ETF اتریوم و آنچه واقعا در ۲۰۲۴ اتفاق افتاد
برای ثبت سفارش به حساب نیاز دارید. ثبت نام رایگان است.
این صفحه در سال ۲۰۲۴ نوشته شد و درباره چیزی حرف می زد که هنوز نیامده بود. حالا آمده و رفته، پس بهتر است به جای پیش بینی، گزارش بدهیم.
دو اتفاق بزرگ در آن سال برای اتریوم افتاد. یکی فنی بود و یکی مالی. جالب اینکه آنکه بیشتر سر و صدا کرد، کمتر روی خود شبکه اثر گذاشت.
در تابستان ۲۰۲۴ صندوق های سرمایه گذاری قابل معامله ای که مستقیما اتر نگه می دارند، در بورس های آمریکا شروع به کار کردند. بزرگ ترینشان محصول بلک راک است و صفحه رسمی همان صندوق تاریخ تاسیس را تیر ۱۴۰۳ و بورس محل معامله را نزدک ثبت کرده است.
معنی اش این است: یک سرمایه گذار آمریکایی می تواند از همان حساب کارگزاری معمولی اش به قیمت اتر دسترسی داشته باشد، بدون کیف پول، بدون کلید خصوصی و بدون صرافی رمزارز.
و حالا سه نکته که در تیترها گم شد.
این صندوق ها در ابتدا استیکینگ نداشتند. یعنی اتری که نگه می داشتند، بازدهی شبکه تولید نمی کرد. کسی که سهم صندوق را می خرید، فقط به قیمت دسترسی داشت، نه به پاداش اعتبارسنجی. تفاوت این دو کم نیست و چهار مسیر استیکینگ و اینکه کدامشان واقعا عملی است را در کدام روش استیکینگ اتریوم واقعا عملی است باز کرده ایم.
خود صندوق در متن رسمی اش تاکید می کند که یک شرکت سرمایه گذاری ثبت شده تحت قانون آمریکا نیست و حمایت های معمول آن قانون را ندارد. این جمله را خودشان نوشته اند، نه منتقدانشان.
و برای شما در ایران، عملا هیچ. این ابزار از طریق کارگزاری های آمریکایی معامله می شود و دسترسی به آن ها موضوع دیگری است. اهمیتش برای ما غیرمستقیم است: تقاضای نهادی روی قیمت جهانی اثر می گذارد و آن قیمت به نرخ اینجا می رسد.
در اسفند ۱۴۰۲ ارتقای دنکون روی شبکه اجرا شد. مستندات رسمی اتریوم آن را این طور توصیف می کند: فعال شدن پروتو دنک شاردینگ و معرفی فضای داده موقتی به اسم بلاب که هزینه ذخیره داده برای شبکه های لایه دو را پایین می آورد. این بلاب ها حدود هجده روز روی شبکه می مانند و بعد حذف می شوند.
و اینجاست که بیشترین سوءتفاهم رخ می دهد.
این ارتقا کارمزد خود اتریوم را ارزان نکرد. کارمزد شبکه های لایه دو را ارزان کرد. اگر روی خود اتریوم تراکنش می فرستید، تفاوت چندانی حس نکردید؛ اگر روی یک شبکه لایه دو کار می کنید، تفاوت چشمگیر بود.
سابقه کامل این ارتقا و اینکه شاردینگ بالاخره چه شد در ارتقای دنکون و سرنوشت شاردینگ هست، و اینکه چرا لایه اصلی اصلا قرار نیست سریع شود در مقیاس پذیری اتریوم.
منطق رایج این بود که ورود صندوق ها تقاضای بزرگی می سازد و قیمت را بالا می برد. تقاضا آمد، ولی اثری که در بیت کوین دیده شده بود، اینجا تکرار نشد. دلیلش هم قابل توضیح است: اتریوم روایت ساده «طلای دیجیتال» را ندارد و ارزش گذاری اش به فعالیت شبکه گره خورده، نه به کمیابی.
