تنگل آیوتا؛ ساختاری که دیگر شبکه آیوتا را نمی چرخاند

به روزرسانی: ۶ دقیقه مطالعه
۴۰۷بازدید ۱اشتراک
دارای مجوزهای رسمی انتشار:

برای ثبت سفارش به حساب نیاز دارید. ثبت نام رایگان است.

ده مقاله فارسی درباره آیوتا بخوانید، هر ده تا یک چیز می گویند: آیوتا بلاکچین نیست، ساختارش تنگل است، بلاک ندارد، ماینر ندارد و تراکنش هایش کارمزد ندارند.

حالا کیف پول آیوتا را باز کنید و یک تراکنش بفرستید. کارمزد می گیرد.

تناقض از شما نیست. آن ده مقاله شبکه ای را توصیف می کنند که دیگر کار نمی کند و کسی زحمت به روزرسانی شان را نکشیده. بیایید ببینیم تنگل چه بود، چه بلایی سرش آمد و آن استدلال معروف «آیوتا برای اینترنت اشیا ساخته شده» امروز چقدر از آن باقی مانده.

تنگل چه بود و چرا برای اینترنت اشیا جذاب بود

تنگل یک گراف جهت دار بدون دور بود؛ به زبان ساده، به جای زنجیره ای از بلاک ها، شبکه ای از تراکنش ها که هر کدام به دو تراکنش قبلی گره می خوردند.

ایده اش این بود: چون هر فرستنده خودش دو تراکنش دیگر را تایید می کند، دیگر گروه جداگانه ای به اسم ماینر لازم نیست که بابت کارش پول بگیرد. بدون ماینر یعنی بدون کارمزد. و بدون کارمزد یعنی یک حسگر می تواند روزی هزار تراکنش کوچک بفرستد بدون اینکه هزینه ای بالا برود.

این همان چیزی است که آیوتا را از بقیه جدا می کرد. شبکه های دیگر برای انتقال ارزش بین آدم ها ساخته شده بودند؛ آیوتا خودش را برای انتقال ارزش بین دستگاه ها معرفی کرد. استدلال زیبایی بود.

اما یک مشکل داشت که سال ها حل نشد. تنگل برای امنیت به حجم بالای تراکنش نیاز داشت و در روزهای کم ترافیک آسیب پذیر می شد. راه حل موقت یک گره مرکزی بود که شبکه را هماهنگ می کرد، و وجود همان گره یعنی شبکه واقعا غیرمتمرکز نبود. کل تلاش چند ساله تیم آیوتا صرف حذف آن شد.

شبکه امروز آیوتا چه شکلی است

جواب کوتاه: یک بلاکچین قرارداد هوشمند، شبیه چیزی که سال ها می گفتند آیوتا نیست.

در مستندات فعلی خود آیوتا این ها نوشته شده و هر کسی می تواند برود ببیند:

  • شبکه بر پایه اشیا و زبان قرارداد هوشمند Move کار می کند.
  • اجماع بر عهده یک کمیته اعتبارسنج است و الگوریتمش Starfish نام دارد، جانشین Mysticeti.
  • مدل امنیتی اثبات سهام تفویضی است. یعنی اعتبارسنج، سهام گذاری و پاداش سهام گذاری، هر سه وجود دارند.

بگذارید صریح باشم: تقریبا هیچ کدام از جمله هایی که در مقاله های فارسی درباره تفاوت آیوتا با بلاکچین می خوانید، درباره شبکه امروز صادق نیست. آن ها شبکه سال های قبل را توصیف می کنند.

کارمزد: وعده ای که دیگر وجود ندارد

این مهم ترین بخش ماجراست، چون کل استدلال اینترنت اشیا روی آن بنا شده بود.

در مدل فعلی، هزینه هر تراکنش از دو بخش ساخته می شود: هزینه محاسبات و هزینه ذخیره سازی. قیمت پایه محاسبات را خود پروتکل تعیین می کند و کاربر می تواند در زمان شلوغی مبلغی به عنوان انعام رویش بگذارد تا زودتر پردازش شود. بخشی از هزینه محاسبات هم سوزانده می شود.

یک جزییات هست که واقعا هوشمندانه است و کمتر جایی گفته می شود: هزینه ذخیره سازی سپرده است، نه خرج. اگر داده ای که ذخیره کرده اید بعدا حذف شود، همان مبلغ به شما برمی گردد. یعنی برای کاربردهایی که داده موقت تولید می کنند، هزینه ماندگار فقط بخش محاسبات است.

ولی هر طور حسابش کنید، صفر نیست. «تراکنش بدون کارمزد» دیگر یک ویژگی آیوتا نیست و هر کسی که امروز این را به شما بگوید، متن قدیمی را کپی کرده است.

