لایت کوین کپی بیت کوین است. این را طرفدارانش هم انکار نمی کنند؛ چارلی لی کد بیت کوین را برداشت، چند عدد را عوض کرد و شبکه جدیدی راه انداخت. آن چند عدد هنوز تمام تفاوت این دو شبکه است.
سوال جالب تر این است که چرا شبکه ای که هیچ وقت خراب نشد، هیچ وقت هم آنطور که قرار بود استفاده نشد.
چهار عددی که کل تفاوت است
اینها را می شود مستقیم از کد منبع لایت کوین خواند و لازم نیست به حرف کسی اعتماد کنید:
- هدف زمانی هر بلاک ۱۵۰ ثانیه است، یعنی دو و نیم دقیقه. در بیت کوین ده دقیقه.
- سقف کل عرضه ۸۴ میلیون سکه است؛ چهار برابر سقف بیت کوین.
- پاداش بلاک هر ۸۴۰ هزار بلاک نصف می شود، که تقریبا هر چهار سال یک بار است.
- تابع اثبات کار به جای الگوریتم بیت کوین، Scrypt است.
همین. بقیه معماری، از منطق ورودی و خروجی گرفته تا نحوه امضای تراکنش، همان بیت کوین است. به همین دلیل هم هر قابلیتی که برای بیت کوین نوشته شود، تقریبا بدون تغییر روی لایت کوین کار می کند و برعکس.
Scrypt قرار بود ماینینگ را مردمی نگه دارد. نگه نداشت
ایده اصلی این بود: الگوریتمی که حافظه زیادی می خواهد، ساخت سخت افزار اختصاصی را سخت می کند، پس ماینینگ در دست دارندگان کارت گرافیک معمولی می ماند.
چند سال بعد سخت افزار اختصاصی Scrypt ساخته شد و ماینینگ لایت کوین هم دقیقا مثل بیت کوین به دست مزرعه های بزرگ افتاد. این یکی از آن موارد نادر است که یک تصمیم فنی صادقانه، هدفش را از دست می دهد بدون اینکه اشتباه بوده باشد. جزئیات اقتصادش را در استخراج لایت کوین و اینکه امروز برای چه کسی می صرفد باز کرده ایم.
پس چرا کمتر درباره اش می شنوید
اینجا جایی است که بیشتر متن های فارسی طفره می روند و به جایش فهرست مزایا می نویسند. جواب صادقانه این است: کاری که لایت کوین برایش ساخته شد، یک نفر دیگر آمد و بهتر انجامش داد.
لایت کوین قرار بود پول روزمره باشد؛ ارزان و سریع. مشکل این است که ارزانی و سرعت، وقتی قیمت خود دارایی روزی چند درصد بالا و پایین می رود، مسئله اصلی نیست. کسی که می خواهد ارزش را جابه جا کند اول می خواهد ارزش سر جایش بماند. استیبل کوین ها دقیقا همین را دادند و کل آن کاربرد را برداشتند.
این نه شکست فنی لایت کوین است و نه توطئه؛ بازار یک نیاز داشت و ابزار دقیق تری برایش پیدا شد. کسی که امروز فقط می خواهد دلار جابه جا کند، منطقا سراغ لایت کوین نمی رود. تفاوت این دو نگاه را در فرق دارایی با قیمت ثابت و دارایی با قیمت شناور نوشته ایم.
چیزی که هنوز واقعا دارد
حالا طرف دیگر ماجرا، که کمتر گفته می شود چون به درد تبلیغ نمی خورد.
لایت کوین ناشر ندارد. هیچ شرکتی پشتش نیست که ذخایرش را اعلام کند یا نکند، هیچ حسابی نیست که بشود مسدودش کرد، و هیچ کس نمی تواند عرضه اش را تغییر دهد. استیبل کوین این را ندارد؛ ارزش ثابتش را از یک ناشر می گیرد و آن ناشر یک ریسک واقعی است، حتی وقتی سالم کار می کند.
دوم، کارمزدش قابل پیش بینی است و در شلوغی شبکه منفجر نمی شود، چون شبکه اش شلوغ نیست. برای انتقال های بزرگ، این ارزان تر از خیلی گزینه های دیگر تمام می شود.
