زی کش چیست و چرا حریم خصوصی اش اختیاری است
برای ثبت سفارش به حساب نیاز دارید. ثبت نام رایگان است.
زی کش را همه جا «ارز ناشناس» معرفی می کنند. حقیقت ناخوشایندتر این است: بیشتر تراکنش های زی کش دقیقا به اندازه تراکنش های بیت کوین قابل مشاهده اند.
حریم خصوصی در این شبکه وجود دارد، اما پیش فرض نیست. کاربر باید انتخابش کند و بیشتر کاربران نمی کنند. تمام چیزی که درباره زی کش مهم است از همین یک تصمیم طراحی بیرون می آید.
زی کش با نماد ZEC یک ارز دیجیتال است که روی کد بیت کوین ساخته شد و بلاک اول زنجیره اش در ۲۸ اکتبر ۲۰۱۶ استخراج شد. سازنده اش زوکو ویلکاکس بود و توسعه اش امروز دست شرکتی به نام Electric Coin Company است.
یک نکته که مدام اشتباه نوشته می شود: زی کش فورک زنجیره بیت کوین نیست. یعنی اگر سال ۲۰۱۶ بیت کوین داشتید، به شما زی کش تعلق نگرفت. زی کش زنجیره مستقلی است که از کد بیت کوین شروع کرد و پروتکل رمزنگاری متفاوتی رویش سوار کرد.
مشخصات ساختاری اش را از بیت کوین به ارث برده: سقف عرضه بیست و یک میلیون واحد، اثبات کار برای تولید بلاک، و کاهش نصف شونده پاداش استخراج در دوره های مشخص. آنچه اضافه کرد اثبات دانش صفر بود.
کل ماجرای زی کش در حرف اول آدرس خلاصه می شود.
- آدرس t که با حرف t شروع می شود: شفاف. مبلغ، فرستنده و گیرنده روی زنجیره عمومی قابل دیدن است، درست مثل بیت کوین.
- آدرس z که با حرف z شروع می شود: محافظت شده. تراکنش ثبت می شود اما مبلغ و طرفین رمزنگاری شده اند.
چون هر طرف می تواند هر نوع آدرسی داشته باشد، چهار حالت ممکن است: از t به t که کاملا عمومی است، از t به z و از z به t که نیمه شفاف اند، و از z به z که تنها حالت واقعا خصوصی است.
این را نگه دارید، چون بخش بعدی درباره همین است.
در رمزنگاری مفهومی هست به نام مجموعه ناشناسی: هر چه تعداد افرادی که ممکن است فرستنده یک تراکنش باشند بیشتر باشد، پنهان شدن آسان تر است. شما در جمعیت گم می شوید.
حالا فرض کنید در شبکه ای که اکثریت تراکنش هایش شفاف است، شما تراکنش محافظت شده بفرستید. کاری که کرده اید این است که خودتان را در یک اقلیت کوچک قرار داده اید. رمزنگاری اش شکسته نمی شود، ولی همین که تصمیم گرفته اید مخفی باشید، خودش یک سیگنال است.
این تفاوت بنیادی زی کش با مونروست. مونرو حریم خصوصی را اجباری کرده و همه در یک وضعیت اند. زی کش آن را در اختیار کاربر گذاشته و در عمل بیشتر کاربران گزینه راحت تر را انتخاب کرده اند. مقایسه کامل تر این دو و هزینه ای که هر کدام بابت این انتخاب می دهند، مقایسه مونرو و زد کش و هزینه پنهانشان آمده است.
زی کش چیزی دارد به نام کلید نمایش. با آن می توانید محتوای تراکنش های محافظت شده خودتان را به یک نفر مشخص نشان دهید، مثلا حسابرس، بانک یا مرجع قانونی، بدون اینکه کنترل دارایی را واگذار کنید یا آن را برای عموم باز کنید.
این ویژگی معمولا در مقاله های فارسی از قلم می افتد و مهم ترین دلیل بقای زی کش است. ارز حریم خصوصی که راهی برای اثبات انطباق نداشته باشد، از صرافی های تحت نظارت حذف می شود. زی کش پاسخی برای این سوال دارد.
