استیکینگ تون؛ به جای نات کوین این را می شود استیک کرد
برای ثبت سفارش به حساب نیاز دارید. ثبت نام رایگان است.
تون کیپر را باز می کنید، نات کوین سر جایش است، و دنبال دکمه استیک می گردید. آن دکمه وجود دارد؛ فقط برای نات کوین نیست.
این یکی از پرتکرارترین سوءتفاهم های این اکوسیستم است و ریشه اش هم ساده است: نات کوین روی شبکه تون نشسته، پس هر قابلیتی که شبکه تون دارد به حساب نات کوین گذاشته می شود. استیکینگ یکی از همان هاست. چیزی که واقعا استیک می شود تون است، و قواعدش با آنچه در بیشتر متن های فارسی نوشته شده فرق دارد.
بیایید از پایین ترین لایه شروع کنیم و بالا بیاییم.
تون یک شبکه اثبات سهام است. یعنی کسانی که بلاک می سازند و تراکنش ها را تایید می کنند، برای اینکه اجازه این کار را داشته باشند باید مقداری تون قفل کنند. اگر بدرفتاری کنند، همان قفل شده جریمه می شود. این کل منطق اقتصادی امنیت شبکه است.
نات کوین در این معادله هیچ نقشی ندارد. یک توکن است که روی همین شبکه صادر شده و امنیتش را از تون قرض می گیرد. اینکه این توکن شبکه مستقلی ندارد تنها یک نکته فنی نیست؛ دقیقا همان دلیلی است که هیچ اعتبارسنجی حاضر نیست بابت قفل کردن نات کوین شما پاداشی بدهد. تفکیک کامل آنچه با اسم استیکینگ به دارندگان این توکن فروخته می شود را در بررسی استیکینگ نات کوین نوشته ایم.
پس سوال درست این نیست که «نات کوین را کجا استیک کنم». این است: «اگر می خواهم در این شبکه درآمد بدون معامله داشته باشم، چه چیزی واقعا وجود دارد و شرایطش چیست».
راه اندازی یک اعتبارسنج روی تون کار هر کسی نیست. سرور می خواهد، آپ تایم می خواهد و سرمایه ای می خواهد که اکثر آدم ها ندارند. برای همین قراردادی به اسم استخر نامیناتور طراحی شده: چند نفر پول می گذارند، اپراتور با مجموع آن اعتبارسنجی می کند، و پاداش به نسبت سهم تقسیم می شود.
اعداد این قرارداد در مستندات رسمی خود شبکه نوشته شده و همان جایی است که بیشتر مقاله های فارسی رد می شوند:
- حداقل سهم توصیه شده برای هر شرکت کننده، ده هزار تون است.
- اپراتور برای اینکه بتواند مستقل اعتبارسنجی کند به سیصد هزار تون نیاز دارد؛ استخر دقیقا برای پر کردن همین فاصله ساخته شده.
- اپراتور کمیسیون برمی دارد و درصدش را خودش در قرارداد تعیین می کند.
- هزینه عملیاتی هر دور اعتبارسنجی هم روی دوش اپراتور است، نه شما.
ده هزار تون. این عدد را نگه دارید، چون تمام تصمیم بعدی شما را تعیین می کند.
وقتی کف ورود ده هزار تون است، عملا هیچ کاربر معمولی به استخر نامیناتور نمی رسد. جوابی که اکوسیستم برایش پیدا کرد استیکینگ نقدشونده است: شما تون را به یک پروتکل می سپارید، پروتکل مجموع آن را به اعتبارسنج ها می دهد، و در ازایش یک توکن به شما می دهد که نماینده سهم شماست و می توانید همان را نگه دارید یا معامله کنید.
راحت است. رایگان نیست.
سه هزینه دارد که در تبلیغ درصد سود دیده نمی شود. اول کارمزد خود پروتکل. دوم ریسک قرارداد هوشمند، چون دارایی شما حالا در یک قرارداد نشسته و هر باگی در آن قرارداد مسئله شماست. سوم و مهم تر از هر دو: توکن نماینده سهم شما لزوما همیشه هم قیمت تون معامله نمی شود. در روزهای آرام تفاوتش ناچیز است و در روز شلوغ همان اختلاف است که هزینه خروج فوری شما را می سازد. اگر می خواهید آن توکن را جایی سواپ کنید، سواپ روی صرافی غیرمتمرکز تون همان جایی هستند که این اختلاف را می بینید.
