مارکت کپ یعنی چه و چرا عدد بزرگ همیشه یعنی امن تر نیست؟
برای ثبت سفارش به حساب نیاز دارید. ثبت نام رایگان است.
کاربر فهرست ارزها را باز می کند، تا ته صفحه پایین می رود و روی اسمی می ایستد که تا حالا نشنیده. قیمت هر واحدش کسری از یک تومان است. زیرش هم یک عدد بزرگ نوشته شده: ارزش بازار، چند صد میلیون دلار.
پیامی که بعدش به پشتیبانی می رسد تقریبا همیشه یک شکل دارد. «ارزش بازارش این قدر بالاست، پس پروژه بی سر و تهی نیست؛ چرا شما این را نمی فروشید؟»
جواب کوتاه این است که عدد ارزش بازار اصلا درباره اعتبار پروژه حرف نمی زند. یک اندازه است، نه یک نمره. و بدتر: همان عدد بزرگ می تواند دقیقا جایی باشد که ریسک پنهان شده.
ارزش بازار یعنی قیمت هر واحد، ضربدر تعداد واحدهایی که همین حالا در گردش است. همین. هیچ حسابرسی، هیچ ارزیابی و هیچ قضاوتی درباره تیم و کد و آینده پروژه در این عدد نیست.
پس وقتی دو ارز را کنار هم می گذارید، تفاوت عددشان می تواند از دو جای کاملا متفاوت بیاید: یا واقعا پول بیشتری وارد یکی شان شده، یا فقط تعداد واحدهایش بیشتر است. تکه دوم همان نیمه ای است که کسی نگاهش نمی کند، در حالی که معمولا نیمه تعیین کننده است. اگر می خواهید ببینید این «تعداد در گردش» چطور شمرده می شود و چرا با کل عرضه فرق دارد، جای درستش عرضه در گردش و نقشش در قیمت است.
یک نکته را همین اول روشن کنیم، چون منبع نصف سوءتفاهم هاست. عددی که در بعضی سایت ها می بینید ارزش بازار نیست، «ارزش کاملا رقیق شده» است؛ یعنی قیمت امروز ضربدر کل واحدهایی که قرار است روزی وجود داشته باشند، از جمله آن هایی که هنوز آزاد نشده اند. آن عدد همیشه بزرگ تر است و همیشه هم خوش بینانه تر. دو ستون کنار هم در جدول ها نشسته اند و شبیه هم به نظر می رسند، ولی یکی وضع موجود را می گوید و دیگری یک فرض را.
این رایج ترین باور غلطی است که کاربر با آن وارد می شود: «قیمت هر واحدش پایین است، پس جای رشد دارد.»
راستش را بخواهید، این جمله از پایه بی معنی است. قیمت هر واحد یک انتخاب دلخواه است، نه یک واقعیت اقتصادی. یک پروژه می تواند فردا هر واحدش را به ده تکه تقسیم کند؛ قیمت هر واحد یک دهم می شود و ارزش بازار تکان نمی خورد. چیزی که شما می خرید سهمی از کل است، نه تعداد واحد.
پس مقایسه «این ارز چند تومان است» با «بیت کوین چند تومان است» مثل مقایسه قیمت یک متر زمین در دو شهر بدون دانستن متراژ است. عدد به تنهایی هیچ چیز را ثابت نمی کند. اگر یک بار حساب کنید که رساندن یک ارز پرعرضه به قیمت یک دلار چه ارزش بازاری لازم دارد، دیگر هیچ وقت این اشتباه را تکرار نمی کنید؛ همین ضرب را برای دوج کوین در آینده دوج کوین و حساب رسیدن به یک دلار انجام داده ایم و جوابش خودش گویاست.
حالا می رسیم به تکه ای که این درس اصلا برای آن نوشته شده.
ارزش بازار می گوید یک دارایی روی کاغذ چقدر بزرگ است. اینکه شما بتوانید سهمتان را بفروشید، یک موضوع کاملا جداست و اسمش نقدشوندگی است. عددی که آن را نشان می دهد حجم معاملات است، نه ارزش بازار.
نسبت این دو به هم، ساده ترین آزمونی است که می شود روی هر ارزی گرفت: از کل اندازه این دارایی، هر روز چه بخشی واقعا دست به دست می شود؟ وقتی این نسبت بزرگ است، سفارش شما بین ده ها سفارش دیگر گم می شود و قیمت تکان نمی خورد. وقتی کوچک است، همان سفارش خودش قیمت را جابه جا می کند و فاصله بین بهترین خریدار و بهترین فروشنده باز می ماند. آن فاصله را کسی به شما اعلام نمی کند؛ روز فروش از جیبتان کم می شود.
حجم روزانه به نسبت ارزش بازار (داده نمونه)
عددی که نشان می دهد چقدر از یک دارایی واقعا هر روز دست به دست می شود. ارزش بازار این را هرگز نمی گوید.
- ۸٪ رتبه های بالا سفارش بزرگ هم بدون تکان دادن قیمت بسته می شود
- ۲٪ رتبه های میانی فروش پله ای لازم می شود
- زیر ۱٪ رتبه های پایین خریدار به اندازه کافی نیست، فاصله خرید و فروش باز می شود
بدترین حالت هم اصلا نظری نیست. ارزی هست که هنوز در جدول ها ارزش بازار دارد، هنوز قیمت نشان می دهد و هنوز رتبه دارد، ولی بازارش عملا خوابیده و آخرین معامله واقعی اش به سال ها قبل برمی گردد. نمونه اش را روی همین سایت باز کرده ایم: بیت کوین گلد و بازاری که تعطیل شده. آنجا عدد هست، خریدار نیست.