سه نکته عملی که پیش از هر تصمیمی مهم اند.
ریسک نقدشوندگی، نه ریسک قیمت. ارزهای حریم خصوصی در سال های اخیر از فهرست چند صرافی بین المللی حذف شده اند و این روند ادامه دارد. یعنی ریسک اصلی این دارایی فقط نوسان نیست؛ این است که روزی برای فروشش بازار کم عمق تری داشته باشید. برای کسی که از ایران معامله می کند، این ریسک جدی تر است چون گزینه های دسترسی از قبل محدودتر است.
آدرس مقصد را با دقت انتخاب کنید. اگر زی کش را به آدرس t بفرستید، هیچ کدام از قابلیت های حریم خصوصی را نگرفته اید و صرفا یک بیت کوین کندتر خریده اید. بیشتر کیف پول ها و صرافی ها به صورت پیش فرض آدرس t می دهند.
خرید ریالی. اگر می خواهید بدون درگیر شدن با صرافی خارجی وارد شوید، صفحه معامله زی کش با تسویه ریالی نرخ روز و شرایط سفارش را نشان می دهد. مثل هر دارایی دیگری، پیش از سفارش، مبلغ نهایی بعد از کارمزد را ببینید نه فقط نرخ را.
ارز زی کش مال کدام کشور است؟
هیچ کشوری. زی کش شبکه ای غیرمتمرکز است و ملیت ندارد. آنچه ملیت دارد شرکت توسعه دهنده اصلی اش است که در آمریکا ثبت شده. این تفاوت مهمی است: کد و زنجیره در اختیار هیچ دولتی نیست، اما تیم توسعه تابع قوانین کشور خودش است.
تفاوت زی کش و بیت کوین در چیست؟
ساختار اقتصادی شان تقریبا یکسان است: سقف عرضه برابر، اثبات کار، نصف شدن دوره ای پاداش. تفاوت در لایه حریم خصوصی است. در بیت کوین هر تراکنش برای همیشه عمومی است و در زی کش می توانید انتخاب کنید نباشد. اگر ساز و کار پشت اثبات کار برایتان روشن نیست، اینکه شبکه امنیتش را با چه چیزی می خرد از پایه توضیحش می دهد.
استخراج زی کش با موبایل ممکن است؟
نه. الگوریتم زی کش امروز با سخت افزار اختصاصی استخراج می شود و رقابت با آن حتی برای کارت گرافیک هم صرفه ندارد، چه رسد به پردازنده گوشی. هر اپلیکیشنی که ادعا می کند با موبایل زی کش استخراج می کند، یا چیزی جز استخراج انجام می دهد یا کلاهبرداری است. منطق کاملش در بحث استخراج خانگی مونرو باز شده است.
هاوینگ زی کش چه زمانی است؟
زی کش هم مثل بیت کوین پاداش بلوکش در دوره های مشخص نصف می شود. تاریخ دقیق دوره بعدی را اینجا نمی نویسیم چون به ارتفاع بلوک بستگی دارد نه به تقویم، و سرعت تولید بلوک ثابت نیست. مرجع درست برای این عدد، مستندات رسمی شبکه است نه مقاله ها.
زی کش پروژه ای است با رمزنگاری جدی و یک انتخاب طراحی بحث برانگیز. اگر آن انتخاب را بفهمید، بقیه اش ساده است.
برای کسی که می خواهد پرداختی محرمانه اما قابل اثبات داشته باشد، مثلا کسب و کاری که هم حریم خصوصی می خواهد هم باید به حسابرس جواب بدهد، زی کش تقریبا بی رقیب است. برای کسی که فقط ناشناسی حداکثری می خواهد، انتخاب های بهتری هست. و برای کسی که صرفا دنبال دارایی برای نگهداری است، لایه حریم خصوصی هزینه ای است که بابتش نقدشوندگی کمتر می پردازد و چیزی هم از آن استفاده نمی کند.
اطلاعات فنی و مستندات پروتکل را می توانید در سایت رسمی زی کش دنبال کنید.