و همان ارتقای فنی، از یک زاویه، به این موضوع دامن زد. وقتی فعالیت به لایه دو منتقل می شود، بخشی از کارمزدی که قبلا روی لایه اصلی پرداخت و سوزانده می شد، دیگر آنجا پرداخت نمی شود. شبکه موفق تر شد و در همان حال، مکانیزمی که عرضه اتر را کم می کرد ضعیف تر شد.
این تناقض ظاهری، مهم ترین چیزی است که آن سال درباره اتریوم آموخت: بهتر شدن شبکه و بالا رفتن قیمت توکن، دو چیز جدا هستند و همیشه هم جهت نیستند.
از آن زمان تا امروز ارتقاهای بعدی هم اجرا شده اند و همان مستندات رسمی تاریخ اجرایشان را ثبت کرده است. هیچ کدام این معادله بنیادی را عوض نکرده اند.
اول، نمودار تومانی. وقتی نمودار تومانی اتریوم بالا می رود، بخشی از آن حرکت مال ریال است نه مال اتر. در همان سالی که این صفحه درباره اش نوشته شده بود، نمودار تومانی صعودی بود در حالی که تصویر دلاری چیز دیگری می گفت. اگر این دو را جدا نکنید، به اشتباه نتیجه می گیرید که دارایی رشد کرده.
دوم، هزینه واقعی خرید. کارمزد شبکه کوچک ترین جز آن است؛ اسپرد خرید و فروش و کارمزد خدمات بزرگ ترند. برای مبالغ کوچک این دو تعیین کننده اند و در هیچ تیتری هم دیده نمی شوند. نرخ لحظه ای اتریوم و ثبت سفارش ریالی از همین جا انجام می شود.
و اگر هدفتان اصلا سرمایه گذاری نیست و می خواهید هزینه یک سرویس خارجی را بدهید، وارد شدن به دارایی پرنوسان منطقی ندارد. یو ووچر با رقم دلاری معین ارزش را ثابت نگه می دارد.
این صفحه پیش بینی می کرد و ما پیش بینی را با گزارش عوض کردیم، چون حالا می شود گزارش داد.
درسی که برای دفعه بعد به کار می آید این است: وقتی رویدادی از قبل اعلام شده و همه منتظرش هستند، معمولا پیش از رسیدنش در قیمت لحاظ شده است. اثر واقعی یک ارتقای فنی هم ممکن است جایی ظاهر شود که انتظارش را نداشتید، حتی در جهت مخالف.
ETF اتریوم چیست؟
صندوقی که در بورس معامله می شود و پشتوانه اش اتر واقعی است. خریدار سهم صندوق را می خرد و به قیمت اتر دسترسی پیدا می کند، بدون کیف پول و کلید خصوصی. معامله اش از طریق کارگزاری های بورس آمریکا انجام می شود.
آیا ETF اتریوم پاداش استیکینگ می دهد؟
این صندوق ها در ابتدا استیکینگ نداشتند و اتری که نگه می داشتند بازده شبکه تولید نمی کرد. خرید سهم صندوق با استیک کردن اتر یکی نیست.
ارتقای دنکون چه چیزی را ارزان کرد؟
کارمزد شبکه های لایه دو را، نه کارمزد خود اتریوم را. این ارتقا فضای داده موقتی به اسم بلاب معرفی کرد که هزینه ذخیره داده لایه دو را پایین آورد.
چرا با وجود ورود صندوق ها، قیمت اتریوم آن طور که انتظار می رفت رشد نکرد؟
ارزش گذاری اتریوم به فعالیت شبکه گره خورده نه به کمیابی، و انتقال فعالیت به لایه دو بخشی از کارمزدی را که روی لایه اصلی سوزانده می شد کم کرد. بهتر شدن شبکه و بالا رفتن قیمت توکن همیشه هم جهت نیستند.
