توکنومیکس نات کوین؛ عرضه، توزیع و آنچه باقی مانده

برای توکنی مثل نات کوین، توکنومیکس یک بحث آکادمیک نیست. عملا تنها چیزی است که می شود درباره اش عدد گفت، چون بقیه اش داستان است.

و خبر خوب اینکه این عددها کوتاه اند. سه تا هستند و هر سه در دسترس همه.

عرضه: چیزی برای آزاد شدن نمانده

طبق داده ثبت شده برای این توکن، سقف عرضه نات کوین حدود ۱۰۲ میلیارد و ۴۵۰ میلیون واحد است، عرضه کل عملا همان عدد، و مقدار در گردش نزدیک به ۹۹ میلیارد و ۴۳۰ میلیون. یعنی حدود ۹۷ درصد از کل توکن همین حالا در دست مردم است.

تفاوت ناچیز بین عرضه کل و سقف هم یعنی مقدار بسیار کمی از این توکن سوزانده شده؛ آنقدر کم که در محاسبه شما اثری ندارد.

این یک جمله است ولی نصف تحلیل را همین جا تمام می کند.

چرا این خبر خوبی است

بیشتر توکن هایی که در همان دوره عرضه شدند، بخش بزرگی از عرضه شان قفل بود: سهم تیم، سهم سرمایه گذار اولیه، سهم خزانه، همه با جدول آزادسازی چند ساله. هر بار که یکی از آن قفل ها باز می شود، فروشنده جدیدی وارد بازار می شود که هزینه اش صفر بوده.

نات کوین این فشار را ندارد. کسی پشت صحنه منتظر تاریخ آزادسازی نیست. برای دارنده امروزی این یعنی یک ریسک شناخته شده کمتر، و منصفانه است که این را به حسابش بگذاریم.

و چرا همزمان خبر بدی است

همان عدد از آن طرف هم خوانده می شود و این طرفش را کمتر کسی می نویسد.

• خزانه ای نمانده. پروژه ای که تقریبا همه توکنش را توزیع کرده، ذخیره ای برای تامین مالی توسعه، جذب تیم یا پاداش دادن به مشارکت کننده ندارد. هر برنامه تشویقی بعدی باید از جای دیگری پول بیاورد.
• شناوری کامل یعنی حرکت گران است. وقتی تقریبا کل عرضه در بازار است، برای بالا رفتن ارزش بازار باید پول واقعی و بزرگ وارد شود. توکنی با شناوری ده درصد با پول کمتری تکان می خورد؛ اینجا چنین اهرمی وجود ندارد.
• هیچ سازوکاری عرضه را کم نمی کند. نه سوزاندن معنادار، نه انباشت کارمزد. یعنی تنها متغیر باقی مانده تقاضاست.

موضع ما: نات کوین از نظر ساختار عرضه، تمیزتر از بیشتر هم دوره هایش است و از نظر پتانسیل رشد، سنگین تر. این دو با هم می آیند و نمی شود فقط یکی را برداشت.

توزیع: ایردراپ بود، نه عرضه اولیه

در فضای فارسی زیاد می بینید که نوشته اند نات کوین «عرضه اولیه سکه» برگزار کرد و سرمایه جذب کرد. چنین چیزی رخ نداده. توزیع از طریق ایردراپ به بازیکن های همان بازی تلگرامی انجام شد. جزئیات آن ایردراپ و اینکه چرا تکرار نمی شود را جداگانه نوشته ایم.

نکته فنی جالبی هم اینجا هست که کمتر کسی می داند. توزیع توکن به ده ها میلیون آدرس روی یک بلاکچین، به شکل معمولی اش بسیار گران و کند است. شبکه تون برای همین دسته از توزیع ها استانداردی ساخته که جتون بدون ضرب نام دارد و به جای ضرب جداگانه برای هر کاربر، کل مبالغ ایردراپ را با یک درخت مرکل و یک هش واحد نگه می دارد. سهم هر کاربر در اولین انتقالش با یک اثبات مرکل تایید می شود.

این توضیح می دهد چرا چنین توزیع هایی در تون ممکن شدند و روی شبکه های دیگر تقریبا نشدند.

چیزی که در توکنومیکس این توکن اصلا نیست

فهرست نبودها به اندازه فهرست بودها مهم است:

نات کوین کارمزد شبکه را نمی گیرد؛ کارمزد انتقال روی شبکه تون با تون پرداخت می شود. درآمدی هم ندارد که به دارندگان برسد. تورم انتشاری ندارد چون چیزی برای انتشار نمانده. و حق رای پروتکلی هم در کار نیست، چون شبکه ای از خودش ندارد که پارامتری داشته باشد. جای دقیق این توکن روی شبکه تون همین را باز کرده است.

پس وقتی کسی می پرسد «چه چیزی به نات کوین ارزش می دهد»، جواب صادقانه این است: تقاضا، و هیچ چیز دیگر. این جواب برای توکن های میم عجیب نیست، فقط باید قبل از خرید بدانید که همین است. فهرست کامل کارهایی که این توکن می کند و نمی کند در کاربرد عملی نات کوین آمده است.

از عدد جهانی تا تومانی که می پردازید

عرضه و ارزش بازار عددهای جهانی اند. چیزی که شما می پردازید از چهار تکه ساخته می شود: نرخ مرجع، اسپرد، کارمزد خدمات و کارمزد شبکه که با تون پرداخت می شود.

در توکنی با قیمت واحد بسیار پایین، اسپرد به نسبت بزرگ تر به چشم می آید و همین باعث می شود نرخ صرافی های مختلف با هم فرق کند. دلیل تفاوت قیمت نات کوین بین صرافی ها را جداگانه توضیح داده ایم.

یک نکته عملی هم برای روزهای پرنوسان: در ساعت هایی که بازار داخلی شلوغ می شود اسپرد باز می شود. کاربرانی که از قبل نقدینگی آماده دارند، مثلا با ووچر خریداری شده، معمولا با نرخ بهتری وارد می شوند تا کسی که همان لحظه می خواهد کارت به کارت کند.

سوال های پرتکرار