مقایسه پالیگان با آربیتروم و اپتیمیزم؛ کدام بهتر است؟

لایه دوم شبکه ای است که تراکنش ها را بیرون از زنجیره اصلی پردازش می کند و نتیجه را برای ثبت به همان زنجیره اصلی برمی گرداند. نکته تعیین کننده در همین برگشت است: یک لایه دوم واقعی داده را طوری به اتریوم می سپارد که هر کسی بتواند درستی اش را مستقل بررسی کند. یعنی امنیت نهایی از اتریوم می آید، نه از اعتماد به گردانندگان آن شبکه.

اتریوم خودش هم همین را رسمی کرده است. صفحه مقیاس پذیری در سایت رسمی اتریوم می گوید «اتریوم با استفاده از لایه دوم ها که به آن ها رول آپ هم گفته می شود مقیاس پذیر می شود؛ رول آپ ها تراکنش ها را دسته بندی می کنند و خروجی را به اتریوم می فرستند». برای ارزان تر شدن این کار هم فضای موقتی به اسم بلاب اضافه شده که داده در آن می نشیند و بعد از اینکه دیگر لازم نبود پاک می شود.

این تعریف مهم است، چون بلافاصله معلوم می کند پالیگان کجای این تصویر می نشیند. شبکه اصلی پالیگان یعنی Polygon PoS، مجموعه اعتبارسنج مستقل خودش را دارد و وضعیت شبکه را در فواصل مشخص به اتریوم می سپارد. این یک زنجیره جانبی است، نه رول آپ.

پالیگان، آربیتروم و اپتیمیزم هر سه تراکنش را ارزان تر و سریع تر از خود اتریوم انجام می دهند، اما از سه راه متفاوت به آن می رسند. تفاوت های اصلی در چهار چیز است: مدل اتصال به اتریوم، منبع امنیت، مسیر برداشت دارایی، و توکنی که کارمزد با آن پرداخت می شود.

مدل اتصال و منبع امنیت

آربیتروم و اپتیمیزم اجماع مستقل ندارند و به امنیت اتریوم تکیه می کنند. پالیگان اعتبارسنج های خودش را دارد و اجماع اثبات سهام مستقل اجرا می کند.

خیلی از مقاله ها این را به نفع پالیگان تفسیر می کنند: «اجماع اختصاصی دارد، پس قوی تر است». این تفسیر برعکس است. نداشتن اجماع اختصاصی ضعف رول آپ نیست، دقیقا هدف طراحی اش است. رول آپ عمدا امنیت خودش را نمی سازد تا مجبور نباشید به گردانندگانش اعتماد کنید؛ به جایش به اتریوم اعتماد می کنید. زنجیره جانبی برعکس، امنیتش به اندازه مجموعه اعتبارسنج های خودش است.

این یعنی پالیگان بد است؟ نه. یعنی معامله متفاوتی کرده اید: تجربه سریع و ارزان در ازای اتکا به یک مجموعه اعتبارسنج مستقل. برای پرداخت روزمره این معامله کاملا منطقی است و اتفاقا پالیگان امروز خودش را دقیقا برای همین می فروشد.

مسیر برداشت، جایی که واقعا فرق را حس می کنید

در رول آپ های خوش بینانه یک دوره اعتراض وجود دارد. یعنی وقتی دارایی را از شبکه به اتریوم برمی گردانید، باید مدتی صبر کنید تا فرصت اعتراض به تراکنش ها بگذرد. این تاخیر عیب نیست، همان مکانیزمی است که امنیت را تامین می کند؛ ولی اگر خبر نداشته باشید فکر می کنید پولتان گیر کرده.

در عمل تقریبا هیچ کس از پل رسمی استفاده نمی کند و همه از پل های شخص ثالث می روند که فوری اند. آن پل ها ریسک خودشان را دارند؛ تاریخچه هک های بزرگ کریپتو پر از پل هاست.

سرعت و کارمزد

اینجا عمدا عدد نمی نویسیم و توصیه می کنیم به هیچ مقاله ای که عدد ثابت می دهد اعتماد نکنید. کارمزد این شبکه ها به شلوغی لحظه ای و به هزینه فضای داده روی اتریوم وابسته است و از وقتی بلاب ها اضافه شده اند، هزینه رول آپ ها به شکل محسوسی پایین آمده. هر جدولی که «کارمزد فلان شبکه X دلار است» بنویسد، از روز انتشارش غلط می شود.

راه درست: قبل از انتقال، کارمزد را در همان لحظه در کیف پول خودتان ببینید.