یک ارز رتبه بالا هم می تواند نصف شود؛ این ریسک قیمت است و همه قبولش کرده اند. ولی ارز کم عمق دو ریسک را با هم به شما می فروشد: هم قیمت می تواند بیفتد، هم ممکن است در همان لحظه اصلا نتوانید بفروشید. این دو با هم جمع نمی شوند، در هم ضرب می شوند.
یک نشانه عملی هم هست که خودتان می توانید ببینید. در فهرست ارزها به ترتیب ارزش بازار کاشی ها از بزرگ به کوچک چیده شده اند، ولی همه شان قابل کلیک نیستند؛ آن هایی که لینک دارند ارزهایی هستند که در دیجی دلار واقعا خرید و فروش می شوند و بقیه فقط برای خواندن بازار آنجا هستند. این تفکیک تصادفی نیست. هر چه از بالای فهرست دورتر می شوید، تعداد کاشی های خاموش بیشتر می شود و دلیلش دقیقا همین بحث عمق بازار است.
بر اساس تیکت هایی که در پشتیبانی ثبت می شود، پرتکرارترین لحظه ای که کاربر این را می فهمد وقتی است که می خواهد خارج شود، نه وقتی که می خرد. خرید همیشه آسان است. سوال درست را باید قبل از خرید پرسید: اگر فردا بخواهم این را بفروشم، طرف مقابلم کیست؟
ترتیب درست نگاه کردن
از بالا به پایین، هر چه پایین تر می روید عدد کم توجه تر و تعیین کننده تر می شود.
-
۱
قیمت هر واحد
اولین چیزی که می بینید و کم اهمیت ترین
-
۲
ارزش بازار و عرضه
اندازه واقعی دارایی، نه قیمت آن
-
۳
نقدشوندگی و عمق بازار
پایه ای که روز فروش روی آن می ایستید
قاعده ای که پشت میز جواب می دهد کوتاه است. قیمت هر واحد را نگاه نکنید، فقط برای اینکه بدانید چند واحد می خرید. ارزش بازار را نگاه کنید تا بفهمید با چه اندازه ای طرفید. و حجم معاملات را نگاه کنید تا بدانید راه خروج باز است یا نه.
اگر تازه شروع کرده اید، ساده ترین کار این است که از بالای همین فهرست شروع کنید. تتری که مشکل خروج ندارد و بیت کوین برای بلندمدت دو انتخابی هستند که مشکل نقدشوندگی ندارند و هر کدام کار متفاوتی می کنند. عددهای لحظه ای شان هم که لازمتان شود، قیمت بیت کوین با بازه های مختلف جای درستش است.
یعنی این دارایی بزرگ است. فقط همین، و همین هم کم نیست: اندازه معمولا با عمق بازار و پایداری همراه است و به همین دلیل رتبه های بالا معمولا انتخاب های کم دردسرتری اند.
ولی «بزرگ» و «امن» دو کلمه اند و یکی نیستند. عدد بزرگ نمی گوید پروژه سالم است، نمی گوید پول واقعی پشتش هست و مطلقا نمی گوید شما می توانید هر وقت خواستید بیرون بیایید. دفعه بعد که یک ارز ناشناس با ارزش بازار چشمگیر دیدید، عدد کناری اش را پیدا کنید. اگر حجم معاملاتش به این اندازه بزرگ نبود، شما یک فرصت پیدا نکرده اید؛ یک تله نقدشوندگی پیدا کرده اید.
مارکت کپ یا ارزش بازار یعنی چه؟
ارزش بازار یک ارز دیجیتال یعنی قیمت هر واحد ضربدر تعداد واحدهایی که در گردش است. عددی است که اندازه کل آن دارایی را نشان می دهد، نه کیفیت پروژه و نه اعتبار تیم پشتش. دو ارز با ارزش بازار برابر می توانند از هر نظر دیگری کاملا متفاوت باشند.
ارز با قیمت خیلی پایین برای خرید بهتر است؟
نه، و اصلا ربطی به هم ندارند. قیمت هر واحد به تعداد واحدهای منتشر شده بستگی دارد و پروژه می تواند آن را هر طور خواست تعیین کند. مهم این است که با پولتان چه سهمی از کل می خرید، نه اینکه چند واحد به دستتان می رسد. «ارزان» بودن هر واحد هیچ فرصتی نمی سازد.
چطور بفهمم یک ارز نقدشونده است؟
حجم معاملات ۲۴ ساعته اش را کنار ارزش بازارش بگذارید. اگر حجم روزانه در برابر اندازه دارایی خیلی کوچک باشد، یعنی خریدار و فروشنده کافی وجود ندارد و فروش در حجم بالا قیمت را جابه جا می کند. علامت هشدار جدی تر هم این است که همان ارز فقط در چند صرافی کم نام معامله شود.
ارزش بازار بالا یعنی سرمایه گذاری امن تر؟
ارزش بازار بالاتر معمولا با عمق بازار بیشتر و نوسان کمتر همراه است و از این نظر دردسر کمتری دارد. ولی امنیت نیست. ارزهای بزرگ هم افت های سنگین داشته اند و ارزی هم می تواند ارزش بازار قابل توجهی روی کاغذ داشته باشد در حالی که بازار واقعی اش تعطیل شده. اندازه را با امنیت یکی نگیرید.