می خواهید یک ارز دیجیتال بخرید. صفحه صرافی را باز می کنید و دو دکمه می بینید: بازار تومانی و بازار تتری. همان دارایی، دو قیمت، دو نمودار متفاوت. اکثر آدم ها اولی را می زنند چون آشناتر است و هیچ وقت نمی پرسند تفاوتش چیست.
تفاوتش کوچک نیست. در یکی از این دو، شما همزمان دو معامله باز می کنید و خبر ندارید.
یک خرید یا دو خرید
وقتی در بازار تومانی بیت کوین می خرید، یک تبدیل انجام می دهید: تومان به بیت کوین. تمام.
وقتی در بازار تتری همان بیت کوین را می خرید، دو تبدیل انجام داده اید: اول تومان به تتر، بعد تتر به بیت کوین. حالا دو چیز روی سود و زیان شما اثر می گذارد. حرکت بیت کوین در برابر دلار، و حرکت دلار در برابر تومان. اینکه صرافی این دو مرحله را در یک صفحه پنهان کند، تغییری در واقعیت نمی دهد.
و این دقیقا همان چیزی است که نمودار تومانی هر دارایی دلاری را گمراه کننده می کند. اگر نمودار تومانی تتر را نگاه کنید و ببینید بالا رفته، تتر بالا نرفته است. تومان پایین آمده. خط روی نمودار حرکت ریال است، نه حرکت دارایی، و هر تحلیلی که این را نبیند از پایه اشتباه است. تفاوت این نگاه با نگهداری دلار کاغذی را جداگانه در مقایسه تتر با دلار بررسی کرده ایم.
عمق بازار، همان چیزی که هزینه واقعی را تعیین می کند
بین دو بازار، آنکه سفارش بیشتری در دفترش دارد اسپرد کمتری هم دارد. این تنها معیار عینی است و به جای حدس زدن، می شود پیش از معامله در همان صفحه دیدش.
قاعده تجربی که بیشتر وقت ها درست در می آید: برای ارزهای بزرگ و شناخته شده، بازار تتری عمیق تر است چون به بازار جهانی وصل است. برای ارزهای کوچک و کم معامله، هر دو بازار کم عمق اند و بازار تومانی گاهی حتی بهتر است، چون خریدار ایرانی اش بیشتر است.
ولی قاعده تجربی جای نگاه کردن را نمی گیرد. قبل از سفارش، فاصله بهترین خرید و بهترین فروش را در هر دو بازار ببینید. همان عدد، هزینه ورود شماست و معمولا از کارمزد بیشتر است. توضیح مفصل ترش را در اختلاف قیمت خرید و فروش نوشته ایم.
هزینه ها را کامل بشمارید
مسیر تومانی یک بار کارمزد معامله دارد و یک بار اسپرد. مسیر تتری دو بار هر دو را دارد، چون دو معامله است.
در عمل این تفاوت روی خریدهای کوچک محسوس است و روی مبالغ بزرگ در برابر تفاوت عمق بازار رنگ می بازد. جمع بندی ساده اش این است: هرچه مبلغ بزرگ تر باشد، عمق بازار مهم تر از کارمزد می شود.
یک هزینه پنهان هم هست که در هیچ کدام از این حساب ها نمی آید: زمان. اگر بازار تتری را انتخاب کنید و بعد بخواهید سریع از بازار خارج شوید و تومان بگیرید، باید همان دو مرحله را برعکس طی کنید. در روزهای شلوغ همین برگشت است که کند می شود و نقدشوندگی تتر در مسیر ریالی جایی است که فشار خودش را نشان می دهد.
پس کدام
موضع ما، بدون تعارف و بسته به اینکه چه می خواهید:
اگر هدفتان حفظ ارزش پول است، هیچ کدام. تتر بخرید و نگهش دارید. وارد بازار ارز دیگری نشوید. این ساده ترین کار است و بیشترین آدم ها دقیقا همین را می خواهند بدون اینکه بدانند.
اگر ارز بزرگی را برای میان مدت می خرید، بازار تتری منطقی تر است. قیمتی که می بینید همان قیمت جهانی است، تحلیل هایی که می خوانید هم بر همان مبنا نوشته شده اند، و عمق بازار معمولا بیشتر است.
اگر خرید کوچک و یک باره است، بازار تومانی. یک مرحله کمتر، یک کارمزد کمتر، و پیچیدگی ای که ارزشش را ندارد حذف می شود.
و یک هشدار که ربطی به این انتخاب ندارد ولی مهم تر از آن است: تتری که در حساب صرافی می ماند، تتر شما نیست تا وقتی برداشتش کنید. اگر قرار است مدتی بماند، بیرون آوردنش از صرافی بخشی از تصمیم است، نه یک کار اضافه.
ما خودمان در دیجی دلار بازار معاملاتی و دفتر سفارش نداریم؛ کارمان خرید و فروش مستقیم تتر با نرخ مشخص است. اگر آنچه می خواهید همین است، اصلا لازم نیست وارد این انتخاب شوید.
سوال های پرتکرار
آیا تتر همان دلار است
نه. تتر توکنی است که ارزشش به دلار آمریکا گره خورده و شرکت خصوصی تتر لیمیتد منتشرش می کند. دلار نیست، ادعای دلار است، و پشت آن ادعا ذخایری قرار دارد که خود شرکت روزانه گزارششان می کند. برای نگهداری ارزش در کوتاه مدت کار می کند، ولی با اسکناس دلار یکی نیست.
قیمت تتر به تومان را از کجا ببینم
نرخ لحظه ای همین بالای صفحه هست و به بازار داخلی وصل است. عددی که در هر سایت می بینید کمی با بقیه فرق دارد، چون نرخ خرید و نرخ فروش دو عدد جدا هستند و هر پلتفرم فاصله خودش را دارد.
چرا قیمت یک ارز در بازار تومانی و تتری یکی نیست
چون دو دفتر سفارش جداگانه اند با خریداران و فروشندگان متفاوت. اگر قیمت بازار تومانی را بر نرخ تتر تقسیم کنید معمولا به عددی نزدیک بازار تتری می رسید، ولی نه دقیقا برابر. همین فاصله کوچک است که معامله گران آربیتراژ دنبالش هستند.
برای تازه کارها کدام بازار ساده تر است
بازار تومانی، بدون تردید. یک قیمت، یک مرحله، و لازم نیست همزمان دو نرخ را دنبال کنید. توصیه معمول ما این است که چند ماه اول را تومانی کار کنید و وقتی مبلغ ها بزرگ تر شد سراغ بازار تتری بروید.