و سوم، بیش از یک دهه بدون توقف کار کرده. در این صنعت این یک ادعای کوچک نیست.
کجا به درد شما نمی خورد
اگر مبلغ کوچکی را مرتب جابه جا می کنید و به قیمت ثابت نیاز دارید، لایت کوین ابزار اشتباهی است. نوسانش کار را برایتان سخت تر می کند نه ساده تر.
اگر دنبال اکوسیستم برنامه های غیرمتمرکز، استیکینگ یا وام دهی هستید، اینجا خبری نیست. لایت کوین عمدا ساده مانده و قرارداد هوشمند عمومی ندارد.
و اگر انتظار دارید مغازه ها بپذیرندش، آن پذیرش هیچ وقت به آن اندازه که وعده داده شد اتفاق نیفتاد. جایی هم که پذیرفته می شود، معمولا از طریق درگاهی است که بلافاصله تبدیلش می کند.
از ایران، دو نکته
اول اینکه نمودار تومانی لایت کوین دو متغیر دارد، نه یکی. وقتی خط بالا می رود، همیشه معنی اش این نیست که لایت کوین در بازار جهانی رشد کرده؛ ممکن است نرخ دلار حرکت کرده باشد. برای هر تصمیمی، قیمت دلاری را جدا نگاه کنید.
دوم اینکه شبکه لایت کوین سه نسل آدرس دارد و یکی از آنها از نظر ظاهری با آدرس بیت کوین قابل تشخیص نیست. این رایج ترین راه از دست دادن دارایی روی این شبکه است و سه نسل آدرس لایت کوین و آن اشتباه گران مفصل توضیحش داده.
برای معامله تومانی، نرخ و ثبت سفارش در بخش معامله لایت کوین است و اگر نگاهتان کوتاه مدت است خواندن نمودار لایت کوین را ببینید. اگر هم هدفتان اصلا جابه جایی ارزش دلاری است نه سرمایه گذاری، کدهای ووچر دلاری و مقصدهایی که می پذیرندشان مسیر مستقیم تری است.
سوال های پرتکرار
لایت کوین چیست و با بیت کوین چه فرقی دارد؟
لایت کوین یک شبکه پرداخت غیرمتمرکز است که از کد بیت کوین ساخته شده. تفاوت هایش عددی است: بلاک دو و نیم دقیقه ای به جای ده دقیقه، سقف ۸۴ میلیون سکه به جای ۲۱ میلیون، و الگوریتم اثبات کار متفاوت. منطق پایه هر دو یکی است.
چرا به لایت کوین نقره دیجیتال می گویند؟
این تعبیر از خود سازنده اش می آید: بیت کوین طلا، لایت کوین نقره. یعنی همان کار، در مقیاس کوچک تر و برای استفاده روزمره تر. امروز این تعبیر بیشتر تاریخی است تا توصیف بازار.
آیا لایت کوین ارز فراموش شده ای است؟
شبکه اش کاملا فعال است و بدون وقفه کار می کند. آنچه کم رنگ شده جایگاه رسانه ای و کاربرد پرداختی اش است، چون استیبل کوین ها آن نقش را گرفتند. این دو تا را نباید با هم اشتباه گرفت.
تعداد کل لایت کوین ها چقدر است؟
سقف ۸۴ میلیون سکه است و بیش از ۹۲ درصد آن تا امروز استخراج شده. بقیه اش طی چند دهه آینده و با نرخی که هر چهار سال نصف می شود آزاد می شود.
حرف آخر
لایت کوین نه پروژه ای شکست خورده است و نه فرصت پنهان. یک شبکه پرداخت ساده و آزموده است که کاربرد اصلی اش را به ابزار دقیق تری واگذار کرد. اگر دلیل شما برای خریدش «سریع تر و ارزان تر از بیت کوین است» باشد، دلیل ضعیفی است. اگر دلیلتان نبود ناشر و عرضه سخت گیرانه باشد، دلیل قابل دفاعی است.
