ناخوشایند، بلکه دقیقا نقطه شروع فهمیدن ماجراست. چون پشتوانه دلار هم چیزی نیست، پشتوانه ریال هم. دهه هاست که هیچ ارز بزرگی طلا پشتش نیست.

ارزش هیچ چیزی از پشتوانه نمی آید. از این می آید که عده ای حاضرند بابتش چیزی بدهند، و آن ها این کار را وقتی می کنند که آن چیز خاصیتی داشته باشد که جای دیگری پیدا نمی شود.
بیت کوین چهار خاصیت دارد که با هم قیمتش را می سازند:
کمیابی قابل اثبات. عرضه اش سقف دارد و این سقف در کد نوشته شده، نه در وعده یک نهاد. تفاوتش با طلا هم همین جاست: کسی نمی داند زیر زمین چقدر طلا مانده، ولی هر کسی می تواند در چند ثانیه بشمارد چند بیت کوین وجود دارد.
هزینه تولید. ساختن هر بلاک برق و سخت افزار می خواهد و این هزینه کف نرمی برای قیمت می سازد. وقتی قیمت زیر هزینه تولید برود، بخشی از ماینرها خاموش می شوند و عرضه تازه کم می شود.
غیرقابل توقیف بودن. اگر کلید دست خودتان باشد، هیچ نهادی نمی تواند حسابتان را ببندد. برای بخش بزرگی از دنیا این خاصیت تجملاتی است. برای بخش دیگری نیست.
اثر شبکه. پانزده سال است که کار می کند، نقدشوندگی جهانی دارد و بیشترین توان محاسباتی دنیا از آن محافظت می کند. این را نمی شود با یک کپی کد ساخت.
مقایسه رایج است و معمولا هم بی نتیجه، چون طرفین معیارهای متفاوتی را برجسته می کنند. بگذارید معیار به معیار برویم.
در حمل و انتقال بیت کوین به شکل غیرقابل مقایسه ای بهتر است. انتقال ارزش معادل یک کیلو طلا به آن سر دنیا با طلا یک عملیات است و با بیت کوین چند دقیقه.
در سابقه طلا به شکل غیرقابل مقایسه ای بهتر است. هزاران سال در برابر پانزده سال. هر کس این تفاوت را کوچک بشمارد، دارد چیزی می فروشد.
در نوسان طلا برنده است و فاصله اش هم زیاد است. بیت کوین می تواند در یک ماه بخش بزرگی از ارزشش را پس بدهد و این را طرفدارانش هم انکار نمی کنند.
و در کمیابی قابل اثبات بیت کوین برنده است، به دلیلی که بالا گفتم.
نتیجه؟ این ها جایگزین هم نیستند. کسی که دنبال ثبات است طلا را رها نمی کند، و کسی که دنبال انتقال پذیری و کمیابی سفت است طلا کارش را راه نمی اندازد.

این بخش را کمتر کسی می نویسد و بیشتر از بقیه لازم است.
بیت کوین «پشتوانه طلا» ندارد. هر جا خواندید که دارد، آن مطلب اشتباه است یا کلاهبرداری.
هیچ شرکتی مالکش نیست و هیچ سودی تقسیم نمی کند. سهم شما از هیچ کسب و کاری نیست.
و فناوری بلاکچین به خودی خود به آن ارزش نمی دهد. بلاکچین یک روش ثبت است و هزاران شبکه از آن استفاده می کنند که ارزش نزدیک به صفر دارند. آنچه بیت کوین را متفاوت می کند ترکیب کمیابی و اثر شبکه است، نه دفتر توزیع شده.
هر متنی که فقط دلایل موافق را بچیند تبلیغ است. ضعف های واقعی این هاست:
ارزش تابع پذیرش است و پذیرش تضمینی نیست. اگر روزی مردم تصمیم بگیرند این خاصیت ها را نمی خواهند، کمیابی به تنهایی هیچ کاری نمی کند. کمیاب بودن یک چیز بی مصرف، آن را باارزش نمی کند.
هزینه تولید کف قیمت نیست. این را زیاد اشتباه می گویند. هزینه تولید فقط بر عرضه تازه اثر می گذارد؛ کسی که بیت کوین قدیمی دارد می تواند به هر قیمتی بفروشد.
ریسک مقرراتی واقعی است. پذیرش در بازارهای بزرگ به تصمیم های سیاستی وابسته است و آن تصمیم ها می توانند عوض شوند.
نوسان یعنی برای پول کوتاه مدت مناسب نیست. پولی که ماه بعد لازمش دارید نباید اینجا باشد.

