پروژه های لایه دوم اتریوم؛ کدام ها و کجا دردسر دارند
برای ثبت سفارش به حساب نیاز دارید. ثبت نام رایگان است.
فهرست شبکه های لایه دوم اتریوم هر دو سال یک بار عوض می شود. نام هایی که سال ۲۰۲۱ در هر مقاله ای بودند، امروز یا کوچک شده اند یا اصلا در فهرست رسمی نیستند، و نام هایی که آن موقع وجود نداشتند حالا بیشترین کاربر را دارند.
پس به جای فهرست کردن، دو چیز مهم تر را اینجا می گذارم: اینکه امروز خود اتریوم چه شبکه هایی را نام می برد، و اینکه هنگام استفاده دقیقا کجا گیر می کنید. دومی چیزی است که هیچ فهرستی نمی گوید و همان است که به شما ضرر می زند.
ظرفیت زنجیره اصلی اتریوم عمدا محدود نگه داشته شده تا اجرای نود روی سخت افزار معمولی ممکن بماند. وقتی تقاضا بالا می رود، این محدودیت خودش را به شکل کارمزد نشان می دهد.
راه حلی که انتخاب شد این بود: تراکنش ها جای دیگری اجرا شوند، دسته بندی شوند و فقط نتیجه شان روی زنجیره اصلی ثبت شود. به این می گویند رول آپ. امنیت تسویه از اتریوم می آید، اجرا جای دیگری انجام می شود. پیشینه کامل این تصمیم در چالش های مقیاس پذیری بلاکچین آمده است.
در صفحه رسمی لایه دوم، شبکه هایی که نام برده می شوند اینها هستند: آربیتروم وان، آپتیمیزم، بیس، لینیا، زد کی سینک ایرا، اسکرول، استارک نت، اینک، یونی چین و زیرکویت.
حالا این را با فهرست های قدیمی مقایسه کنید که هنوز در نتایج فارسی پیدا می شوند. بیشترشان از پروژه هایی نام می برند که در این فهرست نیستند، و بیس را که یکی از پرکاربردترین هاست اصلا نمی شناسند چون بعدتر آمده. اگر متنی درباره لایه دوم می خوانید و بیس در آن نیست، آن متن قدیمی است.
یک نکته تازه هم در همان صفحه هست که هنوز جایی به فارسی نوشته نشده: ارتقای فوساکا در دسامبر ۲۰۲۵ روشی به نام پیر دس را معرفی کرد که ثبت و بازیابی داده لایه دوم روی اتریوم را کارآمدتر می کند. یعنی مسیر ارزان تر شدن این شبکه ها هنوز باز است و تمام نشده.
این شبکه ها در یک چیز اساسی با هم فرق دارند: اینکه چطور به اتریوم ثابت می کنند تراکنش هایشان درست بوده.
خانواده خوش بینانه فرض را بر درستی می گذارد و مهلتی می دهد تا اگر کسی تقلبی دید، اعتراض کند. اثبات تقلب هم یک رفت و برگشت بین مدعی و معترض است که در نهایت قرارداد ناظر روی اتریوم تصمیم می گیرد کدام دروغ گفته.
خانواده دانش صفر از اول اثبات ریاضی درستی را ارائه می دهد، پس نیازی به مهلت اعتراض ندارد.
این تفاوت انتزاعی نیست و مستقیم روی زمان دسترسی شما به پولتان اثر می گذارد. مستندات اتریوم صریح می گوید کاربر برای برداشت دارایی از یک رول آپ خوش بینانه به زنجیره اصلی باید منتظر پایان مهلت یک هفته ای اعتراض بماند؛ حدود هفت روز.
این یکی از پرتکرارترین شوک های کاربران تازه است. پول گم نشده، در صف است. اما اگر برنامه ای برای همان روز داشته باشید، عملا فرقی نمی کند. راه میانبرش هم هست: پل های شخص ثالث که با گرفتن کارمزد فورا پرداخت می کنند، و آن کارمزد در واقع بهای همان یک هفته است.
اینجا باید صریح بود، چون در معرفی ها معمولا نیست.
مستندات اتریوم خودش می پذیرد که در این ساختار «یک موجودیت متمرکز مسئول پردازش تراکنش ها و ارسال بلوک ها به اتریوم است» و همین موجودیت «کنترل بیشتری روی ترتیب تراکنش ها دارد». حتی می گوید چنین اپراتوری می تواند با آفلاین شدن یا با نپذیرفتن تراکنش های خاص، کاربران را سانسور کند.
