هر تیم فنی که یک بار صورتحساب ابری اش را خط به خط خوانده باشد، یک چیز را زودتر از بقیه می فهمد: گران ترین بخش، نگهداری فایل نیست. خارج کردن فایل است.
ذخیره سازی ابری غیرمتمرکز دقیقا از همین شکاف وارد شد. ایده اش هم پیچیده نیست: به جای اینکه داده در دیتاسنتر یک شرکت بنشیند، رمزگذاری و تکه تکه می شود و بین صدها دستگاه در نقاط مختلف پخش می شود.
سوال درست این نیست که این روش بهتر است یا نه. این است که برای چه کاری بهتر است.
ذخیره سازی غیرمتمرکز یعنی چه
یعنی هیچ نسخه کاملی از فایل شما، در هیچ نقطه ای، در اختیار هیچ کس نیست.
فایل روی دستگاه خودتان رمزگذاری می شود، به قطعه تقسیم می شود و از هر قطعه تکه های افزونه ساخته می شود تا برای بازسازی، همه تکه ها لازم نباشد. بعد این تکه ها بین نودهای مستقل پخش می شوند. هر اپراتور فقط تکه ای از یک فایل رمز شده دارد؛ نه محتوایش را می بیند و نه می داند مال کیست. جزئیات این معماری در مستندات فنی شبکه استورج آمده است.
تفاوتش با فضای ابری معمولی در یک جمله: آنجا به یک شرکت اعتماد می کنید، اینجا به ریاضیات.
کجا واقعا برنده است
هزینه خروج داده. در سرویس های بزرگ ابری، نگهداری ارزان است و برداشتن داده گران. برای آرشیوی که مرتب خوانده می شود، همین یک قلم می تواند بیشتر از خود ذخیره سازی خرج بردارد. مدل قیمت گذاری شبکه های غیرمتمرکز در این نقطه ساده تر و معمولا ارزان تر است.
مقاومت در برابر نقطه شکست واحد. از کار افتادن یک دیتاسنتر، سرویس شما را قطع نمی کند، چون سرویسی در آن دیتاسنتر نیست.
حریم خصوصی به شکل پیش فرض. رمزگذاری سمت کاربر یعنی حتی اپراتور شبکه هم محتوا را نمی بیند. در فضای ابری معمولی این قابلیت وجود دارد ولی معمولا باید فعالش کنید.
مقاومت در برابر سانسور. برداشتن یک فایل از این شبکه یعنی متقاعد کردن نودهای پراکنده در حوزه های قضایی مختلف. عملا شدنی نیست.
و کجا نه
اینجا همان جایی است که بیشتر متن های تبلیغاتی سکوت می کنند.
تاخیر خواندن بیشتر است. وقتی برای بازسازی فایل باید تکه ها را از چند نقطه جهان جمع کنید، سرعت اولین بایت با خواندن از یک سرور نزدیک قابل مقایسه نیست. برای پایگاه داده یا فایلی که یک برنامه لحظه ای به آن نیاز دارد، انتخاب بدی است.
اکوسیستم کوچک تر است. سرویس های بزرگ ابری ده ها ابزار جانبی برای پردازش، تحلیل و مدیریت دارند که اینجا نیست.
و مسئولیت کلید با شماست. اگر کلید رمزگذاری را گم کنید، هیچ پشتیبانی ای نمی تواند فایلتان را برگرداند. این همان ویژگی ای است که مزیت امنیتی اش را می سازد و همزمان بزرگ ترین ریسک عملیاتی اش است.
برای کاربر ایرانی، یک نکته که همه جا جا می افتد
وسوسه انگیز است که فکر کنیم شبکه غیرمتمرکز یعنی خارج از دسترس محدودیت ها. بخشی درست است و بخشی نه.
خود پروتکل باز است و کسی را مسدود نمی کند. اما شرکتی که سرویس تجاری را روی آن ارائه می دهد، مثل هر شرکت دیگری تابع قوانین خودش است و می تواند ثبت نام و پرداخت از برخی کشورها را نپذیرد. یعنی «غیرمتمرکز» به معنای «بدون محدودیت دسترسی» نیست؛ به معنای «داده در یک نقطه متمرکز نیست» است.
در عمل، آنچه از این حوزه برای کاربر ایرانی در دسترس تر است سمت سرمایه گذاری آن است تا سمت استفاده. اگر به این ایده باور دارید، مسیرهای سرمایه گذاری در استورج دو راه ممکن و هزینه هایشان را مقایسه کرده است.
پس این فناوری به درد چه کسی می خورد
اگر آرشیو حجیم دارید، اگر هزینه خروج داده تان بالاست، اگر نمی خواهید محتوا در اختیار هیچ سرویس دهنده ای باشد، یا اگر می خواهید فایلی همیشه در دسترس بماند حتی وقتی یک شرکت تصمیم دیگری بگیرد؛ ارزش بررسی دارد.
اگر به تاخیر بسیار پایین نیاز دارید، اگر تیمتان به ابزارهای یک ارائه دهنده بزرگ گره خورده، یا اگر الزام انطباق با مقرراتی دارید که ذخیره سازی در جغرافیای مشخص می خواهد؛ ندارد.
برای شناخت خود شبکه، استورج و نحوه عملکردش نقطه شروع است و مقایسه با رقبای متمرکز هم در تفاوت استورج با سرویس های ابری دیگر آمده. توکن شبکه هم از صفحه خرید و فروش استورج با نرخ لحظه ای قابل تهیه است.
سوال های پرتکرار
ذخیره سازی غیرمتمرکز به چه معناست؟
یعنی داده در یک دیتاسنتر متمرکز نگهداری نمی شود. فایل رمزگذاری و تکه تکه می شود و تکه ها بین دستگاه های مستقل زیادی پخش می شوند، طوری که هیچ کدام نسخه کامل و قابل خواندنی ندارند.
ذخیره سازی ابری چیست و چه فرقی با این روش دارد؟
در فضای ابری معمولی، فایل شما روی سرورهای یک شرکت نگهداری می شود و همان شرکت کنترل دسترسی، قیمت و در دسترس بودن را دارد. در روش غیرمتمرکز، آن کنترل بین نودهای مستقل تقسیم شده و کلید رمزگذاری دست خود کاربر است.
مزایای فضای ابری غیرمتمرکز چیست؟
هزینه پایین تر خروج داده، نبود نقطه شکست واحد، رمزگذاری پیش فرض سمت کاربر و مقاومت بالا در برابر حذف یا سانسور فایل.
برای کارهای روزمره جایگزین سرویس های ابری معمولی می شود؟
برای آرشیو و نسخه پشتیبان بله. برای کاربردهایی که به تاخیر بسیار کم یا به ابزارهای جانبی یک ارائه دهنده بزرگ وابسته اند، هنوز نه.