شبکه های تتر؛ کدام ها هستند و کجا کار می کنند

صفحه برداشت باز است. یک فهرست کشویی جلوی شماست با چند اسم: TRC20، ERC20، BEP20 و چند تای دیگر. هیچ جا هم ننوشته کدام را انتخاب کنید.

این یک انتخاب سلیقه ای نیست. اگر اشتباه انتخاب کنید، پول ممکن است اصلا به مقصد نرسد.

خبر خوب اینکه قاعده اش یک جمله است و در ادامه می گویمش. اول ببینیم چرا اصلا چنین انتخابی وجود دارد.

تتر بلاک چین خودش را ندارد

این تک جمله، ریشه تمام سردرگمی است.

بیت کوین شبکه خودش را دارد. اتریوم هم همین طور. اما تتر یک توکن است که روی شبکه های دیگران منتشر می شود. یعنی چیزی به اسم «شبکه تتر» اصلا وجود ندارد؛ آنچه هست، نسخه های تتر روی چند بلاک چین مختلف است.

و این نسخه ها با هم قابل تعویض نیستند. تتر روی ترون و تتر روی اتریوم ارزش یکسانی دارند ولی روی دو دفتر حساب کاملا جدا ثبت می شوند و آدرس هایشان با هم کار نمی کند. فهرست رسمی شبکه هایی که تتر روی آن ها منتشر می شود در سایت خود شرکت آمده و بلند است: از اتریوم و ترون تا سولانا، آوالانچ، پولکادات، الگورند و چند شبکه دیگر.

ولی در عمل فقط سه تا اهمیت دارند

آن فهرست بلند برای شما تصمیم نمی گیرد. در بازار ایران، عملا سه گزینه وجود دارد و بقیه به ندرت پیش می آیند.

TRC20، یعنی تتر روی شبکه ترون. پرکاربردترین مسیر و در بیشتر موارد گزینه پیش فرض درست. هزینه انتقالش پایین است و تاییدش سریع. تقریبا همه پلتفرم های داخلی از آن پشتیبانی می کنند.

ERC20، یعنی تتر روی اتریوم. قدیمی ترین نسخه پرکاربرد و همچنان استاندارد بخش زیادی از دنیای دیفای. هزینه انتقالش به شلوغی شبکه بستگی دارد و در ساعت های پرترافیک بالا می رود. اگر مقصدتان یک قرارداد هوشمند یا یک سرویس مبتنی بر اتریوم است، چاره ای جز این ندارید.

BEP20، یعنی تتر روی شبکه بایننس. ارزان و سریع، ولی پشتیبانی اش در پلتفرم های ایرانی کمتر از دو تای بالاست. بیشتر وقتی به کار می آید که طرف مقابلتان از اکوسیستم بایننس استفاده می کند.

و یک هشدار درباره نسخه های قدیمی: تتر روی شبکه امنی که در سال های اول استفاده می شد، دیگر عملا از رده خارج است. اگر جایی چنین گزینه ای دیدید، سراغش نروید.

TRC20 یا ERC20؟

اگر فقط به هزینه و سرعت نگاه کنید، ترون برنده است و بحث تمام. ولی این نگاه ناقص است.

معیار واقعی این است که مقصد چه چیزی را قبول می کند. یک انتقال ارزان که به مقصد نمی رسد، از یک انتقال گران که می رسد بی نهایت بدتر است. اختلاف هزینه این دو شبکه در یک انتقال معمولی، در برابر از دست دادن کل مبلغ، عددی نیست.

پس موضع من ساده است: تا وقتی مقصد چیز دیگری نگفته، ترون. و به محض اینکه مقصد شبکه ای را نام برد، همان و بدون چانه زدن. مقایسه عددی هزینه ها هم در مقایسه کارمزد شبکه ها برای انتقال تتر آمده است.

قاعده ای که همه چیز را حل می کند

شبکه را گیرنده تعیین می کند، نه فرستنده.