در مقابلش سازوکاری هست که به کاربر اجازه می دهد تراکنشش را مستقیم از راه زنجیره اصلی به اجبار وارد کند. یعنی مسئله دیده شده و برایش راه فرار گذاشته اند. ولی این با «کاملا غیرمتمرکز» یکی نیست و هر کس این طور معرفی اش کند، دارد بخشی از تصویر را حذف می کند.
موضع من: برای استفاده روزمره و مبالغ متوسط، این معامله کاملا منطقی است. برای نگهداری بلندمدت سرمایه اصلی، جای دارایی زنجیره اصلی است.
اول و مهم تر از همه: برداشت روی شبکه اشتباه. یک آدرس اتریومی روی همه این شبکه ها شکل یکسانی دارد، اما شبکه ای که انتخاب می کنید تعیین می کند دارایی کجا می نشیند. بیشتر «گم شدن» هایی که در پشتیبانی می بینیم نه هک است نه باگ؛ انتخاب اشتباه شبکه در لحظه برداشت است.
دوم: نداشتن دارایی برای کارمزد روی خود آن شبکه. دارایی رسیده ولی چیزی برای پرداخت کارمزد ندارید و عملا نمی توانید تکانش دهید.
سوم: بی توجهی به همان مهلت یک هفته ای هنگام برگشت به زنجیره اصلی. اگر با اینترنت ناپایدار هم روبرو باشید، این انتظار می تواند از چیزی که فکر می کردید طولانی تر شود. قبل از شروع، مسیر برگشت را هم ببینید، نه فقط مسیر رفت.
کدام شبکه های لایه دوم در اتریوم وجود دارند؟
در صفحه رسمی اتریوم این شبکه ها نام برده شده اند: آربیتروم وان، آپتیمیزم، بیس، لینیا، زد کی سینک ایرا، اسکرول، استارک نت، اینک، یونی چین و زیرکویت. این فهرست ثابت نیست و هر متنی که چند سال قدیمی باشد، نام های دیگری دارد.
کدام پروژه های لایه دوم اتریوم بهترین هستند؟
بهترین مطلق وجود ندارد و انتخاب به کاربرد بستگی دارد. اگر برنامه ای که می خواهید فقط روی یک شبکه است، همان جواب شماست. اگر ممکن است زود به زنجیره اصلی برگردید، شبکه های مبتنی بر اثبات دانش صفر مهلت یک هفته ای ندارند. و اگر مقصدتان صرافی است، اول ببینید آن صرافی کدام شبکه ها را پشتیبانی می کند.
کدام ارزها به اتریوم وابسته هستند؟
توکن های بومی همین شبکه ها و همچنین هر توکنی که روی استاندارد اتریوم صادر شده باشد. نکته مهم این است که بعضی از این شبکه ها اصلا توکن مستقل ندارند و کارمزدشان با اتر پرداخت می شود، پس وجود یا نبود توکن دلیل بهتر بودن یک شبکه نیست.
پالیگان لایه دوم اتریوم است؟
شبکه اصلی پالیگان اعتبارسنج های خودش را دارد و امنیتش را از آن ها می گیرد، نه از اتریوم؛ یعنی رفتارش به سایدچین نزدیک تر است تا به رول آپ. این تفاوت وقتی مهم می شود که بپرسید در بدترین حالت چه کسی ضامن دارایی شماست. در صفحه رسمی لایه دوم اتریوم هم نامش نیامده است.
لایه دوم دیگر یک آزمایش نیست؛ مسیر رسمی اتریوم است و بخش بزرگی از فعالیت روزانه همان جا اتفاق می افتد. اما فهرست شبکه ها سریع تر از هر مقاله ای عوض می شود، پس ارزش حفظ کردن اسم ها کم است.
چیزی که ارزش دارد سه چیز است: بدانید مهلت برداشت شبکه ای که انتخاب کرده اید چقدر است، بدانید چه کسی ترتیب تراکنش ها را تعیین می کند، و هنگام برداشت شبکه را دوبار چک کنید. مقایسه پالیگان با سایر راه حل ها و کیف پول پالیگان همین بحث را عملی تر ادامه می دهند، و اگر مسیرتان به تبدیل تومانی می رسد قیمت لحظه ای ووچر را هم قبل از سفارش ببینید.
