پالیگان لایه دوم اتریوم است یا سایدچین؟ فرق مهم است
برای ثبت سفارش به حساب نیاز دارید. ثبت نام رایگان است.
در تقریبا هر مقاله فارسی، پالیگان را کنار آربیتروم و اپتیمیزم می گذارند و هر سه را «لایه دوم اتریوم» می نامند. این دسته بندی غلط است، و برخلاف چیزی که به نظر می رسد یک بحث آکادمیک نیست.
پول شما در این دو مدل پشت دو چیز متفاوت ایستاده است.
یک رول آپ تراکنش ها را بیرون از اتریوم اجرا می کند اما داده کافی را روی اتریوم می گذارد تا هر ناظر مستقلی بتواند وضعیت درست را از روی همان داده بازسازی کند. اگر گردانندگان رول آپ ناپدید شوند یا تقلب کنند، اتریوم مرجع نهایی است. سایت رسمی اتریوم مقیاس پذیری را دقیقا با همین تعریف توضیح می دهد: رول آپ ها «تراکنش ها را دسته بندی می کنند و خروجی را به اتریوم می فرستند».
یک زنجیره جانبی بلاکچین مستقلی است که با اتریوم پل دارد. اجماع خودش، اعتبارسنج های خودش، امنیت خودش. اتریوم را برای ثبت نقطه های وارسی می بیند، ولی وضعیت شبکه را از روی داده روی اتریوم نمی شود بازسازی کرد.
شبکه اصلی پالیگان یعنی Polygon PoS در دسته دوم است. مجموعه اعتبارسنج مستقل خودش را دارد و امنیتش به اندازه همان مجموعه است، نه به اندازه اتریوم.
سه پیامد عملی دارد.
یک: اعتماد شما به چه کسی است. وقتی روی یک رول آپ دارایی دارید، فرض بدبینانه این است که گردانندگان بد رفتار کنند و شما هنوز بتوانید دارایی تان را از روی داده اتریوم استخراج کنید. روی زنجیره جانبی، فرض بدبینانه این است که اکثریت اعتبارسنج ها با هم تبانی کنند، و آن وقت اتریوم کاری برایتان نمی کند. احتمالش پایین است، ولی صفر نیست و باید بدانید هست.
دو: پل، نه شبکه، نقطه خطر است. در هر دو مدل دارایی شما در واقع در یک قرارداد پل قفل می شود و نسخه ای از آن روی شبکه مقصد ساخته می شود. اما در زنجیره جانبی، پل تنها لنگرگاه است. تاریخچه هک های بزرگ کریپتو نشان داده که پل ها هدف اصلی اند، نه خود زنجیره ها.
سه: انتظار درست از سرعت و کارمزد. زنجیره جانبی چون به داده روی اتریوم وابسته نیست، کارمزدش هم به شلوغی اتریوم وابسته نیست. رول آپ ها برعکس، هزینه شان تابعی از قیمت فضای داده روی اتریوم است؛ به همین دلیل بود که اضافه شدن بلاب ها هزینه شان را پایین آورد.
اینجا باید منصف بود، چون تصویر از آنچه گفتیم پیچیده تر است.
پالیگان یک شبکه نیست، یک مجموعه است. کنار Polygon PoS، پروژه لایه های مبتنی بر اثبات دانش صفر هم دارد و لایه ای به اسم AggLayer که خودش را «لایه تسویه بین زنجیره ای برای یکپارچه کردن نقدینگی و کاربران هر بلاکچین» معرفی می کند. بخش هایی از این مجموعه از نظر فنی رول آپ اند.
ولی وقتی شما در یک صرافی ایرانی «شبکه پالیگان» را انتخاب می کنید، تقریبا همیشه منظور Polygon PoS است. پس برای تصمیم عملی شما، همان دسته بندی زنجیره جانبی ملاک است.
جالب اینکه این بحث را خود پروژه هم تا حد زیادی کنار گذاشته است. سایت رسمی پالیگان امروز خودش را «بلاکچین مرجع برای پرداخت های جهانی» معرفی می کند و Polygon PoS را «لایه تسویه مرجع برای جابه جایی پول در سطح جهانی». نه عبارت «مقیاس پذیری اتریوم» برجسته است، نه رقابت با رول آپ ها.
یعنی پالیگان از رقابتی که مقاله های فارسی هنوز درباره اش می نویسند، عملا بیرون آمده و رفته سراغ بازار پرداخت. این جابه جایی موقعیت را کسی که هنوز پالیگان را «لایه دوم ارزان اتریوم» می داند اصلا نمی بیند.
در همین جابه جایی، توکن شبکه هم عوض شد: MATIC جای خودش را به POL داد و سایت رسمی دیگر اسم قدیمی را نمی برد. اگر هنوز MATIC دارید، صفحه تبدیل متیک به POL مسیرش را نوشته است.
عملی ترین برداشت این است: انتخاب شبکه را بر اساس مقدار و مدت تصمیم بگیرید، نه بر اساس اینکه کدام لقب قشنگ تری دارد.
- مبلغ کم، انتقال سریع، پرداخت روزمره: پالیگان کاملا منطقی است و پشتیبانی صرافی های داخلی از آن هم بهتر است.
- مبلغ بزرگ که قرار است ماه ها بماند: هر چه به لایه امنیتی اتریوم نزدیک تر باشید بهتر است.
- در هر حالت: نگه داشتن دارایی سنگین روی هر شبکه ای که پلش تنها راه خروج است، ریسکی است که باید آگاهانه بپذیرید.
و نکته ای که مخصوص ماست: اگر وسط انتقال بین شبکه ها اینترنت قطع شود، تراکنشی که ثبت شده ادامه مسیرش را می رود و شما فقط نمی بینیدش. عجله نکنید و دوباره نفرستید. اول با آدرس در کاوشگر همان شبکه وضعیت را ببینید.
برای مقایسه عملی سه شبکه از نظر کاربرد و نقدینگی، مقایسه پالیگان، آربیتروم و اپتیمیزم را ببینید؛ و اگر می خواهید بدانید ارتقاهای خود اتریوم چه چیزی را عوض کردند و چه چیزی را نه، این توضیح درباره کارمزد اتریوم بعد از مرج کمک می کند.
پالیگان لایه دوم اتریوم است یا نه؟
شبکه اصلی پالیگان یعنی Polygon PoS از نظر فنی زنجیره جانبی است، چون اجماع و اعتبارسنج های مستقل دارد. بخش های دیگری از مجموعه پالیگان رول آپ اند، ولی آن چیزی که در صرافی ها با نام «شبکه پالیگان» می بینید همان زنجیره جانبی است.
تفاوت سایدچین و لایه دوم در یک جمله چیست؟
لایه دوم امنیتش را از زنجیره اصلی می گیرد، زنجیره جانبی امنیتش را خودش تامین می کند.
پس استفاده از پالیگان ناامن است؟
نه. شبکه پرکاربردی است و سال هاست کار می کند. فقط مدل اعتمادش با رول آپ فرق دارد و برای مبالغ بزرگ و بلندمدت باید این تفاوت را در تصمیم لحاظ کنید.
چرا خیلی از مقاله ها پالیگان را لایه دوم می نامند؟
چون خود پروژه سال ها با همین عنوان بازاریابی می شد و مقاله ها از هم کپی کرده اند. تعریف فنی عوض نشده؛ فقط کسی زحمت بازبینی اش را نکشیده.
منابع: صفحه مقیاس پذیری اتریوم و سایت رسمی پالیگان.
