یکی از پرتکرارترین سوال هایی که به پشتیبانی می رسد این است: «کاردانو خریدم یا آدا؟» و جواب کوتاهش این است که هر دو، چون یکی اسم شبکه است و دیگری اسم توکن آن شبکه. مثل اینکه بپرسید ایمیل خریدم یا جی میل.
ولی همین سوال ساده نشان می دهد کاردانو برای کاربر ایرانی هنوز یک اسم مبهم است؛ اسمی که سال هاست در فهرست ارزها دیده می شود بدون اینکه معلوم باشد دقیقا چه کار می کند.
کاردانو چیست: جواب کوتاه
کاردانو یک شبکه بلاکچین است که روی آن می شود قرارداد هوشمند اجرا کرد، یعنی همان کاری که اتریوم می کند. توکن بومی این شبکه آدا (ADA) نام دارد و کارمزد تراکنش ها و استیکینگ با همان پرداخت می شود.

تفاوت اصلی اش با اتریوم در روش تایید تراکنش هاست. کاردانو از ابتدا روی اثبات سهام (Proof of Stake) ساخته شد و هیچ وقت ماینر نداشته. اینکه این تفاوت برای شما مهم است یا نه، بستگی دارد به اینکه چه می خواهید؛ پایین تر به آن می رسیم.
آدا از کجا آمد
چارلز هاسکینسون، یکی از بنیان گذاران اتریوم، در سال ۲۰۱۵ از آن پروژه جدا شد و کاردانو را با شرکت IOHK شروع کرد. عرضه عمومی آدا در پایان سال ۲۰۱۷ اتفاق افتاد.
اسم ها هم داستان دارند و این یکی از معدود جاهایی است که یک پروژه رمزارزی واقعا سلیقه به خرج داده. کاردانو از نام جرولامو کاردانو، ریاضی دان ایتالیایی قرن شانزدهم گرفته شده و آدا از نام آدا لاولیس، ریاضی دان قرن نوزدهم که اولین برنامه نویس تاریخ شناخته می شود. حتی واحد خرد آدا هم «لاولیس» نام دارد.
اثبات سهام: تفاوتی که واقعا اهمیت دارد
اینجا باید یک اشتباه رایج را صاف کنم، چون در فارسی مدام برعکس نوشته می شود.
اثبات کار همان چیزی است که به سخت افزار گران و برق زیاد نیاز دارد؛ بیت کوین از آن استفاده می کند. اثبات سهام نیازی به ماینر ندارد و به جای آن، کسانی که توکن نگه داشته اند حق تایید تراکنش می گیرند. پس وقتی می خوانید «کاردانو به دلیل اثبات کار سخت افزار نمی خواهد»، جمله وارونه شده است.