دو نکته که در نسخه های ترجمه ای این بحث پیدا نمی شود.
اول، نمودار تومانی. وقتی می بینید بیت کوین به تومان بالا رفته، لزوما ارزش بیت کوین بالا نرفته؛ ممکن است ریال پایین آمده باشد. برای اینکه بفهمید خود دارایی چه کرده، نمودار دلاری را ببینید. خیلی از خوشحالی ها و ناراحتی های این بازار از خواندن نمودار اشتباه می آید.
دوم، صورت مسئله شما احتمالا فرق دارد. بحث جهانی درباره بیت کوین معمولا درباره تورم چند درصدی است. کسی که با تورم بسیار بالاتری زندگی می کند، سوالش «چطور ثروتمند شوم» نیست؛ «چطور آنچه دارم را نگه دارم» است.
و برای آن سوال، جواب بی تعارف این است: بیت کوین ابزار بدی برای حفظ ارزش کوتاه مدت است، چون خودش پرنوسان است. برای آن کار استیبل کوین ساخته شده. بیت کوین وقتی معنا پیدا می کند که افق چند ساله داشته باشید و نوسان بین راه شما را از تصمیمتان برنگرداند.

اگر بعد از این بحث تصمیم گرفتید وارد شوید، بیت کوین با نرخ روز در دسترس است و تتر برای حفظ ارزش گزینه ای است که بالا توضیحش دادم. اگر پایه ها هنوز برایتان جا نیفتاده، ارز دیجیتال دقیقا چیست نقطه شروع بهتری است، و برای دیدن اینکه کمیابی چطور در عمل تضمین می شود سختی شبکه و نقشش را ببینید. مجوزهای ما هم در صفحه مجوزها و مستندات ما آمده است.
پشتوانه بیت کوین چیست؟
هیچ دارایی فیزیکی و هیچ نهادی پشت آن نیست، دقیقا مثل دلار و ریال که آن ها هم پشتوانه طلا ندارند. ارزشش از کمیابی قابل اثبات، هزینه تولید، غیرقابل توقیف بودن و اثر شبکه می آید.
بیت کوین به چه درد می خورد؟
سه کاربرد واقعی: انتقال ارزش بین کشورها بدون واسطه بانکی، نگهداری دارایی خارج از دسترس نهادها، و نگهداری بلندمدت به عنوان یک دارایی کمیاب. برای پرداخت روزمره کند و گران است و هیچ وقت هم برای آن ساخته نشده.
طلا بهتر است یا بیت کوین؟
بستگی به معیار دارد و جواب یکسانی ندارد. طلا در سابقه و ثبات جلوتر است، بیت کوین در انتقال پذیری و کمیابی قابل اثبات. جایگزین هم نیستند.
اگر پشتوانه ندارد چرا قیمتش بالا می رود؟
چون تقاضا برای آن خاصیت ها بیشتر شده در حالی که عرضه تازه اش طبق برنامه ای ثابت کم می شود. همین رابطه در جهت معکوس هم کار می کند، و به همین دلیل افت های شدید این بازار عجیب نیستند.
منبع بیرونی: وایت پیپر اصلی بیت کوین، جایی که سازوکار عرضه و اثبات کار برای اولین بار توصیف شده است.