آیوتاقیمت لحظه ای آیوتا ۱۰.۷۲٪تومانی
۱۰,۳۲۰ تومان
$0.044589 ▲ ۹.۶۳٪دلاری نرخ جهانی
تغییر ۲۴ ساعته، تومانی و دلاری - بروزرسانی ۱۴:۳۰ خرید آیوتا

پس ادعای اینترنت اشیا چه می شود

ضعیف تر شد، ولی از بین نرفت. و این دو تا با هم فرق دارند.

آنچه از دست رفت، استدلال پرداخت خرد است. وقتی هر تراکنش هزینه ای دارد، سناریوی «حسگر هر ثانیه یک تراکنش می فرستد» دیگر اقتصادی نیست و باید مثل هر شبکه دیگری تراکنش ها را دسته بندی کرد.

آنچه ماند، سازوکار بازپرداخت ذخیره سازی است. برای دستگاهی که مدام داده موقت ثبت و پاک می کند، شبکه ای که سپرده ذخیره سازی را پس می دهد ساختار هزینه متفاوتی دارد. این استدلال جدیدی است و از استدلال قبلی صادقانه تر، چون به عدد صفر تکیه نمی کند.

مقایسه آیوتا با بقیه پروژه هایی که سراغ این حوزه رفتند را در پرونده بلاکچین و اینترنت اشیا جدا نوشته ایم، و فهرست مزایایی که برای این کاربرد شمرده می شود در بررسی جداگانه آیوتا و اینترنت اشیا آمده.

برای کسی که از ایران آیوتا می خرد

یک قاعده ساده که در این پروژه بیشتر از هر پروژه دیگری به کارتان می آید: تاریخ هر مطلبی که درباره آیوتا می خوانید را ببینید. این شبکه معماری اش را از پایه عوض کرده و متن های قبل از آن، حتی اگر آن موقع درست بوده اند، امروز گمراه کننده اند. این شامل بخشی از محتوای صرافی های بزرگ هم می شود.

دو نکته عملی هم هست. اول، حالا که شبکه اثبات سهام تفویضی دارد، سهام گذاری روی آن ممکن است؛ ولی این کار قفل شدن دارایی و ریسک خودش را دارد و برای کسی که ممکن است به خاطر اختلال اینترنت روزها به کیف پولش دسترسی نداشته باشد، تصمیم بی هزینه ای نیست.

دوم، آیوتا از آن دارایی هایی است که عمق بازارش در صرافی های در دسترس ایران کم است. یعنی ممکن است قیمت جهانی را ببینید ولی نتوانید حجم مورد نظرتان را نزدیک همان قیمت معامله کنید. نرخ روز و مقدار قابل معامله را می توانید در صفحه معامله آیوتا ببینید. قبل از تصمیم گیری، خود سوال «اصلا بخریم یا نه» را در بررسی خرید آیوتا باز کرده ایم.

سوال های پرتکرار

تنگل آیوتا چیست؟

ساختار داده ای که آیوتا در نسخه های قبلی خود استفاده می کرد: به جای زنجیره بلاک ها، گرافی از تراکنش ها که هر تراکنش دو تراکنش پیشین را تایید می کرد. شبکه فعلی آیوتا بر این ساختار کار نمی کند.

آیا آیوتا هنوز بدون کارمزد است؟

خیر. مدل فعلی هزینه محاسبات و هزینه ذخیره سازی دارد. هزینه ذخیره سازی در صورت حذف داده بازگردانده می شود، اما هزینه محاسبات بازنمی گردد.

آیوتا بلاکچین است یا نه؟

امروز بله. شبکه فعلی کمیته اعتبارسنج، اجماع و قرارداد هوشمند دارد. جمله «آیوتا بلاکچین نیست» مربوط به معماری قدیمی است و دیگر توصیف درستی نیست.

دارایی من با این تغییرات چه شد؟

توکن آیوتا همان توکن است و در صرافی ها با همان نماد معامله می شود. اگر دارایی تان را در صرافی نگه داشته اید، این تغییر معماری کاری به شما نداشته. اگر کیف پول شخصی قدیمی دارید، پیش از هر کاری مستندات رسمی را بخوانید و به آموزش های قدیمی اتکا نکنید.

حرف آخر

آیوتا ایده متمایزی داشت و آن ایده جواب نداد. تیمش به جای اصرار، معماری را عوض کرد و رفت سراغ چیزی که کار می کند. این از نظر مهندسی تصمیم درستی است.

همین تغییر است که هر بحثی درباره چشم انداز قیمتی آیوتا را هم باید از نو شروع کند. از نظر بازاریابی، داستانی که آیوتا را متمایز می کرد دیگر وجود ندارد. حالا این شبکه باید در همان زمینی بازی کند که ده ها شبکه قرارداد هوشمند دیگر در آن هستند. اگر می خواهید درباره آیوتا تصمیم بگیرید، بر اساس این واقعیت تصمیم بگیرید، نه بر اساس تنگل. تنگل تمام شد.

منابع