محصول درآمدی صرافی. شما دارایی را در حساب یک شرکت قفل می کنید و آن شرکت درصدی به شما می دهد. هیچ اعتبارسنجی در این ماجرا دخیل نیست. این وام دادن به یک کسب و کار است و ریسکش هم ریسک آن کسب و کار است، نه ریسک شبکه. اگر صرافی به مشکل بخورد شما یک طلبکار عادی هستید.
سه عدد قبل از هر تصمیم:
کارمزد رفت و برگشت. هر ورود و خروج روی شبکه تون هزینه دارد و آن هزینه با تون پرداخت می شود. کیف پولی که فقط توکن دارد و تون ندارد، عملا قفل است. برای مبالغ کوچک، همین رفت و برگشت می تواند سود چند ماه را ببلعد.
دوره خروج. در استیکینگ پروتکلی خروج شما فوری نیست و به چرخه اعتبارسنجی گره خورده. در نسخه نقدشونده سریع تر است ولی همان اختلاف قیمت بالا را می پردازید.
و منبع بازدهی. اگر نمی توانید در یک جمله بگویید این پول از کجا می آید، وارد نشوید. در استیکینگ واقعی جواب مشخص است: از انتشار خود شبکه. هر جوابی غیر از این، جای سوال دارد.
اول دسترسی. بخش زیادی از این ابزارها داخل تلگرام یا روی سرویس های خارجی اجرا می شوند. در روزهای اختلال اینترنت دارایی شما سر جایش است ولی خروج در همان ساعت ممکن نیست، و بدشانسی این است که روزهای اختلال معمولا همان روزهایی اند که بازار حرکت می کند.
دوم واحد سنجش. بازدهی را باید به تومان بسنجید، نه به درصد دلاری. سود سالانه روی دارایی ای که به تومان افت کرده، سود نیست. و اگر مقصد شما اصلا سرمایه گذاری نیست و می خواهید پرداخت خارجی انجام دهید، این مسیر ابزار مناسبی نیست؛ ووچر پرداخت به جای دارایی نوسانی برای آن کار مستقیم ترند و نگه داشتن یک دارایی پرنوسان را از شما نمی خواهند.
یک نکته امنیتی هم که به همین اندازه مهم است: هر پروتکل استیکینگ از شما می خواهد قراردادی را تایید کنید، و همین تایید همان جایی است که بیشتر سرقت ها اتفاق می افتد. قبل از هر تاییدی، معیارهای امنیتی کیف پول تون را یک بار مرور کنید.
استیک نات کوین در تون کیپر چطور انجام می شود؟
انجام نمی شود. بخش استیکینگ در کیف پول های تون برای خود تون است. اگر چنین گزینه ای می بینید و نات کوین در فهرستش نیست، کیف پول خراب نیست؛ دارد درست کار می کند. برای خود توکن هم فقط نرخ خرید و فروش نات کوین معنا دارد، نه نرخ استیکینگ.
سود استیک تون در تون کیپر چقدر است؟
عدد ثابتی ندارد. به تعداد کل تونی که در شبکه قفل شده و به کمیسیون همان استخر یا پروتکل بستگی دارد و روزبه روز جابجا می شود. هر عددی که در یک تبلیغ به شکل تضمینی نوشته شده باشد، همان جا باید شما را محتاط کند.
مدت زمان استیک تون چقدر است و کی می توانم خارج شوم؟
در استخر نامیناتور خروج به دور اعتبارسنجی گره خورده و فوری نیست. در استیکینگ نقدشونده می توانید توکن نماینده سهم را هر لحظه بفروشید، ولی قیمتی که در آن لحظه می گیرید لزوما برابر ارزش واقعی سهم شما نیست.
با مبلغ کم اصلا ارزشش را دارد؟
معمولا نه. حداقل فنی مهم نیست، حداقل اقتصادی مهم است: اگر کارمزد ورود و خروج بخش محسوسی از سرمایه شماست، نگه داشتن ساده در کیف پول شخصی انتخاب بهتری است. بازدهی ندارد، ولی هیچ کدام از ریسک های بالا را هم ندارد.
