بهترین پروژه های NFT؛ چه چیزی از دوره اوج باقی مانده

هر فهرستی از «بهترین پروژه های NFT» که در جستجو پیدا می کنید، احتمالا در اوج بازار نوشته شده. کف قیمت هایی که در آن ها آمده دیگر وجود ندارند و بعضی از آن پروژه ها اصلا حسابشان فعال نیست. پس قبل از فهرست، باید بگوییم بازار امروز کجاست.

و بی تعارف: بازار NFT خیلی کوچک تر از دوره ای است که همه درباره اش حرف می زدند. این را هیچ فهرستی در اول متنش نمی نویسد، چون فهرست بدون هیجان کلیک نمی گیرد.

چه چیزی از آن دوره باقی ماند

سه دسته از هم جدا شدند و امروز سرنوشتشان کاملا متفاوت است.

کالکشن های نمادین. همان مجموعه های تصویر پروفایلی که معروف شدند. بخشی از آن ها هنوز خریدار دارند، ولی کارکردشان از سرمایه گذاری به کلکسیون تغییر کرده. کسی که امروز اینجا می خرد، در واقع دارد یک شی نمادین می خرد نه یک دارایی با جریان درآمدی. اگر با همین نیت بخرید مشکلی نیست؛ مشکل وقتی است که به عنوان سرمایه گذاری به شما فروخته شود.

NFT در بازی ها. جایی که آیتم واقعا کاربردی دارد و درون یک اقتصاد زنده استفاده می شود. این دسته منطقی ترین بخش ماجراست، ولی سرنوشتش کاملا به سرنوشت آن بازی گره خورده. بازی که بمیرد، آیتم هایش هم می میرند و این اتفاق بارها افتاده.

کاربردهای بی سر و صدا. بلیت، گواهی، مدرک، اثبات مالکیت. جذاب نیستند و کسی درباره شان توییت نمی کند، ولی همان جایی هستند که این فناوری واقعا مسئله ای را حل می کند. رشد آرام این بخش، مهم ترین اتفاق چند سال اخیر در این حوزه است.

زیرساخت هم مهم است: بیشتر مجموعه های شناخته شده روی اتریوم اند و بخش بزرگی از فعالیت ارزان تر به سولانا رفته. تفاوتش را در نقش اتریوم در توکن های غیرمثلی و بازار NFT روی سولانا جدا نوشته ایم.

شما دقیقا مالک چه چیزی می شوید

این بخش را باید قبل از هر خریدی خواند.

در اکثر NFT ها، آنچه روی زنجیره ثبت شده خود تصویر نیست؛ یک نشانی است که به فایل اشاره می کند. اگر آن فایل روی سروری باشد که روزی خاموش شود، شما مالک نشانی ای هستید که به جایی نمی رسد. مجموعه های جدی تر فایل را روی ذخیره سازی غیرمتمرکز نگه می دارند، و این تفاوت را قبل از خرید می شود بررسی کرد.

نکته دوم: مالکیت NFT به معنای مالکیت حقوق اثر نیست، مگر اینکه پروژه صریحا این را نوشته باشد. خیلی ها این دو را یکی می گیرند.

مسئله ای که برای خریدار ایرانی اول است، نه آخر

بزرگ ترین بازارهای NFT دسترسی از ایران را محدود می کنند. یعنی ممکن است بتوانید سایت را ببینید ولی در مرحله اتصال کیف پول یا خرید متوقف شوید، و این محدودیت ها هم بدون اطلاع قبلی تغییر می کنند.

پیامدش این است که ترتیب تصمیم گیری برعکس چیزی است که در راهنماهای خارجی می خوانید. اول ببینید کجا می توانید معامله کنید، بعد ببینید چه چیزی بخرید. انتخاب یک مجموعه عالی که راهی برای فروشش ندارید، هیچ ارزشی ندارد.

و برای خرید در این بازارها به موجودی روی همان شبکه نیاز دارید، هم برای خود خرید و هم برای کارمزد. تامین آن از ایران معمولا از مسیر کدهای دلاری قابل تبدیل ساده تر از مسیر کارت بانکی است، چون کارت ایرانی در هیچ درگاه خارجی پذیرفته نمی شود.

خرید NFT با خرید ارز دیجیتال یکی نیست

این تفاوت ساده به نظر می رسد ولی تمام ریسک ماجرا در همین است.

یک واحد تتر با هر واحد تتر دیگری یکی است و همیشه خریدار دارد. NFT اما یکتاست: برای فروشش باید کسی پیدا شود که دقیقا همان قلم را بخواهد و دقیقا همان موقع. این یعنی حتی وقتی بازار خوب است، بین تصمیم به فروش و رسیدن پول به دست شما ممکن است روزها یا هفته ها فاصله بیفتد.

به این کارمزدها را هم اضافه کنید. در هر معامله علاوه بر کارمزد شبکه، معمولا درصدی به بازار و درصدی به سازنده مجموعه می رسد. روی خریدهای کوچک، جمع این ها به راحتی از سود احتمالی تان بیشتر می شود. انتخاب شبکه هم دقیقا به همین دلیل مهم است و مقایسه هزینه معامله NFT در سولانا و اتریوم این حساب را باز کرده.

پس اگر انتظار دارید بتوانید مثل یک ارز دیجیتال هر وقت خواستید نقدش کنید، انتظار اشتباهی است. این بازار برای پول اضطراری ساخته نشده.

سه سوال قبل از خرید

• در سی روز گذشته چند معامله واقعی داشته؟ کف قیمت بدون حجم، یک عدد تزیینی است. مجموعه ای که فروشنده دارد و خریدار ندارد، کف قیمتش خیالی است.
• فایل کجا نگهداری می شود؟ همان بحث بالا.
• اگر بخواهم بفروشم، به چه کسی؟ اگر جواب روشنی ندارید، این خرید نیست.

سوال های پرتکرار