حاکمیت کاردانو؛ از هفت کلید تا یک لاولیس یک رای

تا همین چند سال پیش، تغییر پارامترهای شبکه کاردانو با هفت کلید انجام می شد. برای هر تغییر، پنج امضا از آن هفت تا کافی بود.

این را جایی پنهان نکرده بودند؛ در متن پیشنهاد رسمی حکمرانی نوشته شده است. و حالا جایش را چیز دیگری گرفته که ارزش دانستن دارد، چه آدا داشته باشید و چه نداشته باشید.

سه نهادی که حالا تصمیم می گیرند

پیشنهاد CIP-1694، که سند پایه حکمرانی کاردانوست، سه نهاد رای دهنده تعریف می کند:

کمیته قانون اساسی. گروهی که وظیفه اش بررسی انطباق یک پیشنهاد با قانون اساسی شبکه است.

نمایندگان تفویضی یا DRep. هر دارنده آدا می تواند خودش نماینده شود، یا حق رایش را به نماینده دیگری بسپارد. دقیقا همان الگویی که در تفویض استیک وجود دارد.

اپراتورهای استخر استیک. همان هایی که بلوک تولید می کنند.

و قاعده اصلی این است: هر اقدام حکمرانی باید دست کم به تایید دو نهاد از این سه نهاد برسد. اینکه کدام دو تا، به نوع اقدام بستگی دارد.

یک لاولیس، یک رای

وزن رای شما برابر مقدار آدایی است که تفویض کرده اید، شمرده شده به کوچک ترین واحد آدا یعنی لاولیس. سند حکمرانی این را مهم ترین ویژگی طرح می داند و با همین عبارت می نویسد: یک لاولیس، یک رای.

بگذارید بی تعارف بگویم این یعنی چه. یعنی حکمرانی کاردانو دموکراسی نیست؛ سهام داری است. هر که آدای بیشتری دارد، رای سنگین تری دارد و هزار دارنده کوچک در برابر یک دارنده بزرگ وزنی ندارند.

این ایراد طراحی نیست، انتخاب طراحی است و در همه شبکه های مبتنی بر اثبات سهام دیده می شود. ولی وقتی کسی می گوید «کاردانو غیرمتمرکز شد»، خوب است بدانید غیرمتمرکز شدن اینجا دقیقا چه معنایی دارد.

خزانه، بخشی که کمتر درباره اش حرف می زنند

بخشی از کارمزد هر تراکنش وارد خزانه شبکه می شود و همان خزانه، توسعه آینده را تامین مالی می کند. هدف دوره ولتر در نقشه راه رسمی همین است: شبکه ای که برای ادامه کارش به هیچ شرکتی وابسته نباشد.

مزیتش استقلال است. ایرادش این است که تصمیم گیری جمعی کند است و پروژه ای که رای می آورد، لزوما پروژه ای نیست که بازار به آن احتیاج دارد.

ما اکوسیستمی را که با این پول ساخته شده در پروژه های کاردانو با عدد بررسی کرده ایم. نتیجه اش هم تحسین برانگیز است و هم کوچک.

قبلا چطور بود و چه چیزی حذف شد

در ساختار قدیمی شلی، دو کار با مکانیزم ویژه انجام می شد: تغییر پارامترهای پروتکل و جابه جایی آدا از ذخایر و خزانه. هر دو با همان اکثریت پنج از هفت کلید.

سند جدید هر دو مکانیزم را حذف کرده و به جایش دو فیلد ساده به بدنه تراکنش های معمولی اضافه کرده است: اقدام حکمرانی و رای. یعنی رای دادن دیگر یک عملیات خاص نیست، یک تراکنش عادی است.

و نکته ای که کمتر گفته می شود: هر کاربر کاردانو می تواند اقدام حکمرانی ثبت کند. لازم نیست عضو هیچ نهادی باشید تا پیشنهاد بدهید. تایید گرفتن داستان دیگری است.

آدای شما در صرافی رای نمی دهد

این عملی ترین بخش این متن است.

برای اینکه حق رای داشته باشید باید آدا در کیف پول شخصی خودتان باشد و به یک نماینده تفویض شده باشد. آدایی که در حساب یک پلتفرم معاملاتی نگه داشته اید، از نظر شبکه دست شما نیست.

در بهترین حالت آن پلتفرم خودش با موجودی مشتری ها رای می دهد و در بدترین حالت آن آدا اصلا در رای گیری شرکت نمی کند. اگر این موضوع برایتان مهم است، اول باید آدا را بیرون بیاورید، و اولین شرطش این است که پلتفرم اجازه برداشت بدهد؛ معیارهایش در معیارهای انتخاب صرافی کاردانو آمده. تعریف خود پروژه و آدا هم در کاردانو چیست هست.

و ربطش به قیمت: تقریبا هیچ

هر بار که خبری از حکمرانی کاردانو منتشر می شود، موجی از تحلیل ها آن را به هدف قیمتی وصل می کنند. این وصل کردن یک مرحله را جا می اندازد.

حکمرانی تعیین می کند چه کسی درباره شبکه تصمیم بگیرد. تقاضای معاملاتی را تعداد آدم هایی می سازد که واقعا از شبکه استفاده می کنند. این دو یکی نیستند و بین آنها سال ها فاصله است.

نرخ لحظه ای، بدون هیچ پیش بینی، اینجاست.

و اگر اصلا دنبال نگهداری آدا نیستید و هدفتان پرداخت به یک سرویس خارجی است، این بحث به کار شما نمی آید. برای آن کار تهیه کد ووچر دلاری مسیر کوتاه تری است. جای این دوره در کل مسیر پروژه هم در نقشه راه پنج دوره ای کاردانو آمده.

سوال های پرتکرار