ساخت توکن در سولانا؛ قرارداد نمی نویسید، حساب باز می کنید
برای ثبت سفارش به حساب نیاز دارید. ثبت نام رایگان است.
روی اتریوم، ساختن یک توکن یعنی نوشتن و منتشر کردن یک قرارداد هوشمند. روی سولانا این طور نیست و همین یک تفاوت، بیشتر سوءتفاهم های این حوزه را توضیح می دهد.
اینجا شما قراردادی نمی نویسید. یک برنامه از قبل روی شبکه هست و شما فقط در آن یک حساب جدید باز می کنید. به همین دلیل است که ساخت توکن در سولانا آنقدر ارزان و سریع است، و به همین دلیل هم هر روز هزاران توکن بی ارزش روی این شبکه ساخته می شود.
این متن هم برای کسی است که می خواهد توکن بسازد و هم، مهم تر، برای کسی که می خواهد یک توکن ساخته شده را بخرد.
به توکن های این شبکه اس پی ال می گویند، کوتاه شده کتابخانه برنامه های سولانا. طبق مستندات رسمی سولانا هر توکن در عمل چند حساب داده است، نه یک قرارداد:
حساب مینت خود توکن است. کل عرضه، تعداد رقم اعشار و اینکه چه آدرسی اجازه ساخت واحد جدید دارد، همه در همین یک حساب نوشته می شود. آدرسی که به عنوان «قرارداد توکن» جایی می بینید، معمولا آدرس همین حساب است.
حساب توکن موجودی یک نفر از یک توکن مشخص را نگه می دارد. یعنی برخلاف اتریوم، موجودی شما داخل خود قرارداد توکن ثبت نمی شود؛ در یک حساب جدا که مال شماست ثبت می شود. نسخه استانداردش را حساب توکن مرتبط می نامند و آدرسش از ترکیب آدرس شما و آدرس توکن ساخته می شود.
یک نکته عملی که از همین ساختار می آید: باز کردن هر حساب روی سولانا مقدار کمی سول را قفل می کند. برای همین وقتی توکن تازه ای را برای اولین بار دریافت می کنید، شبکه باید حسابش را برایتان بسازد و این هزینه دارد. اگر کیف پولتان کاملا خالی از سول باشد، دریافت هم انجام نمی شود.
این را کمتر جایی به فارسی می بینید و در عمل به درد می خورد. سولانا دو برنامه توکن دارد.
برنامه اصلی، همانی که سال هاست هست، تغییرناپذیر است و بیشتر توکن های شناخته شده روی آن ساخته شده اند. برنامه دوم که به آن توکن ۲۰۲۲ می گویند همه قابلیت های اولی را دارد به علاوه یک سری افزونه: مثل کارمزد داخلی روی هر انتقال یا امکان انتقال محرمانه.
چرا برای شما مهم است؟ چون بعضی از آن افزونه ها می توانند رفتار توکن را عوض کنند. توکنی که افزونه کارمزد انتقال دارد، هر بار که جابه جایش کنید بخشی از آن کسر می شود. اگر توکنی خریدید و مقدار رسیده کمتر از مقدار ارسالی بود، به احتمال زیاد قضیه همین است.
در عمل چهار قدم است و هیچ کدام برنامه نویسی لازم ندارد.
اول حساب مینت ساخته می شود و تعداد اعشار تعیین می شود. دوم یک حساب توکن برای خودتان باز می شود. سوم مقدار اولیه ضرب می شود. چهارم، اطلاعات نمایشی توکن یعنی نام و نماد و تصویر ثبت می شود؛ همین قدم آخر است که باعث می شود توکن در کیف پول ها با اسم درست دیده شود.
و بعد؟ هیچ. هیچ اتفاق دیگری نمی افتد. توکن ساخته شده یک ردیف داده است، نه یک پروژه. این همان جایی است که سوءتفاهم بزرگ شکل می گیرد: هزینه ساختن یک توکن ناچیز است، پس ساخته شدن یک توکن هیچ چیزی درباره ارزش آن نمی گوید.
اگر می خواهید سراغ نوشتن برنامه واقعی روی این شبکه بروید، آن بحث دیگری است و مسیر واقعی توسعه دهنده شدن روی سولانا جای شروعش است.