همین. اگر این یک جمله را رعایت کنید، بقیه این نوشته را لازم ندارید. آدرسی که می گیرید متعلق به یک شبکه مشخص است و شما فقط باید همان را انتخاب کنید. بحث اینکه کدام شبکه بهتر است، وقتی معنی دارد که خودتان هر دو سر ماجرا را کنترل کنید.

چهار اشتباهی که پول می برد

ارسال روی شبکه ای که مقصد پشتیبانی نمی کند. رایج ترین و پرهزینه ترین. تراکنش روی زنجیره موفق ثبت می شود و همه چیز درست به نظر می رسد، ولی پول در دفتری نشسته که مقصد اصلا نگاهش نمی کند. اینکه چه چیزی از ارسال اشتباه قابل بازگشت است به این بستگی دارد که آن طرف کلید آدرس را در اختیار داشته باشد یا نه.

شباهت ظاهری آدرس ها. آدرس اتریوم و آدرس شبکه بایننس هر دو با یک الگو شروع می شوند و کاملا شبیه اند. چشم غیرمسلح فرقشان را نمی گذارد و همین باعث شده این خطا این قدر رایج باشد. آدرس ترون شکل متفاوتی دارد و به همین دلیل کمتر اشتباه می شود.

این تصور که تبدیل بین شبکه ها خودکار است. نیست. جابه جا کردن تتر از یک شبکه به شبکه دیگر یک عملیات جداگانه است با هزینه و ریسک خودش؛ روالش در جابه جا کردن تتر بین دو شبکه آمده است.

نداشتن کارمزد شبکه در مقصد. نکته ای که تازه کارها را غافلگیر می کند: برای انتقال تتر از یک کیف پول شخصی، باید ارز بومی همان شبکه را هم داشته باشید. تتر روی ترون بدون مقداری ترون جابه جا نمی شود. موجودی تتر دارید ولی نمی توانید حرکتش دهید.

یک نکته که مخصوص بازار ایران است

انتخاب شبکه اینجا یک بعد اضافه دارد که در راهنماهای خارجی نمی بینید: در دسترس بودن.

وقتی اینترنت بین الملل کند یا قطع می شود، همه شبکه ها به یک اندازه آسیب نمی بینند. آنچه واقعا از دست می رود دسترسی شما به کیف پول یا پلتفرم است، نه خود بلاک چین؛ شبکه سر جایش کار می کند و شما نمی توانید به آن وصل شوید.

نتیجه عملی اش دو چیز است. اول، انتقال حساس به زمان را به آخرین لحظه نیندازید. دوم، اگر کیف پول شخصی دارید، عبارت بازیابی اش را جایی نگه دارید که برای رسیدن به آن به اینترنت نیاز نداشته باشید. کیف پول بدون دسترسی، همان اندازه بی فایده است که موجودی نداشته باشید.

و نکته سوم که کمتر گفته می شود: در همین شرایط، پلتفرم های داخلی معمولا در دسترس می مانند. اگر مسیرتان کاملا به سرویس های خارجی وابسته باشد، ریسکی برداشته اید که ربطی به انتخاب TRC20 و ERC20 ندارد.

و یک خطر از جنس دیگر: توکن هم نام

روی هر شبکه ای، هر کسی می تواند توکنی بسازد و اسمش را USDT بگذارد. کیف پول شما هم همان نام را نشان می دهد.

تفاوت در آدرس قرارداد است، نه در اسم. تتر واقعی روی هر شبکه یک قرارداد مشخص دارد و هر چیز دیگری با همان نام، توکن دیگری است که هیچ پلتفرمی نمی خردش. اگر تتری را از یک فرد یا یک منبع ناشناس گرفته اید، پیش از هر کاری قرارداد را چک کنید؛ نشانه های تشخیص در توکن های جعلی با نام تتر جمع شده است.

روش دیدنش هم همان مرورگر بلاک چین است. اگر با آن راحت نیستید، پیدا کردن و خواندن هش تراکنش قدم به قدم توضیح داده شده.

سوال های پرتکرار