نتیجه عملی اش برای کاربر ایرانی سه چیز است: کارمزد تراکنش پایین و قابل پیش بینی، امکان استیکینگ بدون قفل شدن دارایی، و اینکه نگهداری آدا هیچ ربطی به قیمت برق و ماجرای ماینرها ندارد. اگر دنبال مقایسه فنی دقیق تر با شبکه های دیگر هستید، مقایسه کاردانو با اتریوم و سولانا همین بحث را با عدد باز کرده است.
کاردانو کجا ضعیف است
هر متنی که فقط مزیت بشمارد، تبلیغ است نه توضیح. پس این را هم بگویم.
کاردانو کند حرکت می کند و این عمدی است. تیم توسعه، هر تغییر مهم را قبل از اجرا به داوری علمی می سپارد و همین باعث شده قابلیت هایی که رقبا سال ها زودتر عرضه کردند، اینجا دیرتر برسند. برای یک شبکه مالی این محافظه کاری امتیاز است، برای کسی که دنبال پروژه های تازه و نقدینگی بالا روی یک شبکه است، ضعف.
ضعف دوم روشن تر است: اکوسیستم اپلیکیشن های کاردانو نسبت به اتریوم و سولانا کوچک است. اگر هدف شما استفاده از دیفای یا معامله توکن های کوچک است، شبکه ای که بیشترین کاربر را دارد کار شما را راه می اندازد، نه شبکه ای که تمیزترین معماری را دارد.
کیف پول کاردانو: کدام یکی
کیف پول رسمی دسکتاپ کاردانو Daedalus است و کل زنجیره را روی سیستم شما دانلود می کند. حجمش زیاد است و همگام سازی اولیه اش با اینترنت ایران می تواند ساعت ها طول بکشد. برای بیشتر کاربران انتخاب معقول تری وجود دارد.
- Yoroi و Lace: سبک، تحت مرورگر و موبایل، بدون نیاز به دانلود زنجیره.
- Exodus و Guarda: چند ارزی، مناسب کسی که نمی خواهد برای هر شبکه یک کیف پول جدا داشته باشد.
- Ledger و Trezor: کیف پول سخت افزاری، برای مبالغی که از دست دادنشان جبران نمی شود.
یک نکته که مخصوص ماست: تهیه کیف پول سخت افزاری از داخل ایران دردسر دارد و بازار دست دوم آن پر از دستگاه های دستکاری شده است. اگر مبلغتان آنقدر نیست که ریسک خرید یک دستگاه بی سابقه را توجیه کند، کیف پول نرم افزاری با عبارت بازیابی که روی کاغذ نوشته اید امن تر است. توضیح کامل تر این تصمیم در راهنمای نگهداری آدا آمده.
از ایران چطور آدا بخریم
دو مسیر وجود دارد و هزینه واقعی شان با هم فرق می کند.
مسیر اول صرافی داخلی است: ریال می دهید، آدا می گیرید، تمام. مسیر دوم برای کسی است که می خواهد در یک پلتفرم خارجی حساب داشته باشد و کارت بانکی ایرانی آنجا کار نمی کند؛ آنجا ووچرهای ارزی نقش پل را بازی می کنند. انواع ووچر ارزی و کاربرد هرکدام را جداگانه توضیح داده ایم، و برای شارژ حساب های بین المللی معمولا خرید ووچر یوتوپیا ساده ترین گزینه است.
هزینه ای که واقعا می پردازید یک عدد نیست، چهار عدد است: نرخ مرجع، اختلاف خرید و فروش، کارمزد سرویس، و کارمزد شبکه هنگام برداشت. آگهی هایی که فقط «کمترین کارمزد» را تبلیغ می کنند معمولا دارند درباره جزء سوم حرف می زنند و درباره جزء دوم سکوت می کنند. نرخ لحظه ای را قبل از تصمیم ببینید:
و متغیری که هیچ تحلیل ترجمه شده ای برایتان نمی آورد: در روزهای اختلال اینترنت بین الملل، فاصله نرخ داخلی با نرخ جهانی باز می شود. بر اساس سفارش های ثبت شده در پلتفرم دیجی دلار، در این ساعت ها حجم معاملات صفر نمی شود بلکه فشرده می شود و بعد از برگشت دسترسی به شکل جهشی برمی گردد. اگر خریدتان عجله ندارد، همان چند ساعت صبر کردن معمولا بیشتر از هر تخفیف کارمزدی به نفعتان تمام می شود. برای ثبت سفارش، نرخ خرید و فروش آدا نرخ لحظه ای را نشان می دهد.

سوال های پرتکرار
کاردانو زیرمجموعه کدام ارز است؟
هیچ کدام. کاردانو شبکه مستقل خودش را دارد و آدا توکن بومی همان شبکه است، نه توکنی که روی اتریوم یا شبکه دیگری ساخته شده باشد.
فرق کاردانو با آدا چیست؟
کاردانو اسم شبکه است و آدا اسم واحد پول آن شبکه. وقتی در صرافی «کاردانو» می خرید، در عمل دارید آدا می خرید و نماد آن ADA است.
استیکینگ آدا دارایی را قفل می کند؟
در خود شبکه کاردانو نه؛ آدای استیک شده در کیف پول شما می ماند و هر زمان قابل انتقال است. اما اگر استیکینگ را از طریق یک پلتفرم واسط انجام دهید، شرط ها را آن پلتفرم تعیین می کند و ممکن است دوره قفل داشته باشد.
آینده کاردانو چه می شود؟
هیچ کس نمی داند و هر متنی که عدد دقیق به شما بدهد دارد حدس می زند. چیزی که می شود دنبال کرد، شاخص های واقعی است: تعداد اپلیکیشن های فعال، حجم قفل شده در شبکه و اینکه به روزرسانی های اعلام شده سر وقت اجرا می شوند یا نه. تحلیل تکنیکال کاردانو همین شاخص ها را دوره ای بررسی می کند.
پس بالاخره
کاردانو یک پروژه جدی با معماری تمیز و سرعت حرکت پایین است. اگر به دنبال شبکه ای هستید که محتاط باشد و ریشه علمی داشته باشد، منطقی است. اگر دنبال جایی هستید که بیشترین اتفاق در آن می افتد، اینجا نیست.