این مهم ترین بخش این متن است.
وقتی حساب مینت ساخته می شود، دو اختیار روی آن تعریف می شود: اختیار ضرب و اختیار انجماد. اولی یعنی صاحبش می تواند هر وقت خواست واحد جدید بسازد و عرضه را چند برابر کند. دومی یعنی می تواند حساب توکن شما را قفل کند، طوری که موجودی را ببینید ولی نتوانید بفروشیدش.
هر دو را می شود برای همیشه باطل کرد و پروژه های سالم این کار را می کنند. اگر هیچ کدام باطل نشده باشد، شما در حال خرید توکنی هستید که سازنده اش هر لحظه می تواند آن را بی ارزش کند. چطور این دو اختیار را قبل از خرید چک کنید را جداگانه و قدم به قدم نوشته ایم.
راستی آزمایی اش هم کار سختی نیست؛ همه اینها روی زنجیره عمومی است و با یک اکسپلورر سولانا در چند دقیقه دیده می شود. کسی که می گوید «قابل بررسی نیست»، یا بلد نیست یا نمی خواهد شما ببینید.
جواب همان چیزی است که در اول متن گفتیم: چون ساختنش تقریبا مجانی است.
روی شبکه ای که ساخت توکن گران باشد، همین هزینه خودش یک فیلتر است. اینجا آن فیلتر وجود ندارد، پس تعداد توکن های تازه از توان توجه بازار خیلی بیشتر است و سرنوشت میم کوین های این شبکه نتیجه مستقیم همین است.
این ایراد سولانا نیست؛ نتیجه یک انتخاب فنی است که مزیت های واقعی هم دارد. ولی دانستنش لازم است: در این اکوسیستم، وجود داشتن یک توکن به معنای وجود داشتن یک پروژه نیست.
ساخت توکن در سولانا رایگان است؟
نه، اما هزینه اش ناچیز است. آنچه می پردازید کارمزد تراکنش ها به علاوه مقدار کمی سول است که برای باز نگه داشتن حساب ها قفل می شود. برای داشتن سول لازم هم می توانید از نرخ تومانی سولانا شروع کنید و لازم نیست از دلار حساب کنید.
برای ساخت توکن باید برنامه نویسی بلد باشم؟
برای خود توکن نه. برنامه توکن از قبل روی شبکه است و شما فقط در آن حساب باز می کنید؛ ابزارهای خط فرمان و رابط های وب این کار را انجام می دهند. برای هر چیزی فراتر از این، مثل قفل زمانی یا منطق توزیع، بله؛ آنجا دیگر باید برنامه بنویسید.
مزیت ساخت توکن روی یک بلاکچین موجود چیست؟
اینکه از همان لحظه در همه کیف پول ها و صرافی های آن شبکه شناخته می شود. راه اندازی یک شبکه اختصاصی یعنی ساختن امنیت و اعتبارسنج و ابزار از صفر، کاری که تقریبا هیچ پروژه ای به تنهایی از پسش برنمی آید.
توکنی که ساختم چطور قابل معامله می شود؟
ساخته شدن، قابل معامله شدن نیست. برای معامله باید کسی در یک صرافی غیرمتمرکز استخر نقدینگی بسازد و در آن هم توکن شما باشد و هم یک دارایی دیگر. پولی که در آن استخر می گذارید، عملا سرمایه ای است که در معرض ریسک قرار می دهید و هزینه واقعی یک سواپ در سولانا نشان می دهد این ماجرا چقدر ساده تر از آن چیزی که به نظر می رسد نیست.
ساخت توکن در سولانا یعنی باز کردن چند حساب در برنامه ای که از قبل وجود دارد. نه قراردادی می نویسید، نه چیزی مستقر می کنید، و کل کار در چند دقیقه تمام می شود.
دقیقا به همین دلیل، اگر خریدارید، هیچ اعتباری برای «توکن ساخته شده» قائل نشوید. اختیار ضرب و اختیار انجماد را چک کنید. آن دو خط، از هر وایت پیپری بیشتر حرف می زنند.
