المپیک ۲۰۲۲ پکن و ارز دیجیتال؛ از آن وعده ها چه ماند

به روزرسانی: ۵ دقیقه مطالعه
۱۵۵۷بازدید ۷اشتراک
دارای مجوزهای رسمی انتشار:

برای ثبت سفارش به حساب نیاز دارید. ثبت نام رایگان است.

این صفحه در خرداد ۱۴۰۰ نوشته شد، وقتی المپیک زمستانی پکن هنوز برگزار نشده بود. با فعل آینده نوشته شده بود و از یک انقلاب پولی خبر می داد.

المپیک برگزار شد و تمام شد. پس بهترین کاری که این صفحه می تواند بکند این است که به جای تکرار آن وعده ها، بنویسد کدامشان درست از آب درآمد و کدام نه. جواب کوتاه: تقریبا هیچ کدام.

در پکن واقعا چه شد

یوان دیجیتال در بازی های ۲۰۲۲ پکن واقعا عرضه شد. بانک مرکزی چین آن را برای شرکت کنندگان و مهمانان خارجی در دسترس گذاشت و این اولین نمایش بین المللی یک ارز دیجیتال بانک مرکزی بود.

و بعد اتفاق خاصی نیفتاد.

استفاده از آن محدود ماند. سه دلیل داشت و هر سه قابل پیش بینی بود: چینی ها از قبل علی پی و وی چت پی داشتند و دلیلی نمی دیدند عوضش کنند، ویزا حامی رسمی بازی ها بود و جای خودش را داشت، و بانک مرکزی هم تبلیغ چندانی برایش نکرد.

یعنی شکست فنی نبود. سیستم کار کرد. فقط کسی لازم نداشت از آن استفاده کند، چون مسئله ای که حل می کرد در چین از قبل حل شده بود.

خطای اصلی متن قبلی: این اصلا رمزارز نیست

متن اولیه این صفحه یوان دیجیتال را «رقیب جدید بیت کوین» نامیده بود. اینجا دو چیز از دو خانواده متفاوت با هم مقایسه شده اند.

یوان دیجیتال یا همان e-CNY، که اول با نام DCEP معرفی شد، نسخه دیجیتال پول ملی چین است و ناشرش بانک مرکزی چین است. عرضه اش را همان بانک تعیین می کند، هر تراکنش برایش قابل مشاهده است و می تواند حساب ها را ببندد.

بیت کوین دقیقا برعکس همه اینها ساخته شده. عرضه اش را کسی تعیین نمی کند، ناشر ندارد و مرجعی برای بستن حساب وجود ندارد.

پس این دو رقیب هم نیستند؛ جواب دو سوال متفاوت اند. یکی می خواهد پرداخت را کارآمدتر و برای دولت شفاف تر کند، دیگری می خواهد از دخالت دولت خارج بماند. اینکه کدام برنده می شود سوال بی معنایی است. تفصیل این بحث در پرونده یوان دیجیتال و اینکه چرا خریدش ممکن نیست آمده.

سه پیش بینی که غلط بود

ارزش دارد اسم ببریم، چون همین سه ادعا هنوز در متن های فارسی تکرار می شود.

«چین اولین کشوری خواهد بود که رسما از ارز دیجیتال استفاده می کند.» این حتی موقع نوشتنش هم درست نبود. بانک مرکزی باهاما در ۲۰ اکتبر ۲۰۲۰، یعنی حدود هشت ماه قبل تر، «سند دلار» را به عنوان پول دیجیتال قانونی منتشر کرده بود. نیجریه هم در همان ۲۰۲۱ کار خودش را شروع کرد.

«یوان دیجیتال رقیبی است که پله های ترقی را سریع طی می کند و در راس قرار می گیرد.» نه در پکن، نه بعدش. طرح آزمایشی گسترش پیدا کرد و شهرهای بیشتری اضافه شدند، ولی یوان دیجیتال به چیزی که بیرون از چین اهمیت داشته باشد تبدیل نشد.

«منتظر انقلاب آنچنانی در نیمه دوم ۲۰۲۱ و سال ۲۰۲۲ باشید.» ۲۰۲۲ سال بدی برای این بازار بود، به دلایلی که هیچ ربطی به یوان دیجیتال نداشت.

نماد یوان چین؛ نسخه دیجیتال آن اول DCEP و بعد e-CNY نام گرفت

درس واقعی: رویداد بزرگ، حرکت بزرگ نمی سازد

الگویی که این صفحه نمونه اش است هر چند ماه یک بار برمی گردد. یک رویداد بزرگ در تقویم هست، مقاله ها می نویسند که بازار را متحول می کند، رویداد می آید و می رود، و قیمت کار خودش را می کند.

دلیلش ساده است. رویدادی که تاریخش را همه از قبل می دانند، خبر نیست. چیزی که ماه ها قبل اعلام شده در قیمت لحاظ شده است. آنچه بازار را تکان می دهد تفاوت واقعیت با انتظار است، نه خود رویداد؛ و در پکن واقعیت از انتظار کمتر بود، نه بیشتر.

بیت کوینقیمت لحظه ای بیت کوین ۵.۶۰٪تومانی
۱۸,۷۷۲,۸۴۴,۷۳۶ تومان
$73,568.8 ▼ ۱.۸۹٪دلاری نرخ جهانی
تغییر ۲۴ ساعته، تومانی و دلاری - بروزرسانی ۰۲:۱۸ صفحه نرخ و ثبت سفارش

این را در حافظه داشته باشید، چون دفعه بعد که خواندید فلان رویداد قرار است بازار را زیر و رو کند، احتمالا همین اتفاق تکرار می شود. اینکه کدام خبر واقعا روی قیمت اثر دارد همین موضوع را جدا باز کرده است.

و این برای شما چه معنایی دارد

بخش ایرانی ماجرا از بخش چینی اش مهم تر است.

رمز ریال از همان خانواده یوان دیجیتال است، نه از خانواده بیت کوین: پول ملی با ناشر مشخص و قابلیت رصد کامل. هر بار که خبر آن منتشر می شود، عده ای آن را «ارز دیجیتال ملی» می خوانند و نتیجه می گیرند ورود ارز دیجیتال آزاد شده. این نتیجه گیری غلط است و تفاوت رمز ریال با ارز دیجیتال دقیقا همین را توضیح می دهد.

اگر هدفتان دلاری نگه داشتن پول است، ابزارش نه یوان دیجیتال است نه رمز ریال. انواع ووچر دلاری و اینکه هر کدام کجا کار می کند گزینه های واقعا در دسترس را کنار هم گذاشته، و برای معامله تومانی رمزارزها هم صفحه معامله بیت کوین و نرخ لحظه ای آن نقطه شروع است.

سوال های پرتکرار

چگونه یوان دیجیتال بخریم؟

نمی شود. یوان دیجیتال برای عموم قابل خرید و سرمایه گذاری نیست و بازار آزادی هم ندارد. برای داشتنش باید کیف پول رسمی چین را با احراز هویت چینی باز کنید و یوان واقعی به آن بریزید. هر سایتی که «فروش یوان دیجیتال» تبلیغ می کند یا چیز دیگری می فروشد یا کلاهبرداری است.

ارز دیجیتال یوان چین چه فرقی با رمزارز دارد؟

ناشر. یوان دیجیتال را بانک مرکزی چین منتشر می کند، عرضه اش را همان تعیین می کند و تراکنش هایش برایش قابل رصد است. رمزارزی مثل بیت کوین ناشر ندارد و قاعده عرضه اش در کد نوشته شده. از نظر فناوری شبیه به نظر می رسند و از نظر کارکرد کاملا متفاوت اند.

بالاخره در المپیک ۲۰۲۲ از یوان دیجیتال استفاده شد یا نه؟

بله، ولی محدود. برای مهمانان خارجی در دسترس بود و کار کرد، اما استقبال کم بود چون علی پی و وی چت پی از قبل جا افتاده بودند، ویزا حامی رسمی بازی ها بود و تبلیغ کافی هم انجام نشد.

آیا یوان دیجیتال جای بیت کوین را می گیرد؟

نه، و این سوال از پایه اشتباه طرح شده. این دو یک کار نمی کنند. یکی پول ملی با کنترل کامل دولتی است و دیگری دارایی بدون ناشر با عرضه محدود. اینکه کدام «برنده» می شود مثل این است که بپرسید مترو جای طلا را می گیرد یا نه.